# Mü'minûn Sûresi, 60. Âyet (23:60) > وَٱلَّذِينَ يُؤْتُونَ مَآ ءَاتَوا۟ وَّقُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ أَنَّهُمْ إِلَىٰ رَبِّهِمْ رَٰجِعُونَ *Velleżîne yu/tûne mâ âtev vekulûbuhum veciletun ennehum ilâ rabbihim râci'ûn(e)* **Meal (Diyanet):** Rabblerine dönecekleri için verdiklerini kalpleri ürpererek verenler, **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/60 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, müminlerin Allah'a karşı derin saygı ve sorumluluk bilinciyle hareket ettiklerini, verdikleri infakın ve yaptıkları amellerin Allah'a dönüş bilinciyle yoğrulduğunu vurgulamaktadır. Ayetteki anahtar kavramlar, bu derin teslimiyet ve ahiret inancını dilbilimsel ve semantik açıdan ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يُؤْتُونَ","root":"ء ت ي","rootLatin":"e-t-y","meaning":"Vermek, infak etmek, ulaştırmak anlamlarına gelir ve ayette müminlerin Allah yolunda harcamalarını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'îtâ'' kelimesinin 'vermek' anlamına geldiğini, ancak Kur'an'da genellikle 'Allah'ın rızasını gözeterek vermek' veya 'bir şeyi yerine getirmek' manasında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yü'tûne' fiili, müminlerin Allah'a karşı sorumluluk bilinciyle infakta bulunmalarını, yani vermeleri gerekeni vermelerini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'îtâ'' fiilinin Kur'an'da bazen 'vermek' bazen de 'yapmak, işlemek' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise 'mâ âtev' (verdikleri şey) ifadesiyle birlikte kullanılarak, müminlerin Allah'a verdikleri, yani infak ettikleri şeyleri kastettiğini açıklar."}]},{"word":"وَجِلَةٌ","root":"و ج ل","rootLatin":"v-c-l","meaning":"Korkmak, ürpermek, çekinmek anlamlarına gelir ve ayette müminlerin kalplerinin Allah'a karşı duyduğu derin saygı ve haşyeti ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'vecel' kelimesinin 'kalbin şiddetli korku ve endişe ile çarpması' anlamına geldiğini belirtir. Bu korku, Allah'ın azabından veya O'nun rızasını kaybetmekten duyulan bir korkudur. Ayetteki 'kulûbuhum veciletun' ifadesi, müminlerin amellerini yaparken dahi Allah'a karşı duydukları bu derin saygı ve sorumluluk bilincini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'vecel'in 'kalbin bir şeyden dolayı şiddetli bir şekilde titremesi' olduğunu, bunun genellikle korku ve endişe ile birlikte ortaya çıktığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, müminlerin Rablerine dönecekleri bilinciyle kalplerinin ürpermesi, onların ahiret sorumluluğuna olan inançlarının bir göstergesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'havf' ve 'haşyet' gibi kavramların yanı sıra 'vecel'in de Allah'a karşı duyulan derin saygı ve sorumluluk bilincini ifade ettiğini belirtir. Bu, sadece bir korku değil, aynı zamanda Allah'ın azametini idrak etmekten kaynaklanan bir ürpermedir. Ayetteki 'veciletun' kelimesi, müminlerin Allah'a karşı duydukları bu derin içsel durumu yansıtır."}]},{"word":"رَبِّهِمْ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Terbiye eden, sahip olan, efendi anlamlarına gelir ve ayette Allah'ın yaratıcı, yönetici ve besleyici sıfatlarını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rabb' kelimesinin aslen 'terbiye etmek, bir şeyi tedricen kemale erdirmek' anlamına geldiğini belirtir. Allah için kullanıldığında ise 'yaratıcı, sahip, yönetici, rızık veren' gibi tüm kemal sıfatlarını kapsar. Ayetteki 'Rabbihim' ifadesi, müminlerin kendilerini terbiye eden, varlıklarını sürdüren ve nihayetinde kendilerine dönecekleri yegane varlık olan Allah'a olan bağlılıklarını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Rabb' kelimesinin 'sahip, malik, efendi' anlamlarına geldiğini ve bu kelimenin Allah'a nispet edildiğinde O'nun mutlak egemenliğini ve her şeyi kuşatan kudretini ifade ettiğini açıklar. Ayetteki 'Rab' kavramı, müminlerin Allah'a karşı duydukları korkunun ve dönüş bilincinin temelini oluşturur."}]},{"word":"رَٰجِعُونَ","root":"ر ج ع","rootLatin":"r-c-a","meaning":"Geri dönenler, dönüş yapanlar anlamlarına gelir ve ayette müminlerin ahirette Allah'a dönecekleri inancını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'rücû'' kelimesinin 'geri dönmek' anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle ahirette Allah'a dönüşü ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'râci'ûn' ifadesi, müminlerin bu dünya hayatındaki amellerinin hesabını vermek üzere Allah'ın huzuruna dönecekleri kesin inancını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'rücû'' kavramının Kur'an'da sadece fiziksel bir dönüşü değil, aynı zamanda manevi bir dönüşü, yani Allah'ın hükmüne ve takdirine teslimiyeti de içerdiğini belirtir. Ayetteki 'râci'ûn' kelimesi, müminlerin ahiret inancının ve bu inancın getirdiği sorumluluk bilincinin bir yansımasıdır."}]}]} ## Tefsir {"topics":["takva","iman","ihlas","ahiret-mukafat"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":2,"surface":"يُؤْتُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"hamza-t-y","lemma":"إِيتَاء","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"verirler"},{"position":3,"surface":"مَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"şeyi"},{"position":4,"surface":"ءَاتَوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"hamza-t-y","lemma":"إِيتَاء","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"verdiler"},{"position":5,"surface":"وَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hâl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Hâl harfi olduğu için mebnî","gloss":"iken"},{"position":5,"surface":"قُلُوبُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ل-ب","rootLatin":"q-l-b","lemma":"قَلْب","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kalpleri"},{"position":5,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":6,"surface":"وَجِلَةٌ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"و-ج-ل","rootLatin":"w-j-l","lemma":"وَجِل","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"ürpermiş/korkmuş"},{"position":7,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i te'kîd ve nasb olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz ki"},{"position":7,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Enne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onlar"},{"position":8,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":9,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rabbi"},{"position":9,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":10,"surface":"رَٰجِعُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ر-ج-ع","rootLatin":"r-j-ayn","lemma":"رَاجِع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Enne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"dönecek olanlar"}]