# Mü'minûn Sûresi, 72. Âyet (23:72)

> أَمْ تَسْـَٔلُهُمْ خَرْجًا فَخَرَاجُ رَبِّكَ خَيْرٌ ۖ وَهُوَ خَيْرُ ٱلرَّٰزِقِينَ

*Em tes-eluhum ḣarcen feḣarâcu rabbike ḣayr(un)(s) vehuve ḣayru-rrâzikîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Ey Muhammed! Yoksa sen onlardan bir vergi mi istiyorsun (da inanmıyorlar)? Rabbinin vergisi daha hayırlıdır. O, rızık verenlerin en hayırlısıdır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/72

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, peygamberin tebliğ karşılığında dünyevi bir karşılık beklemediğini vurgularken, Allah'ın rızık vericiliğinin üstünlüğünü ve ahiret mükafatının daha hayırlı olduğunu dilbilimsel bir derinlikle ifade etmektedir. Anahtar kavramlar, isteme, ücret ve rızık verme ekseninde şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"تَسْـَٔلُهُمْ","root":"سأل","rootLatin":"s-e-l","meaning":"Peygamberin tebliğ karşılığında insanlardan bir karşılık, ücret talep edip etmediğini sorgulayan fiil.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'سأل' kelimesinin 'bir şeyin elde edilmesi için talepte bulunmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'تَسْـَٔلُهُمْ' ifadesi, peygamberin insanlardan dünyevi bir karşılık isteme ihtimalini reddederek, onun tebliğinin samimiyetini ve Allah rızası için olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'سأل' fiilinin Kur'an'da bazen 'talep etmek, istemek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, peygamberin tebliğ görevi karşılığında maddi bir beklentisi olmadığını mecazi bir dille ortaya koyar."}]},{"word":"خَرْجًا","root":"خرج","rootLatin":"h-r-c","meaning":"Peygamberin tebliği karşılığında insanlardan beklediği dünyevi karşılık, ücret veya bedel.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'خَرْج' kelimesinin 'bir iş karşılığında verilen ücret, bedel' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'خَرْجًا' ifadesi, peygamberin tebliğ görevi için insanlardan herhangi bir maddi karşılık beklemediğini net bir şekilde ortaya koyar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'خَرْج' kelimesinin 'bir yerden çıkan şey' veya 'bir iş karşılığında ödenen bedel' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu bağlamda, peygamberin tebliğ karşılığında talep ettiği varsayılan dünyevi bir 'çıktı' veya 'ücret' anlamında kullanılmıştır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'خَرْج' kelimesinin 'bir şeyin karşılığı olarak verilen şey' anlamını taşıdığını ifade eder. Ayetteki 'خَرْجًا' kelimesi, peygamberin tebliğ görevi için dünyevi bir karşılık beklentisi olmadığını vurgular."}]},{"word":"خَرَاجُ","root":"خرج","rootLatin":"h-r-c","meaning":"Allah'ın peygambere tebliği karşılığında vereceği ahiret mükafatı, ecir ve karşılık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'خَرَاج' kelimesinin 'bir şeyin karşılığı olarak verilen büyük ecir, mükafat' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'خَرَاجُ رَبِّكَ' ifadesi, Allah'ın peygambere vereceği ahiret mükafatının, insanların verebileceği dünyevi karşılıktan çok daha üstün ve hayırlı olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'خَرَاج' kelimesinin 'bir şeyin karşılığı olarak elde edilen gelir veya fayda' anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette, Allah'ın peygambere vereceği manevi ve uhrevi 'gelir' veya 'fayda' olarak anlaşılmalıdır ki bu, dünyevi karşılıklardan daha değerlidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'ecir' ve 'karşılık' kavramlarının genellikle dünyevi beklentilerin ötesinde, ilahi bir mükafatı ifade ettiğini belirtir. 'خَرَاجُ رَبِّكَ' ifadesi de bu bağlamda, Allah'ın vaat ettiği manevi ve ebedi karşılığın üstünlüğünü vurgular."}]},{"word":"ٱلرَّٰزِقِينَ","root":"رزق","rootLatin":"r-z-k","meaning":"Rızık verenler, geçim sağlayanlar; bu bağlamda Allah'ın rızık verenlerin en hayırlısı olduğu vurgusu.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'رزق' kelimesinin 'Allah'ın kullarına verdiği her türlü nimet ve geçim kaynağı' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'ٱلرَّٰزِقِينَ' ifadesi, Allah'ın tüm rızık verenlerin en üstünü olduğunu ve gerçek rızık kaynağının O olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'رزق' kelimesinin 'Allah'ın kullarına bahşettiği her türlü fayda ve geçim' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, Allah'ın 'ٱلرَّٰزِقِينَ' olarak nitelendirilmesi, O'nun mutlak rızık verici ve lütuf sahibi olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'رزق' kökünün Kur'an'da sadece maddi rızkı değil, aynı zamanda manevi ve uhrevi nimetleri de kapsadığını ifade eder. Ayetteki 'خَيْرُ ٱلرَّٰزِقِينَ' ifadesi, Allah'ın hem dünyevi hem de uhrevi tüm rızıkların en hayırlı sağlayıcısı olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["rizik","peygamberlik","tevekkul"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَمْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yoksa"},{"position":2,"surface":"تَسْـَٔلُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ء-ل","rootLatin":"s-'-l","lemma":"سَأَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"istiyorsun"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onlardan"},{"position":3,"surface":"خَرْجًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"ḫ-r-j","lemma":"خَرْج","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir ücret"},{"position":4,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":4,"surface":"خَرَاجُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"ḫ-r-j","lemma":"خَرَاج","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"ecri"},{"position":5,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbinin"},{"position":5,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"senin"},{"position":6,"surface":"خَيْرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"ḫ-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha iyidir"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"O"},{"position":8,"surface":"خَيْرُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"ḫ-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"en hayırlısıdır"},{"position":9,"surface":"ٱلرَّٰزِقِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ر-ز-ق","rootLatin":"r-z-q","lemma":"رَازِق","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"rızık verenlerin"}]