# Mü'minûn Sûresi, 81. Âyet (23:81)

> بَلْ قَالُوا۟ مِثْلَ مَا قَالَ ٱلْأَوَّلُونَ

*Bel kâlû miśle mâkâle-l-evvelûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Hayır onlar, öncekilerin söyledikleri sözler gibi sözler ettiler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/81

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, inkarcıların geçmiş ümmetlerin söylediklerini tekrarladıklarını, yani hakikate karşı direnişlerinin yeni olmadığını, aksine köklü bir inkar geleneğinin devamı niteliğinde olduğunu dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır. Ayet, 'söylemek' ve 'öncekiler' kavramları üzerinden bu sürekliliği vurgular.","keyConcepts":[{"word":"قَالُوا۟","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Onlar dediler, söylediler; burada inkar ve reddediş bağlamında bir sözü ifade etme eylemini belirtir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول), bir düşünceyi veya inancı dil ile ifade etmektir. Ayetteki 'kâlû' (قالوا) ifadesi, sadece bir sözü aktarmakla kalmaz, aynı zamanda o sözün içeriğine inanma ve onu benimseme anlamını da taşır. Burada, önceki inkarcıların batıl sözlerini benimseyip tekrarlamaları kastedilir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول), Kur'an'da bazen bir fiilin yerine de kullanılır. 'Kâlû' (قالوا) ifadesi, onların bu sözleri sadece söylemekle kalmayıp, aynı zamanda bu sözlerin gerektirdiği inkar ve karşı duruşu da sergilediklerini ima eder. Ayetteki bağlamda, bu sözler, peygamberlerin getirdiği hakikate karşı bir direnişin ifadesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu'ya göre 'kavl' (قول) kavramı, Kur'an'da sadece dilsel bir eylem değil, aynı zamanda bir inanç ve tutumun dışavurumu olarak da ele alınır. 'Kâlû' (قالوا) ifadesi, inkarcıların geçmişteki benzerlerinin sözlerini tekrarlayarak, aynı inkar ve reddediş çizgisini sürdürdüklerini gösterir. Bu, bir 'söz geleneği'nin devamıdır."}]},{"word":"ٱلْأَوَّلُونَ","root":"أ و ل","rootLatin":"e-v-l","meaning":"Öncekiler, geçmiş ümmetler; burada peygamberlere karşı çıkan ve inkar eden geçmiş nesilleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Evvel (أول), bir şeyin başlangıcı veya kendisinden önce başka bir şeyin bulunmadığı ilk durumu ifade eder. 'el-Evvelûn' (الأولون) ise, zaman bakımından daha önce yaşamış olan toplulukları, özellikle de peygamberlere karşı çıkan ve helak olan geçmiş ümmetleri belirtir. Ayette, bu kelime, inkarcıların sözlerinin kökenini ve tarihsel tekrarını vurgular."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe'ye göre 'el-Evvelûn' (الأولون), Kur'an'da genellikle peygamberlerin tebliğine karşı çıkan ve benzer bahanelerle inkar eden geçmiş kavimleri ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, Mekke müşriklerinin, önceki inkarcıların argümanlarını taklit ettiklerini ve bu konuda bir yenilik getirmediğini gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'el-Evvelûn' (الأولون) kelimesinin Kur'an'da genellikle helak edilmiş veya azaba uğramış geçmiş kavimleri işaret ettiğini belirtir. Bu bağlamda, ayet, şimdiki inkarcıların da benzer bir akıbete uğrayabileceğine dair bir uyarı taşır, çünkü onlar da geçmiştekilerin yolunu izlemektedirler."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["musrikler","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"بَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İbtidâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî harf","gloss":"Hayır; bilakis"},{"position":2,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":3,"surface":"مِثْلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-th-l","lemma":"مِثْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"benzerini"},{"position":4,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Masdariyye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî harf","gloss":"ki"},{"position":5,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":6,"surface":"ٱلْأَوَّلُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"أ-و-ل","rootLatin":"a-w-l","lemma":"أَوَّل","form":"Fa''al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"öncekiler"}]