# Mü'minûn Sûresi, 88. Âyet (23:88)

> قُلْ مَنۢ بِيَدِهِۦ مَلَكُوتُ كُلِّ شَىْءٍ وَهُوَ يُجِيرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيْهِ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ

*Kul men biyedihi melekûtu kulli şey-in vehuve yucîru velâ yucâru ‘aleyhi in kuntum ta'lemûn(e)*

**Meal (Diyanet):** De ki: "Eğer biliyorsanız söyleyin: Her şeyin hükümranlığı elinde olan, kendisi koruyan, kendisine karşı korunulamaz olan kimdir?"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/88

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mü'minûn Suresi'nin 88. ayeti, Allah'ın mutlak kudretini ve her şey üzerindeki hükümranlığını vurgulamaktadır. Ayet, 'melakût' kavramıyla ilahi egemenliğin derinliğini, 'yücîru' fiiliyle koruyuculuğunu ve 'yücâru' fiiliyle de O'nun korunmaya muhtaç olmadığını dilbilimsel bir incelikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"مَلَكُوتُ","root":"م ل ك","rootLatin":"m-l-k","meaning":"Ayette, her şeyin mutlak hükümranlığı, egemenliği ve mülkiyeti anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'melakût' kelimesini 'mülk' kökünden türemiş, mübalağa ve yüceltme ifade eden bir kalıp olarak açıklar. Ona göre 'melakût', Allah'ın mülkünün ve kudretinin azametini, her şeyi kuşatan mutlak egemenliğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, Allah'ın tüm varlıklar üzerindeki sınırsız ve tam yetkisini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'melakût' kelimesini 'mülk' ve 'saltanat' anlamında kullanır. Ayetteki 'biyedihî melakûtü külli şey'in' ifadesini, 'her şeyin mülkü ve saltanatı O'nun elindedir' şeklinde yorumlayarak, Allah'ın her şeye hükmeden ve tasarruf eden yegane güç olduğunu belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'melakût' kavramını Kur'an'ın temel teolojik kavramlarından biri olarak ele alır. Ona göre bu kelime, Allah'ın evren üzerindeki mutlak ve aşkın egemenliğini, O'nun yaratıcı ve yönetici gücünün tamlığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'ın her şeyin nihai sahibi ve yöneticisi olduğu fikrini pekiştirir."}]},{"word":"يُجِيرُ","root":"ج و ر","rootLatin":"c-v-r","meaning":"Ayette, birini korumak, himaye etmek, sığınma talebini kabul etmek ve tehlikeden kurtarmak anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'yücîru' fiilini 'korumak, himaye etmek' olarak açıklar. Ayetteki 've hüve yücîru' ifadesi, Allah'ın dilediğini koruyup kollayan, tehlikelerden uzak tutan ve sığınanlara emniyet veren olduğunu belirtir. Bu, Allah'ın mutlak koruyuculuk sıfatını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'icâre' (yücîru fiilinin masdarı) kavramını, birini zarardan veya tehlikeden korumak, ona sığınak sağlamak olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın kimseye muhtaç olmadan, kendi iradesiyle dilediğini koruma ve kurtarma gücüne sahip olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'c-v-r' kökünden türeyen 'icâre' fiilinin Kur'an'daki kullanımlarını incelerken, bu fiilin 'koruma, himaye etme, sığınma talebini karşılama' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'yücîru' fiili, Allah'ın kullarına yönelik şefkatli koruyuculuğunu ve onlara güven veren sığınak oluşunu ifade eder."}]},{"word":"يُجَارُ","root":"ج و ر","rootLatin":"c-v-r","meaning":"Ayette, başkası tarafından korunmaya veya himaye edilmeye muhtaç olmak anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'yücâru aleyhi' ifadesini, 'aleyhine kimsenin koruma sağlayamayacağı, kimsenin O'nu himaye edemeyeceği' şeklinde açıklar. Bu, Allah'ın hiçbir varlığın korumasına veya yardımına ihtiyaç duymadığını, aksine tüm varlıkların O'nun korumasına muhtaç olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'yücâru' fiilinin meçhul (edilgen) yapısını, Allah'ın korunmaya veya himayeye muhtaç olmadığını, O'nun üzerinde hiçbir gücün bulunmadığını ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Ayetteki bu kullanım, Allah'ın mutlak bağımsızlığını ve yüceliğini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'c-v-r' kökünün 'korumak' anlamının yanı sıra, 'korunmak' anlamında da kullanılabileceğini belirtir. Ayetteki 'velâ yücâru aleyhi' ifadesi, Allah'ın korunmaya ihtiyacı olmayan tek varlık olduğunu, kimsenin O'na karşı bir koruma sağlayamayacağını veya O'nu himaye edemeyeceğini açıkça ortaya koyar."}]},{"word":"تَعْلَمُونَ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Ayette, bir şeyi bilmek, idrak etmek, bilgi sahibi olmak anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ilm' kelimesini bir şeyin hakikatini idrak etmek, onu olduğu gibi kavramak olarak tanımlar. Ayetteki 'in küntüm ta'lemûn' ifadesi, muhatapların eğer bu hakikatleri biliyorlarsa, Allah'ın mutlak kudretini ve eşsizliğini tasdik etmeleri gerektiğini ima eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ilm' kavramının Kur'an'da sadece bilgi edinmek değil, aynı zamanda derin bir idrak ve anlayış anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ta'lemûn' fiili, Allah'ın bu özelliklerini gerçekten kavrayıp kavramadıkları konusunda muhataplara bir meydan okuma ve düşünmeye sevk etme amacı taşır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","esma-i-husna","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"مَنۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İstifham ismi olduğu için mebnî","gloss":"kim"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":3,"surface":"يَدِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-د-ي","rootLatin":"y-d-y","lemma":"يَد","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"eli"},{"position":3,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":4,"surface":"مَلَكُوتُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مَلَكُوت","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"mülkü"},{"position":5,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"her"},{"position":6,"surface":"شَىْءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"ş-y-ʾ","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şeyin"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o"},{"position":8,"surface":"يُجِيرُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-و-ر","rootLatin":"c-w-r","lemma":"إِجَارَة","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"himaye eder"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":10,"surface":"يُجَارُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-و-ر","rootLatin":"c-w-r","lemma":"إِجَارَة","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"himaye edilmez"},{"position":11,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":11,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":12,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer"},{"position":13,"surface":"كُنْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَوْن","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iseniz"},{"position":14,"surface":"تَعْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عِلْم","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"biliyorsunuz"}]