# Mü'minûn Sûresi, 96. Âyet (23:96)

> ٱدْفَعْ بِٱلَّتِى هِىَ أَحْسَنُ ٱلسَّيِّئَةَ ۚ نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَصِفُونَ

*İdfa' billetî hiye ahsenu-sseyyi-e(te)(c) nahnu a'lemu bimâ yasifûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Kötülüğü, en güzel olan şeyle uzaklaştır. Biz onların yakıştırmakta oldukları şeyleri daha iyi biliriz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/96

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, kötülüğe karşı en güzel şekilde mukabele etmeyi emretmekte ve Allah'ın, insanların vasıflandırmalarını en iyi bilen olduğunu vurgulamaktadır. Dilbilimsel olarak 'def etme', 'güzel olan' ve 'kötülük' kavramları ile 'vasıflandırma' fiili öne çıkmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱدْفَعْ","root":"د ف ع","rootLatin":"d-f-a","meaning":"Bir şeyi uzaklaştırmak, savmak, def etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Def', bir şeyi bulunduğu yerden uzaklaştırmak, itmek anlamına gelir. Ayetteki 'idfa'' emri, kötülüğü, ona karşılık vermekten veya misillemeden daha güzel bir davranışla gidermeyi ifade eder. Bu, pasif bir duruş değil, aktif bir iyilikle kötülüğü etkisiz hale getirme çabasıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Buradaki 'idfa'' fiili, 'karşılık ver' veya 'mukabele et' anlamında mecazi bir kullanımdır. Kötülüğü, daha iyi bir davranışla savmak, yani kötülüğe iyilikle karşılık vermek demektir. Bu, düşmanlığı dostluğa çevirme potansiyeli taşıyan bir stratejidir."}]},{"word":"أَحْسَنُ","root":"ح س ن","rootLatin":"h-s-n","meaning":"En güzel, en iyi olan şey.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hüsn, bir şeyin hem görünüş hem de mahiyet itibarıyla güzel olmasıdır. 'Ahsen' ise ism-i tafdil olup, güzellikte en üstün olanı ifade eder. Ayetteki 'bi'lletî hiye ahsen', kötülüğe karşı verilecek cevabın sadece iyi değil, mümkün olan en güzel, en olgun ve en hikmetli davranış olması gerektiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hüsn' kavramının Kur'an'da sadece estetik bir güzelliği değil, aynı zamanda ahlaki ve etik bir iyiliği de kapsadığını belirtir. 'Ahsen' bu bağlamda, kötülüğe karşı gösterilecek tepkinin ahlaki açıdan en üstün, en erdemli ve en yapıcı olması gerektiğini ifade eder. Bu, affetme, sabır veya iyilikle karşılık verme gibi davranışları içerebilir."}]},{"word":"ٱلسَّيِّئَةَ","root":"س و ء","rootLatin":"s-w-a","meaning":"Kötülük, çirkinlik, kötü davranış.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Seyyi'e, insanı üzen, kötü olan her şeydir. Hem günahları hem de başkalarından gelen kötü muameleleri kapsar. Ayetteki 'es-seyyi'e', muhataptan gelen kötü söz veya fiili ifade eder ve buna karşı 'ahsen' ile mukabele edilmesi emredilir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Seyyi'e, 'kötü fiil' veya 'günah' anlamına gelir. Bu ayette ise daha çok başkalarından gelen olumsuz davranışları, sözleri veya eylemleri ifade eder. Ayet, bu tür kötülüklere karşı misilleme yerine, daha üstün bir ahlaki duruş sergilenmesini öğütler."}]},{"word":"يَصِفُونَ","root":"و ص ف","rootLatin":"w-s-f","meaning":"Vasıflandırmak, nitelendirmek, tarif etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vasıf, bir şeyin halini, niteliğini anlatmaktır. Ayetteki 'yasıfûn' fiili, müşriklerin Allah hakkında veya peygamber hakkında yaptıkları asılsız nitelemeleri, yakıştırmaları ve iftiraları ifade eder. Allah, onların bu vasıflandırmalarının gerçek mahiyetini en iyi bilendir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Vasf, bir şeyin zâtını veya sıfatlarını beyan etmektir. Buradaki 'yasıfûn' fiili, müşriklerin Allah'a ortak koşmaları, O'na çocuk isnat etmeleri veya peygamberi sihirbaz, deli gibi vasıflandırmaları gibi yanlış ve batıl nitelemeleri kapsar. Allah, onların bu tür iddialarının asılsızlığını ve kendi yüceliğini en iyi bilendir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'vasf' kökünün Kur'an'da genellikle bir şeyi doğru veya yanlış bir şekilde nitelendirme anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'yasıfûn', inkarcıların Allah'a veya peygambere yönelik olumsuz, yanlış ve iftira niteliğindeki tanımlamalarını ifade eder. Allah, bu tanımlamaların gerçeği yansıtmadığını ve kendi hakikatini en iyi bilenin kendisi olduğunu beyan eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["af-hosgoru","edep-haya","emr-i-maruf","sidk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱدْفَعْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"د-ف-ع","rootLatin":"d-f-ʿ","lemma":"دَفَعَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî, sükûn üzere mebnîdir.","gloss":"sav","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":2,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":2,"surface":"ٱلَّتِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّتِى","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"o şey ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":3,"surface":"هِىَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî mahallen merfû","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":4,"surface":"أَحْسَنُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ح-س-ن","rootLatin":"ḥ-s-n","lemma":"أَحْسَنُ","form":"İsm-i Tafdîl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"en iyi","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":5,"surface":"ٱلسَّيِّئَةَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"س-و-ا","rootLatin":"s-w-ʾ","lemma":"سَيِّئَة","form":"Fâ'ile","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kötülüğü","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":6,"surface":"نَحْنُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî mahallen merfû","gloss":"biz","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":7,"surface":"أَعْلَمُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"أَعْلَمُ","form":"İsm-i Tafdîl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha iyi biliriz","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":8,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":8,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"o şey ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":9,"surface":"يَصِفُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ص-ف","rootLatin":"w-ṣ-f","lemma":"وَصَفَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"vasıflandırırlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"İdfa'"},{"position":2,"translit":"billetî"},{"position":3,"translit":"hiye"},{"position":4,"translit":"ahsenu"},{"position":5,"translit":"sseyyi-e(te)(c)"},{"position":6,"translit":"nahnu"},{"position":7,"translit":"a'lemu"},{"position":8,"translit":"bimâ"},{"position":9,"translit":"yasifûn(e)"}]