# Nûr Sûresi, 11. Âyet (24:11)

> إِنَّ ٱلَّذِينَ جَآءُو بِٱلْإِفْكِ عُصْبَةٌ مِّنكُمْ ۚ لَا تَحْسَبُوهُ شَرًّا لَّكُم ۖ بَلْ هُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۚ لِكُلِّ ٱمْرِئٍ مِّنْهُم مَّا ٱكْتَسَبَ مِنَ ٱلْإِثْمِ ۚ وَٱلَّذِى تَوَلَّىٰ كِبْرَهُۥ مِنْهُمْ لَهُۥ عَذَابٌ عَظِيمٌ

*İnne-lleżîne câû bil-ifki ‘usbetun minkum(c) lâ tahsebûhu şerran lekum(s) bel huve ḣayrun lekum(c) likulli-mri-in minhum mâ-ktesebe mine-l-iśm(i)(c) velleżî tevellâ kibrahu minhum lehu ‘ażâbun ‘azîm(un)*

**Meal (Diyanet):** O ağır iftirayı uyduranlar, sizin içinizden bir güruhtur. Bu iftirayı kendiniz için kötü bir şey sanmayın. Aksine o sizin için bir hayırdır. Onlardan her biri için, işledikleri günahın cezası vardır. İçlerinden (elebaşılık ederek) o günahın büyüğünü üstlenen için ise ağır bir azap vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/24/11

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nûr Suresi 11. ayet, ifk (iftira) olayını ele alarak, bu olayın zahiren kötü görünse de müminler için hayırlı sonuçlar doğurabileceğini vurgular. Ayet, iftira atanların günahlarını ve elebaşının büyük azabını beyan ederken, 'ifk', 'şerr', 'hayr', 'iktiseb', 'ism' ve 'azab' gibi temel kavramlar üzerinden olayın ahlaki ve uhrevi boyutlarını derinlemesine işler.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْإِفْكِ","root":"أ ف ك","rootLatin":"e-f-k","meaning":"Bu ayette, Hz. Aişe'ye atılan asılsız iftira, yalan ve bühtan anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İfk (أَفْك), bir şeyi asıl yönünden çevirmek, döndürmek demektir. Bu bağlamda, gerçeği tersine çevirerek yalan ve iftira uydurmak anlamına gelir. Ayetteki 'el-ifk' kelimesi, Hz. Aişe'ye atılan büyük yalanı ve gerçeğin çarpıtılmasını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"İfk (إِفْك), yalan ve bühtan demektir. Bu ayetteki kullanımı, Peygamber'in eşine karşı uydurulan büyük bir yalanı ve iftirayı mecazi olarak ifade eder. Gerçekte olmayan bir şeyi varmış gibi göstermektir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İfk, Kur'an'da genellikle 'yalan' ve 'iftira' anlamında kullanılır, ancak sıradan bir yalandan ziyade, gerçeği tamamen çarpıtan, büyük ve yıkıcı bir yalanı ifade eder. Nûr Suresi'ndeki bağlamında, toplumda büyük bir fitneye yol açan, onur kırıcı bir iftira olarak öne çıkar."}]},{"word":"شَرًّا","root":"ش ر ر","rootLatin":"ş-r-r","meaning":"Bu ayette, iftira olayının zahiren kötü, hoşa gitmeyen ve zarar verici bir durum olarak algılanması anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şerr (شَرّ), hayrın zıddıdır ve genellikle nefret edilen, istenmeyen, zararlı olan her şeyi ifade eder. Ayetteki 'lâ tahsebûhu şerran lekum' ifadesi, iftira olayının ilk bakışta kötü ve olumsuz gibi görünse de, Allah katında farklı bir hikmet taşıdığını belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Şerr, insan tabiatının hoşlanmadığı, zarar gördüğü veya kötü sonuçlar doğuran her şeydir. Bu ayette, iftira olayının müminler için başlangıçta bir musibet ve kötü bir durum olarak algılanmasını ifade eder."}]},{"word":"خَيْرٌ","root":"خ ي ر","rootLatin":"h-y-r","meaning":"Bu ayette, iftira olayının müminler için uhrevi mükafat, günahların affı ve manevi yükseliş gibi olumlu sonuçlar doğurması anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hayr (خَيْر), şerrin zıddıdır ve genellikle arzu edilen, faydalı, güzel ve iyi olan her şeyi ifade eder. Ayetteki 'bel huve hayrun lekum' ifadesi, iftira olayının zahiren kötü görünse de, Allah'ın takdiriyle müminler için manevi faydalar ve hayırlar içerdiğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hayr, hem dünya hem de ahiret için faydalı olan her şeydir. Bu ayetteki 'hayr' kelimesi, iftira olayının müminlerin sabrı, tevekkülü ve Allah'a yönelişi sayesinde günahlarının affına ve derecelerinin yükselmesine vesile olmasını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'hayr' kavramı, sadece maddi faydaları değil, aynı zamanda ahlaki ve manevi iyilikleri de kapsar. Nûr Suresi'ndeki bağlamında, iftira olayının müminlerin imanlarını sınaması, sabırlarını artırması ve Allah'a olan bağlılıklarını güçlendirmesi gibi derin manevi faydaları ifade eder."}]},{"word":"ٱكْتَسَبَ","root":"ك س ب","rootLatin":"k-s-b","meaning":"Bu ayette, iftira atanların kendi iradeleriyle işledikleri günahları ve bu günahların karşılığını hak etmeleri anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kesb (كَسْب), bir şeyi elde etmek, kazanmak demektir. İktisâb (اِكْتِسَاب) ise daha çok kişinin kendi çabası ve iradesiyle bir şeyi kazanmasını ifade eder. Ayetteki 'mâ'kteseb' ifadesi, iftira atanların kendi fiilleriyle günahı işlediklerini ve bunun sorumluluğunu taşıdıklarını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"İktisâb, kişinin kendi isteği ve seçimiyle bir fiili gerçekleştirmesi ve bunun sonucunu elde etmesidir. Bu ayette, iftira atanların kendi iradeleriyle bu günahı işlediklerini ve bu eylemin karşılığını göreceklerini belirtir."}]},{"word":"ٱلْإِثْمِ","root":"أ ث م","rootLatin":"e-s-m","meaning":"Bu ayette, iftira atanların işledikleri günah, suç ve haram fiil anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsm (إِثْم), kişinin hayırdan geri kalmasına neden olan, Allah'ın emirlerine aykırı olan her türlü fiildir. Ayetteki 'mâ'kteseb minel-ismi' ifadesi, iftira atanların kendi iradeleriyle işledikleri bu büyük günahın uhrevi sorumluluğunu ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"İsm, günah ve hata demektir. Bu ayetteki kullanımı, iftira olayının Allah katında büyük bir günah olduğunu ve bu günahı işleyenlerin cezalandırılacağını belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"İsm, Kur'an'da genellikle Allah'ın sınırlarını aşan, haram kılınan ve kişiyi ahirette cezaya müstahak kılan fiiller için kullanılır. Nûr Suresi'ndeki bağlamında, masum bir insana iftira atmanın ne kadar büyük bir günah olduğunu vurgular."}]},{"word":"عَذَابٌ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"Bu ayette, iftira atanlara ve özellikle elebaşına ahirette verilecek olan ceza, azap ve şiddetli karşılık anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azâb (عَذَاب), bir şeyi engellemek, alıkoymak anlamına gelir. Daha sonra ise acı veren, sıkıntı veren ceza anlamında kullanılmıştır. Ayetteki 'lehû azâbun azîm' ifadesi, iftira olayının elebaşının işlediği büyük günahın karşılığında ona verilecek olan şiddetli ve büyük cezayı ifade eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azâb, Allah'ın günahkarlara verdiği cezadır. Bu ayetteki 'azâbun azîm' ifadesi, iftira gibi büyük bir günahın karşılığının da büyük bir azap olacağını, yani cezanın şiddetini ve büyüklüğünü vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["imtihan-bela","soz-yalan","ahiret-mukafat","munafiklar"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"جَآءُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-أ","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldiler/uydurdular"},{"position":4,"surface":"بِٱلْإِفْكِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":4,"surface":"ٱلْإِفْكِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"أ-ف-ك","rootLatin":"ʾ-f-k","lemma":"إِفْك","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"iftira/yalan"},{"position":5,"surface":"عُصْبَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ص-ب","rootLatin":"ʿ-ṣ-b","lemma":"عُصْبَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"bir grup"},{"position":6,"surface":"مِّنكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":6,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"siz"},{"position":7,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nehiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yapmayın"},{"position":8,"surface":"تَحْسَبُوهُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-س-ب","rootLatin":"ḥ-s-b","lemma":"حَسَبَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy lâmı ile meczûm","gloss":"sanmayın"},{"position":8,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu"},{"position":9,"surface":"شَرًّۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ر-ر","rootLatin":"ş-r-r","lemma":"شَرّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih sâni olduğu için mansûb","gloss":"kötü"},{"position":10,"surface":"لَّكُم","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":10,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":11,"surface":"بَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İdrâb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"bilakis"},{"position":12,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"o"},{"position":13,"surface":"خَيْرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"ḫ-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"hayırlıdır"},{"position":14,"surface":"لَّكُم","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":14,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":15,"surface":"لِكُلِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":15,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her"},{"position":16,"surface":"ٱمْرِئٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ر-ء","rootLatin":"m-r-ʾ","lemma":"اِمْرُؤ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kişi"},{"position":17,"surface":"مِّنْهُم","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":17,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlardan"},{"position":18,"surface":"مَّا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"şey"},{"position":19,"surface":"ٱكْتَسَبَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-س-ب","rootLatin":"k-s-b","lemma":"اِكْتَسَبَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kazandı"},{"position":20,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":21,"surface":"ٱلْإِثْمِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"أ-ث-م","rootLatin":"ʾ-th-m","lemma":"إِثْم","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"günah"},{"position":22,"surface":"وَٱلَّذِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":22,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mahallen merfû","gloss":"o kimse ki"},{"position":23,"surface":"تَوَلَّىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ل-ي","rootLatin":"w-l-y","lemma":"تَوَلَّىٰ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"üstlendi/elebaşılık yaptı"},{"position":24,"surface":"كِبْرَهُۥ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"كِبْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"büyüklüğünü/elebaşılığını"},{"position":24,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":25,"surface":"مِنْهُم","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":25,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlardan"},{"position":26,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":26,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"ona"},{"position":27,"surface":"عَذَابٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"ʿ-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"azap"},{"position":28,"surface":"عَظِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ظ-م","rootLatin":"ʿ-ẓ-m","lemma":"عَظِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"büyük"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nûr Sûresi** · *24/11*
- **Nûr Sûresi** · *24/11*