# Nûr Sûresi, 14. Âyet (24:14)

> وَلَوْلَا فَضْلُ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُۥ فِى ٱلدُّنْيَا وَٱلْـَٔاخِرَةِ لَمَسَّكُمْ فِى مَآ أَفَضْتُمْ فِيهِ عَذَابٌ عَظِيمٌ

*Velevlâ fadlu(A)llâhi ‘aleykum verahmetuhu fî-ddunyâ vel-âḣirati lemessekum fî mâ efadtum fîhi ‘ażâbun ‘azîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Eğer size dünya ve ahirette Allah'ın lütfu ve rahmeti olmasaydı, içine daldığınız bu iftiradan dolayı size mutlaka büyük bir azap dokunurdu!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/24/14

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nûr Suresi'nin 14. ayeti, Allah'ın lütuf ve rahmetinin önemini vurgulayarak, iftira olayına karışanların dünya ve ahirette karşılaşacakları potansiyel azabı ele almaktadır. Ayet, 'fazl', 'rahmet', 'efâda' ve 'azab' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi inayet ve beşeri sorumluluk arasındaki ilişkiyi dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"فَضْلُ","root":"ف ض ل","rootLatin":"f-d-l","meaning":"Allah'ın kullarına karşılıksız olarak bahşettiği lütuf, ihsan ve fazlalık anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fazl, bir şeyin aslından artan kısım veya bir şeye karşılık beklenmeksizin verilen ihsan demektir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın müminlere dünya ve ahirette bahşettiği karşılıksız lütuf ve iyilikleri ifade eder ki, bu lütuf olmasaydı iftira atanlar büyük bir azaba uğrayacaktı."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Fazl, bir şeyin haddinden fazla olması veya bir kimsenin başkasına karşılıksız olarak iyilikte bulunmasıdır. Ayetteki kullanımı, Allah'ın kullarına olan geniş ihsanını ve merhametini, onların hatalarına rağmen onlara gösterdiği lütfu belirtir."}]},{"word":"وَرَحْمَتُهُۥ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın kullarına yönelik şefkat, merhamet ve bağışlayıcılığını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rahmet, acıma ve şefkat anlamındadır. Ayetteki 'rahmetullah', Allah'ın kullarına olan geniş merhametini ve onlara azap etmeyişini, günahlarını bağışlayışını ifade eder. Bu, iftira olayında dahi müminlere gösterilen ilahi bir lütuftur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Rahmet, Kur'an'da Allah'ın en temel niteliklerinden biri olarak karşımıza çıkar ve O'nun yaratılmışlara karşı duyduğu şefkat ve merhameti ifade eder. Bu ayette, Allah'ın rahmeti, iftira gibi büyük bir günah işleyenlere dahi hemen azap etmeyip onlara tövbe ve bağışlanma fırsatı tanıması şeklinde tecelli etmektedir."}]},{"word":"أَفَضْتُمْ","root":"ف و ض","rootLatin":"f-v-d","meaning":"Bir konuya dalmak, onu yaymak, hakkında çokça konuşmak ve dedikodu yapmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Efâda, bir şeye dalmak, onu yaymak ve hakkında çokça konuşmak demektir. Ayetteki 'fîmâ efadtüm fîhi', iftira olayına karışanların bu kötü sözü yaymaları, hakkında konuşmaları ve dedikodu yapmaları anlamında kullanılmıştır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Efâda fiili, bir şeyin genişlemesi, yayılması ve bir konuya derinlemesine girilmesi manalarını taşır. Bu ayette, iftira hadisesinin insanlar arasında yayılması, onun hakkında konuşulması ve dedikodu yapılması eylemini mecazi bir şekilde ifade etmektedir."}]},{"word":"عَذَابٌ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"İşlenen bir suç veya günah karşılığında verilen ceza, eziyet ve sıkıntı anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azab, bir şeyi engellemek, alıkoymak ve kişiye acı veren her türlü cezadır. Ayetteki 'azabun azîm', iftira gibi büyük bir günahın karşılığı olarak dünya ve ahirette karşılaşılacak olan şiddetli ve büyük bir cezayı ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Azab kelimesi, Kur'an'da genellikle Allah'ın günahkarlara uyguladığı cezayı ifade eder. Bu ayette, iftira atanların Allah'ın lütuf ve rahmeti olmasaydı karşılaşacakları 'büyük azap', hem dünyevi sıkıntıları hem de ahiretteki ilahi cezayı kapsayan geniş bir anlam taşır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["af-hosgoru","ahiret-mukafat","dunya-ahiret-dengesi","soz-yalan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَوْلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart harfi olduğu için mebnî","gloss":"olmasaydı","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"فَضْلُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ض-ل","rootLatin":"f-d-l","lemma":"فَضْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Lavlâ'nın haberi mahzuf olan mübtedası olduğu için merfû","gloss":"lütfu","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":4,"surface":"عَلَيْكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerinize"},{"position":4,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"وَرَحْمَتُهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":5,"surface":"رَحْمَتُهُۥ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki kelimeye (فَضْلُ) atfedildiği için merfû","gloss":"merhameti","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":6,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"ٱلدُّنْيَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"د-ن-و","rootLatin":"d-n-w","lemma":"دُنْيَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dünya","irabMarker":"takdîrî kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"وَٱلْـَٔاخِرَةِ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":8,"surface":"ٱلْـَٔاخِرَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ا-خ-ر","rootLatin":"'-kh-r","lemma":"آخِرَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki kelimeye (ٱلدُّنْيَا) atfedildiği için mecrûr","gloss":"ahiret","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":9,"surface":"لَمَسَّكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Lâmı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cevap lâmı olduğu için mebnî","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":9,"surface":"مَسَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-س-س","rootLatin":"m-s-s","lemma":"مَسَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dokunurdu","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":9,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"size","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":10,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"hakkında","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":11,"surface":"مَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o şey ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":12,"surface":"أَفَضْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ي-ض","rootLatin":"f-w-d","lemma":"أَفَاضَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yaydınız","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":13,"surface":"فِيهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":13,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":14,"surface":"عَذَابٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"azap","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":15,"surface":"عَظِيمٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ظ-م","rootLatin":"'-z-m","lemma":"عَظِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin (عَذَابٌ) sıfatı olduğu için merfû","gloss":"büyük","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Velevlâ"},{"position":2,"translit":"fadlu"},{"position":3,"translit":"(A)llâhi"},{"position":4,"translit":"‘aleykum"},{"position":5,"translit":"verahmetuhu"},{"position":6,"translit":"fî"},{"position":7,"translit":"ddunyâ"},{"position":8,"translit":"vel-âḣirati"},{"position":9,"translit":"lemessekum"},{"position":10,"translit":"fî"},{"position":11,"translit":"mâ"},{"position":12,"translit":"efadtum"},{"position":13,"translit":"fîhi"},{"position":14,"translit":"‘ażâbun"},{"position":15,"translit":"‘azîm(un)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nûr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *24/14*