# Nûr Sûresi, 19. Âyet (24:19)

> إِنَّ ٱلَّذِينَ يُحِبُّونَ أَن تَشِيعَ ٱلْفَـٰحِشَةُ فِى ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ فِى ٱلدُّنْيَا وَٱلْـَٔاخِرَةِ ۚ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ

*İnne-lleżîne yuhibbûne en teşî'a-lfâhişetu fî-lleżîne âmenû lehum ‘ażâbun elîmun fî-ddunyâ vel-âḣira(ti)(c) va(A)llâhu ya'lemu veentum lâ ta'lemûn(e)*

**Meal (Diyanet):** İnananlar arasında hayasızlığın yayılmasını arzu eden kimseler var ya; onlar için dünya ve ahirette elem dolu bir azap vardır. Allah bilir, siz bilmezsiniz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/24/19

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, müminler arasında çirkinliklerin yayılmasını isteyenlerin dünya ve ahiretteki akıbetini ele almaktadır. Anahtar kavramlar, 'hayasızlık', 'yayılma arzusu' ve 'can yakıcı azap' etrafında dönerek, bu tür eylemlerin ciddiyetini ve Allah'ın her şeyi bilmesini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"يُحِبُّونَ","root":"ح ب ب","rootLatin":"h-b-b","meaning":"Bir şeyi istemek, ona meyletmek, sevmek ve arzu etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hubb (حبّ), bir şeye karşı duyulan meyil ve istektir. Ayetteki 'yuhıbbûne' ifadesi, müminler arasında fahşanın yayılmasını gönülden arzu etme, bu duruma meyletme ve bundan hoşnut olma halini ifade eder. Bu, sadece bir temenni değil, aynı zamanda bu durumun gerçekleşmesi için içsel bir eğilimi de barındırır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hubb (حبّ), bir şeyin kemaline (mükemmelliğine) meyil duymaktır. Ayetteki kullanımıyla, 'yuhıbbûne' kelimesi, fahşanın yayılmasını bir tür 'kemal' veya 'istenir' bir durum olarak görme, bu duruma karşı olumlu bir his besleme anlamını taşır. Bu, ahlaki yozlaşmayı teşvik etme niyetini gösterir."}]},{"word":"تَشِيعَ","root":"ش ي ع","rootLatin":"ş-y-'-","meaning":"Bir şeyin yayılması, duyulması, etrafa dağılması ve alenileşmesi demektir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şuyû' (شيوع), bir haberin veya olayın insanlar arasında yayılması, duyulmasıdır. Ayetteki 'teşîa' kelimesi, fahşanın gizli kalmayıp, toplum içinde alenileşmesini, herkes tarafından bilinir hale gelmesini ifade eder. Bu, sadece bir olayın vuku bulması değil, aynı zamanda onun duyulup yayılması arzusunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Şâ'a (شاع), bir şeyin dağılması, yayılması ve etrafa duyurulmasıdır. 'Teşîa' kelimesi, fahşanın müminler arasında bir sır olarak kalmayıp, aksine bir salgın gibi yayılmasını ve toplumun geneline sirayet etmesini arzu etme anlamını taşır. Bu, ahlaki çöküntünün teşvik edilmesi amacını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Ş-y-'- kökü, bir şeyin geniş bir alana yayılması, dağılması ve duyulması anlamlarını içerir. 'Teşîa' kelimesi, fahşanın sadece belirli kişiler arasında kalmayıp, müminler topluluğunun geneline yayılmasını, alenileşmesini ve bu durumun bir norm haline gelmesini arzu etme niyetini vurgular. Bu, toplumsal ahlakın bozulmasına yönelik bir isteği ifade eder."}]},{"word":"ٱلْفَـٰحِشَةُ","root":"ف ح ش","rootLatin":"f-h-ş","meaning":"Çirkin, kötü, aşırı derecede günah olan her türlü söz ve fiili ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fahşâ (فحشاء), haddi aşan, çirkin ve kötü olan her şeydir. Ayetteki 'el-fâhişetu' kelimesi, zina, iftira, dedikodu gibi toplumsal ahlakı bozan, dinen ve aklen çirkin görülen her türlü eylemi kapsar. Bu, sadece cinsel ahlaksızlık değil, aynı zamanda toplumsal düzeni bozan her türlü kötülüğü ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fahşâ (فحشاء), çirkinliği aşırı derecede olan her şeydir. Ayetteki 'el-fâhişetu' kelimesi, müminler arasında yayılması arzu edilen, toplumun temel değerlerine aykırı, utanç verici ve büyük günah sayılan her türlü eylemi ifade eder. Bu, özellikle iftira ve zina gibi toplumsal güveni sarsan fiilleri içerir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Fahşâ (فحشاء), Kur'an'da genellikle cinsel ahlaksızlık ve bununla ilişkili diğer çirkin davranışları ifade etmek için kullanılır. Ayetteki 'el-fâhişetu' kelimesi, müminler arasında dedikodu, iftira ve zina gibi toplumun ahlaki dokusunu zedeleyen, utanç verici ve yasaklanmış eylemlerin yayılmasını arzu etme bağlamında ele alınır. Bu, toplumsal ahlakın bozulmasına yönelik bir tehdittir."}]},{"word":"عَذَابٌ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"'-z-b","meaning":"Acı veren, eziyetli bir ceza veya azap demektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azâb (عذاب), bir şeyi engellemek, alıkoymak ve acı vermektir. Ayetteki 'azâbun' kelimesi, müminler arasında fahşanın yayılmasını arzu edenlere hem dünyada hem de ahirette verilecek olan, acı verici ve caydırıcı bir cezayı ifade eder. Bu, sadece fiziksel bir acı değil, aynı zamanda ruhsal ve manevi bir ıstırabı da kapsar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Azâb (عذاب), bir şeyi engellemek ve acı vermektir. Ayetteki 'azâbun' kelimesi, fahşanın yayılmasını isteyenlerin karşılaşacağı, onları bu kötü niyetlerinden alıkoyacak ve onlara büyük bir acı yaşatacak olan ilahi bir cezayı ifade eder. Bu ceza, dünya hayatında utanç, kınama ve hukuki yaptırımlar; ahirette ise cehennem azabı şeklinde tecelli edebilir."}]},{"word":"أَلِيمٌ","root":"أ ل م","rootLatin":"'-l-m","meaning":"Acı veren, elem verici, şiddetli ve can yakıcı demektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Elem (ألم), bedende veya ruhta hissedilen acıdır. Ayetteki 'elîmun' kelimesi, 'azâb' kelimesinin sıfatı olarak, bu azabın şiddetli, dayanılmaz ve can yakıcı olduğunu vurgular. Bu, sadece bir ceza değil, aynı zamanda derin bir ıstırap ve acı kaynağıdır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Elîm (أليم), şiddetli acı veren demektir. Ayetteki 'elîmun' kelimesi, müminler arasında fahşanın yayılmasını arzu edenlere vaat edilen azabın niteliğini belirler. Bu azap, sıradan bir ceza olmayıp, derin bir elem ve ıstırap kaynağıdır; hem bedensel hem de ruhsal olarak büyük bir acı verecektir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["edep-haya","ahiret-mukafat","dunya-ahiret-dengesi","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":3,"surface":"يُحِبُّونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ب-ب","rootLatin":"h-b-b","lemma":"أَحَبَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"severler","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":4,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-mesi, -ması","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Bağlaç"},{"position":5,"surface":"تَشِيعَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ي-ع","rootLatin":"ş-y-ʿ","lemma":"شَاعَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'en'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"yayılsın","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":6,"surface":"ٱلْفَـٰحِشَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ف-ح-ش","rootLatin":"f-ḥ-ş","lemma":"فَاحِشَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fiil-i muzâri 'teşî'a'nın fâili olduğu için merfû","gloss":"hayasızlık","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":7,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde, arasında","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":8,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":9,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-م-ن","rootLatin":"ʾ-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":10,"surface":"لَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"onlar için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":10,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":11,"surface":"عَذَابٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"ʿ-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"azap","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":12,"surface":"أَلِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ا-ل-م","rootLatin":"ʾ-l-m","lemma":"أَلِيم","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"can yakıcı","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"},{"position":13,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":14,"surface":"ٱلدُّنْيَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-ن-و","rootLatin":"d-n-w","lemma":"دُنْيَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dünya","irabMarker":"takdîrî kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":15,"surface":"وَٱلْـَٔاخِرَةِ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":15,"surface":"ٱلْـَٔاخِرَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-خ-ر","rootLatin":"ʾ-ḫ-r","lemma":"آخِرَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"ahiret","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":16,"surface":"وَٱللَّهُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":16,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":17,"surface":"يَعْلَمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"bilir","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":18,"surface":"وَأَنتُمْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":18,"surface":"أَنتُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"siz","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":19,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"bilmezsiniz","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":20,"surface":"تَعْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"bilirsiniz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"İnne"},{"position":2,"translit":"lleżîne"},{"position":3,"translit":"yuhibbûne"},{"position":4,"translit":"en"},{"position":5,"translit":"teşî'a"},{"position":6,"translit":"lfâhişetu"},{"position":7,"translit":"fî"},{"position":8,"translit":"lleżîne"},{"position":9,"translit":"âmenû"},{"position":10,"translit":"lehum"},{"position":11,"translit":"'ażâbun"},{"position":12,"translit":"elîmun"},{"position":13,"translit":"fî"},{"position":14,"translit":"ddunyâ"},{"position":15,"translit":"vel-âḣira(ti)(c)"},{"position":16,"translit":"va(A)llâhu"},{"position":17,"translit":"ya'lemu"},{"position":18,"translit":"veentum"},{"position":19,"translit":"lâ"},{"position":20,"translit":"ta'lemûn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nûr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *24/19*
- **Nûr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *24/19*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *24/19*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *24/19*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *24/19*