# Nûr Sûresi, 23. Âyet (24:23)

> إِنَّ ٱلَّذِينَ يَرْمُونَ ٱلْمُحْصَنَـٰتِ ٱلْغَـٰفِلَـٰتِ ٱلْمُؤْمِنَـٰتِ لُعِنُوا۟ فِى ٱلدُّنْيَا وَٱلْـَٔاخِرَةِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ

*İnne-lleżîne yermûne-lmuhsanâti-lġâfilâti-lmu/minâti lu'inû fî-ddunyâ vel-âḣirati velehum ‘ażâbun ‘azîm(un)*

**Meal (Diyanet):** (23-24) İffetli ve (haklarında uydurulan kötülüklerden) habersiz mü'min kadınlara zina isnat edenler, gerçekten dünya ve ahirette lanetlenmişlerdir. İşlemiş oldukları günahtan dolayı dillerinin, ellerinin ve ayaklarının kendi aleyhlerine şahitlik edecekleri günde onlara çok büyük bir azap vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/24/23

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nûr Suresi'nin 23. ayeti, iffetli mümin kadınlara zina iftirası atanların dünya ve ahiretteki akıbetini ele almaktadır. Ayet, bu iftiranın ciddiyetini ve sonuçlarını vurgulayarak, dilbilimsel olarak 'iftira', 'iffet' ve 'lanet' gibi temel kavramlar üzerinden mesajını iletmektedir.","keyConcepts":[{"word":"يَرْمُونَ","root":"ر م ي","rootLatin":"r-m-y","meaning":"Bu kelime, 'iftira atmak, suçlamak' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'رمي' kelimesinin asıl anlamının bir şeyi bir yere atmak olduğunu belirtir. Mecazi olarak ise, birine sözle veya fiille bir kusur isnat etmek, iftira atmak anlamında kullanılır. Ayetteki 'yermûne' ifadesi, iffetli kadınlara zina iftirası atmak suretiyle onların şereflerine leke sürmeyi ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'رمي' fiilinin mecazi kullanımına dikkat çekerek, burada 'suçlamak, iftira etmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, 'yermûne' fiili, somut bir nesneyi atmaktan ziyade, bir ithamı veya suçu birine yöneltmeyi ifade eder."}]},{"word":"ٱلْمُحْصَنَـٰتِ","root":"ح ص ن","rootLatin":"h-s-n","meaning":"Bu kelime, 'iffetli, namuslu, korunmuş kadınlar' anlamına gelmektedir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'muhsanât' kelimesinin 'iffetli, zinadan korunmuş kadınlar' anlamına geldiğini ifade eder. Kelimenin kökü olan 'حصن', 'korumak, sağlamlaştırmak' anlamlarına gelir ki bu da kadınların iffetlerinin korunmuşluğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'حصن' kelimesinin 'korunmuşluk, sağlamlık' anlamlarını taşıdığını ve 'muhsanât'ın da bu anlamda, iffetini koruyan, evli veya hür kadınlar için kullanıldığını belirtir. Ayetteki kullanımı, özellikle zina iftirasına maruz kalan kadınların iffetini vurgulamaktadır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hısn' kökünden türeyen kelimelerin Kur'an'da genellikle 'korunmuşluk, sağlamlık' anlamlarını taşıdığını ve 'muhsanât'ın da bu bağlamda, ahlaki ve toplumsal olarak korunmuş, iffetli kadınları ifade ettiğini belirtir. Bu kavram, İslam toplumunda kadının şerefinin ne denli önemli olduğunu gösterir."}]},{"word":"ٱلْغَـٰفِلَـٰتِ","root":"غ ف ل","rootLatin":"ğ-f-l","meaning":"Bu kelime, 'gafil, habersiz, aklına gelmeyen' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'غفلة' kelimesinin 'bir şeyden habersiz olmak, onu unutmak veya ondan yüz çevirmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ğâfilât' ifadesi, iffetli kadınların kendilerine atılan zina iftirasından habersiz olmalarını, böyle bir şeyi akıllarına bile getirmemelerini ifade eder. Bu, iftiranın ne kadar haksız ve beklenmedik olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ğâfilât' kelimesinin, 'zina gibi çirkin bir fiili işlemeyi akıllarından bile geçirmeyen, bu tür şeylerden uzak duran' kadınlar için kullanıldığını açıklar. Bu, onların masumiyetini ve iftiraya uğramalarının haksızlığını pekiştirir."}]},{"word":"لُعِنُوا۟","root":"ل ع ن","rootLatin":"l-'-n","meaning":"Bu kelime, 'lanetlendiler, Allah'ın rahmetinden uzaklaştırıldılar' anlamına gelmektedir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'لعن' kelimesinin asıl anlamının 'uzaklaştırmak, kovmak' olduğunu belirtir. Allah'tan lanet, O'nun rahmetinden ve iyiliğinden uzaklaştırmak; insanlardan lanet ise, beddua etmek anlamına gelir. Ayetteki 'lu'inû' ifadesi, iftiracıların hem dünya hem de ahirette Allah'ın rahmetinden mahrum bırakılacaklarını ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'lanet' kelimesinin, 'Allah'ın rahmetinden uzaklaştırma ve azaba uğratma' anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'lu'inû' ifadesi, bu iftirayı atanların ilahi gazaba uğrayacaklarını ve hem bu dünyada hem de ahirette cezalandırılacaklarını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'lanet' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın gazabını ve bir kişiyi ilahi lütuftan mahrum bırakmasını ifade ettiğini belirtir. Bu, sadece dünyevi bir kınama değil, aynı zamanda ahiretteki cezayı da içeren kapsamlı bir dışlanmadır. Ayetteki 'lu'inû' ifadesi, iftiracıların bu ağır akıbetle karşılaşacaklarını gösterir."}]},{"word":"عَذَابٌ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"'-z-b","meaning":"Bu kelime, 'azap, ceza, işkence' anlamına gelmektedir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'عذاب' kelimesinin 'bir şeyi engellemek, alıkoymak' kökünden geldiğini ve 'acı veren ceza' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'azâbun azîm' (büyük azap) ifadesi, iftiracıların karşılaşacağı cezanın şiddetini ve büyüklüğünü vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'azap' kelimesinin, 'bir şeyi engellemek, alıkoymak' anlamından türediğini ve 'insanı arzu ettiği şeylerden alıkoyan, ona acı veren ceza' olarak tanımlandığını belirtir. Ayetteki 'azâbun azîm' ifadesi, iftiracıların hem dünyada hem de ahirette karşılaşacakları bu engellemenin ve acının boyutunu ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hukuk-ceza","ahiret-mukafat","soz-yalan","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"يَرْمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-م-ي","rootLatin":"r-m-y","lemma":"رَمَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"iftira ederler"},{"position":4,"surface":"ٱلْمُحْصَنَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ح-ص-ن","rootLatin":"h-s-n","lemma":"مُحْصَنَة","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (kesra ile)","gloss":"iffetli kadınlara"},{"position":5,"surface":"ٱلْغَـٰفِلَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"غ-ف-ل","rootLatin":"ğ-f-l","lemma":"غَافِلَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb (kesra ile)","gloss":"habersiz kadınlara"},{"position":6,"surface":"ٱلْمُؤْمِنَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"مُؤْمِنَة","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb (kesra ile)","gloss":"mümin kadınlara"},{"position":7,"surface":"لُعِنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ل-ع-ن","rootLatin":"l-'-n","lemma":"لَعَنَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"lanetlenmişlerdir"},{"position":8,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":9,"surface":"ٱلدُّنْيَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-ن-و","rootLatin":"d-n-w","lemma":"دُنْيَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (takdiren)","gloss":"dünyada"},{"position":10,"surface":"وَٱلْـَٔاخِرَةِ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"ٱلْـَٔاخِرَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-خ-ر","rootLatin":"'-h-r","lemma":"آخِرَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"ahirette"},{"position":11,"surface":"وَلَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":11,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlar için"},{"position":12,"surface":"عَذَابٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (mukaddem haberden sonra)","gloss":"azap"},{"position":13,"surface":"عَظِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ظ-م","rootLatin":"'-z-m","lemma":"عَظِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"büyük"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nûr Sûresi** · *24/23-24*
- **Nûr Sûresi** · *24/23-24*