# Nûr Sûresi, 33. Âyet (24:33)

> وَلْيَسْتَعْفِفِ ٱلَّذِينَ لَا يَجِدُونَ نِكَاحًا حَتَّىٰ يُغْنِيَهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضْلِهِۦ ۗ وَٱلَّذِينَ يَبْتَغُونَ ٱلْكِتَـٰبَ مِمَّا مَلَكَتْ أَيْمَـٰنُكُمْ فَكَاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْرًا ۖ وَءَاتُوهُم مِّن مَّالِ ٱللَّهِ ٱلَّذِىٓ ءَاتَىٰكُمْ ۚ وَلَا تُكْرِهُوا۟ فَتَيَـٰتِكُمْ عَلَى ٱلْبِغَآءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّنًا لِّتَبْتَغُوا۟ عَرَضَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۚ وَمَن يُكْرِههُّنَّ فَإِنَّ ٱللَّهَ مِنۢ بَعْدِ إِكْرَٰهِهِنَّ غَفُورٌ رَّحِيمٌ

*Velyesta'fifi-lleżîne lâ yecidûne nikâhan hattâ yuġniyehumu(A)llâhu min fadlih(i)(k) velleżîne yebteġûne-lkitâbe mimmâ meleket eymânukum fekâtibûhum in ‘alimtum fîhim ḣayrâ(an)(s) veâtûhum min mâli(A)llâhi-lleżî âtâkum(c) velâ tukrihû feteyâtikum ‘alâ-lbiġâ-i in eradne tehassunen litebteġû ‘arada-lhayâti-ddunyâ(c) vemen yukrihhunne fe-inna(A)llâhe min ba'di ikrâhihinne ġafûrun rahîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Evlenmeye güçleri yetmeyenler de, Allah kendilerini lütfuyla zengin edinceye kadar iffetlerini korusunlar. Sahip olduğunuz kölelerden "mükatebe" yapmak isteyenlere gelince, eğer onlarda bir hayır görürseniz onlarla mükatebe yapın. Allah'ın size verdiği maldan onlara verin. Dünya hayatının geçici menfaatlerini elde etmek için iffetli olmak isteyen cariyelerinizi fuhşa zorlamayın. Kim onları buna zorlarsa bilinmelidir ki hiç şüphesiz onların zorlanmasından sonra Allah (onları) çok bağışlayıcıdır, çok merhametlidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/24/33

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nûr Suresi 33. ayet, evlenemeyenlerin iffetini korumasını, kölelerin özgürleşme taleplerini ve cariyelerin fuhşa zorlanmamasını emrederek toplumsal ahlak ve adalet ilkelerini vurgular. Ayet, 'iffet', 'evlilik', 'özgürleşme' ve 'fuhuş' gibi temel kavramlar üzerinden bireysel ve toplumsal sorumlulukları ele alır.","keyConcepts":[{"word":"وَلْيَسْتَعْفِفِ","root":"ع ف ف","rootLatin":"a-f-f","meaning":"İffetli olmak, haramdan uzak durmak, kendini günahtan korumak anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'iffet' kelimesini 'nefsin şehvetin galebesinden sakınması' olarak tanımlar. Ayetteki 'vel-yesta'fif' ifadesi, evlenme imkanı bulamayanların, harama düşmekten korunmak için kendilerini tutmalarını, iffetli davranmalarını emreder. Bu, sadece cinsel iffetle sınırlı olmayıp, genel olarak haramdan uzak durma halini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'iffet'i 'şehvetin ifrat ve tefritinden uzak, itidal üzere bulunması' olarak açıklar. Ayetteki kullanımında ise, evlilik imkanı bulamayanların, bu dengeyi koruyarak harama yönelmemeleri, sabır ve takva ile kendilerini muhafaza etmeleri gerektiği vurgulanır."}]},{"word":"نِكَاحًا","root":"ن ك ح","rootLatin":"n-k-h","meaning":"Evlilik, nikah akdi veya evlenme imkanı anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nikah' kelimesinin Kur'an'da hem 'akd-i nikah' (evlilik sözleşmesi) hem de 'cima' (cinsel ilişki) anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'lâ yecidûne nikâhan' ifadesi, evlilik akdini yapmaya veya evlenmeye imkan bulamayan kimseleri ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'nikah' kelimesinin mecazi olarak 'birleşme' ve 'toplanma' anlamlarına da geldiğini ifade eder. Ayetteki bağlamda ise, evlilik yoluyla birleşme ve aile kurma imkanına sahip olamayan kişilerin durumunu anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nikah' kavramının Kur'an'da sadece hukuki bir akit olmanın ötesinde, toplumsal düzenin ve ahlaki yapının temelini oluşturan bir kurum olarak ele alındığını vurgular. Ayette, bu kurumu gerçekleştiremeyenlerin iffetlerini koruma sorumluluğu üzerinde durulur."}]},{"word":"يَبْتَغُونَ","root":"ب غ ى","rootLatin":"b-g-y","meaning":"İstemek, aramak, talep etmek anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'bağa' fiilinin 'bir şeyi şiddetle aramak, talep etmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yebteğûne' ifadesi, kölelerin hürriyetlerine kavuşmak için 'kitâb' (bedel ödeme anlaşması) yapmayı talep etmelerini, bunu şiddetle istemelerini anlatır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ibtigâ' kelimesinin 'bir şeye ulaşmak için çaba sarf etmek' manasına geldiğini açıklar. Ayette, kölelerin özgürlüklerine kavuşmak için gösterdikleri bu çabayı ve talebi ifade eder."}]},{"word":"الْكِتَـٰبَ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Burada kölelikten kurtulma anlaşması, mukavele anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kitâb' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını, bu ayette ise 'mükâtebe' yani kölenin belirli bir bedel karşılığında hürriyetine kavuşması için yapılan yazılı anlaşma anlamına geldiğini belirtir. Bu, mecazi bir kullanımdır, zira anlaşma yazılı olduğu için 'kitap' olarak adlandırılmıştır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'kitâb'ın 'yazmak' kökünden geldiğini ve yazılı olan her şeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'el-kitâb' ise, köle ile efendisi arasında yapılan, kölenin belirli bir bedeli ödeyerek hürriyetine kavuşmasını sağlayan yazılı sözleşmeyi ifade eder."}]},{"word":"تُكْرِهُوا۟","root":"ك ر ه","rootLatin":"k-r-h","meaning":"Zorlamak, istemediği bir şeyi yaptırmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'kerh' kelimesinin 'nefsin bir şeyi istememesi' anlamına geldiğini, 'ikrâh'ın ise 'bir kimseyi istemediği bir şeyi yapmaya zorlamak' olduğunu belirtir. Ayetteki 'lâ tükrihû' ifadesi, cariyelerin fuhşa zorlanmasının kesinlikle yasaklandığını, onların rızası olmadan bu fiile itilmemesi gerektiğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ikrâh' kavramının Kur'an'da genellikle bir şeyi zorla, baskı altında yaptırma anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette, cariyelerin iffetlerini koruma arzularına rağmen, dünya menfaati uğruna fuhşa zorlanmalarının büyük bir günah olduğu ve Allah tarafından affedilmeyeceği belirtilir."}]},{"word":"الْبِغَآءِ","root":"ب غ ى","rootLatin":"b-g-y","meaning":"Fuhuş, zina, gayrimeşru cinsel ilişki anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'biğâ' kelimesinin 'zina' ve 'fuhuş' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'alel-biğâi' ifadesi, cariyelerin fuhuş yapmaya zorlanmasını yasaklar ve bu eylemin ahlaki ve dini açıdan kabul edilemez olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'biğâ' kelimesinin 'hadleri aşmak' ve 'azgınlık' anlamlarına da geldiğini, ancak Kur'an'da genellikle 'zina' ve 'fuhuş' için kullanıldığını ifade eder. Ayette, cariyelerin iffetlerini koruma isteklerine rağmen, efendileri tarafından bu ahlaksızlığa itilmelerinin şiddetle kınandığı anlaşılır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["aile-nikah","helal-haram","sosyal-dayanisma","dunya-ahiret-dengesi"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Velyesta'fifi"},{"position":2,"translit":"lleżîne"},{"position":3,"translit":"lâ"},{"position":4,"translit":"yecidûne"},{"position":5,"translit":"nikâhan"},{"position":6,"translit":"hattâ"},{"position":7,"translit":"yuġniyehumu("},{"position":8,"translit":"A)llâhu"},{"position":9,"translit":"min"},{"position":10,"translit":"fadlih(i)(k)"},{"position":11,"translit":"velleżîne"},{"position":12,"translit":"yebteġûne"},{"position":13,"translit":"lkitâbe"},{"position":14,"translit":"mimmâ"},{"position":15,"translit":"meleket"},{"position":16,"translit":"eymânukum"},{"position":17,"translit":"fekâtibûhum"},{"position":18,"translit":"in"},{"position":19,"translit":"‘alimtum"},{"position":20,"translit":"fîhim"},{"position":21,"translit":"ḣayrâ(an)(s)"},{"position":22,"translit":"veâtûhum"},{"position":23,"translit":"min"},{"position":24,"translit":"mâli("},{"position":25,"translit":"A)llâhi"},{"position":26,"translit":"lleżî"},{"position":27,"translit":"âtâkum(c)"},{"position":28,"translit":"velâ"},{"position":29,"translit":"tukrihû"},{"position":30,"translit":"feteyâtikum"},{"position":31,"translit":"‘alâ"},{"position":32,"translit":"lbiġâ-i"},{"position":33,"translit":"in"},{"position":34,"translit":"eradne"},{"position":35,"translit":"tehassunen"},{"position":36,"translit":"litebteġû"},{"position":37,"translit":"‘arada"},{"position":38,"translit":"lhayâti"},{"position":39,"translit":"ddunyâ(c)"},{"position":40,"translit":"vemen"},{"position":41,"translit":"yukrihhunne"},{"position":42,"translit":"fe-inna("},{"position":43,"translit":"A)llâhe"},{"position":44,"translit":"min"},{"position":45,"translit":"ba'di"},{"position":46,"translit":"ikrâhihinne"},{"position":47,"translit":"ġafûrun"},{"position":48,"translit":"rahîm(un)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلْيَسْتَعْفِفِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ع-ف-ف","rootLatin":"ʿ-f-f","lemma":"اِسْتَعْفَفَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir lâmı ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"iffetli davransın","irabMarker":"sükûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mebnî, fiilin fâili konumunda","gloss":"o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Fâil"},{"position":3,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":4,"surface":"يَجِدُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bulamazlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":5,"surface":"نِكَاحًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ك-ح","rootLatin":"n-k-ḥ","lemma":"نِكَاح","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"evlilik","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":6,"surface":"حَتَّىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَتَّىٰ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"e kadar","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"يُغْنِيَهُمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ن-ي","rootLatin":"gh-n-y","lemma":"أَغْنَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hattâ edatıyla mansûb olduğu için mansûb","gloss":"zenginleştirinceye kadar","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":7,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onları","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":8,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":9,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den, dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":10,"surface":"فَضْلِهِۦ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ض-ل","rootLatin":"f-ḍ-l","lemma":"فَضْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"lütfu","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":10,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":11,"surface":"وَٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mebnî, mübteda konumunda","gloss":"ve o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":12,"surface":"يَبْتَغُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-غ-ي","rootLatin":"b-gh-y","lemma":"اِبْتَغَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"isterler","irabMarker":"nûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":13,"surface":"ٱلْكِتَـٰبَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kitabı (mukaveleyi)","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":14,"surface":"مِمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den, dan","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":14,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":15,"surface":"مَلَكَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مَلَكَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sahip oldu","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":16,"surface":"أَيْمَـٰنُكُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-م-ن","rootLatin":"y-m-n","lemma":"يَمِين","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"sağ elleriniz","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil","izafet":"Muzâf"},{"position":16,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":17,"surface":"فَكَاتِبُوهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":17,"surface":"كَاتِبُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كَاتَبَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"onlarla mukavele yapın","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":17,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onları","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":18,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Şart edatı"},{"position":19,"surface":"عَلِمْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bilirseniz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":20,"surface":"فِيهِمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":20,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":21,"surface":"خَيْرًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"kh-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir hayır","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":22,"surface":"وَءَاتُوهُم","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":22,"surface":"ءَاتُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ا-ت-ي","rootLatin":"ʾ-t-y","lemma":"ءَاتَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"verin","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":22,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onlara","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":23,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den, dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":24,"surface":"مَّالِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ل","rootLatin":"m-w-l","lemma":"مَال","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"malından","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":25,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":26,"surface":"ٱلَّذِىٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mecrûr ismin sıfatı olduğu için mebnî","gloss":"ki o","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Sıfat"},{"position":27,"surface":"ءَاتَىٰكُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-ت-ي","rootLatin":"ʾ-t-y","lemma":"ءَاتَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"size verdi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":27,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"size","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":28,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve yapmayın","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":29,"surface":"تُكْرِهُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ر-ه","rootLatin":"k-r-h","lemma":"أَكْرَهَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy lâmı ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"zorlamayın","irabMarker":"nûnun hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":30,"surface":"فَتَيَـٰتِكُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ت-ي","rootLatin":"f-t-y","lemma":"فَتَاة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"cariyelerinizi","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":30,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":31,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":32,"surface":"ٱلْبِغَآءِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ب-غ-ي","rootLatin":"b-gh-y","lemma":"بِغَاء","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"fuhuş","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":33,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Şart edatı"},{"position":34,"surface":"أَرَدْنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"isterlerse","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":35,"surface":"تَحَصُّنًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ص-ن","rootLatin":"ḥ-ṣ-n","lemma":"تَحَصُّن","form":"Tefa''ul","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"iffetli kalmayı","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":36,"surface":"لِّتَبْتَغُوا۟","pos":"harf","posDetail":"Ta'lil Lâmı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":36,"surface":"تَبْتَغُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-غ-ي","rootLatin":"b-gh-y","lemma":"اِبْتَغَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Ta'lil lâmı ile mansûb olduğu için mansûb","gloss":"elde etmek için","irabMarker":"nûnun hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":37,"surface":"عَرَضَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ر-ض","rootLatin":"ʿ-r-ḍ","lemma":"عَرَض","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"geçici menfaatini","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":38,"surface":"ٱلْحَيَوٰةِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ي-ي","rootLatin":"ḥ-y-y","lemma":"حَيَاة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"hayatın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":39,"surface":"ٱلدُّنْيَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"د-ن-و","rootLatin":"d-n-w","lemma":"دُنْيَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"dünya","irabMarker":"takdîrî kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"},{"position":40,"surface":"وَمَن","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":40,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mebnî, mübteda konumunda","gloss":"kim","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Mübteda"},{"position":41,"surface":"يُكْرِههُّنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ر-ه","rootLatin":"k-r-h","lemma":"أَكْرَهَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart edatıyla meczûm olduğu için meczûm","gloss":"onları zorlarsa","irabMarker":"sükûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":41,"surface":"هُنَّ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onları","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":42,"surface":"فَإِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":42,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Te'kid Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":43,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":44,"surface":"مِنۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den, dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":45,"surface":"بَعْدِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-ʿ-d","lemma":"بَعْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sonra","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":46,"surface":"إِكْرَٰهِهِنَّ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك-ر-ه","rootLatin":"k-r-h","lemma":"إِكْرَاه","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onları zorlamaları","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":46,"surface":"هِنَّ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":47,"surface":"غَفُورٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"غَفُور","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"çok bağışlayıcıdır","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"},{"position":48,"surface":"رَّحِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-ḥ-m","lemma":"رَحِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"çok merhametlidir","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hadîd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *en-Nûr 24/33*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *en-Nûr 24/33*
- **Hadîd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *en-Nûr 24/33*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *en-Nûr 24/33*