# Nûr Sûresi, 4. Âyet (24:4)

> وَٱلَّذِينَ يَرْمُونَ ٱلْمُحْصَنَـٰتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا۟ بِأَرْبَعَةِ شُهَدَآءَ فَٱجْلِدُوهُمْ ثَمَـٰنِينَ جَلْدَةً وَلَا تَقْبَلُوا۟ لَهُمْ شَهَـٰدَةً أَبَدًا ۚ وَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْفَـٰسِقُونَ

*Velleżîne yermûne-lmuhsanâti śümme lem ye/tû bi-erbe'ati şuhedâe feclidûhum śemânîne celdeten velâ takbelû lehum şehâdeten ebedâ(en)(c) veulâ-ike humu-lfâsikûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Namuslu kadınlara zina isnat edip sonra da dört şahit getiremeyenlere seksen değnek vurun. Artık onların şahitliğini asla kabul etmeyin. İşte bunlar fasık kimselerdir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/24/4

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, iffetli kadınlara zina iftirası atanların hukuki ve ahlaki sonuçlarını ele almaktadır. Temel kavramlar, iftira, şahitlik, ceza ve fâsıklık üzerinden İslam hukukunun ve ahlakının bu konudaki hassasiyetini vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يَرْمُونَ","root":"ر م ي","rootLatin":"r-m-y","meaning":"İftira atmak, suçlamak, zina isnat etmek anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ramy (رمي) kelimesi aslen bir şeyi atmak anlamına gelir. Ancak mecazi olarak, bir kişiye kötü bir söz veya suç isnat etmek için kullanılır. Ayetteki 'yermûne' (يرمون) fiili, iffetli kadınlara zina iftirası atmak, yani onlara bu suçu isnat etmek anlamındadır ve bu, atılan bir ok gibi hedefi bulan bir ithamdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yermûne' (يرمون) fiilinin burada 'kazafe' (قذف) yani iftira atmak, suçlamak anlamında kullanıldığını belirtir. Bu, dilin mecazi kullanımına bir örnektir; zira fiilen bir şey atılmamakta, ancak sözle bir suç isnat edilmektedir."}]},{"word":"الْمُحْصَنَاتِ","root":"ح ص ن","rootLatin":"h-s-n","meaning":"İffetli, namuslu, evli veya bekâr olup zinadan uzak duran kadınlar anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İhsan (إحصان) kelimesi, bir şeyi koruma altına almak, sağlamlaştırmak anlamına gelir. 'Muhsanât' (محصنات) ise, iffetlerini korumuş, zinadan uzak durmuş kadınlardır. Ayetteki kullanımı, onların bu iffetli hallerine yapılan iftiranın ağırlığını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'muhsanât' kelimesinin hem evli hem de bekâr olup iffetini koruyan kadınları kapsadığını belirtir. Bu ayetteki bağlamda, zina iftirasına maruz kalan kadınların genel olarak iffetli ve namuslu olmaları, iftiranın ciddiyetini artırır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ihsan' kavramının Kur'an'da genellikle 'iffet' ve 'namus' anlamında kullanıldığını, kadınlar için ise özellikle cinsel saflığı ifade ettiğini belirtir. 'Muhsanât' terimi, bu ahlaki değeri taşıyan kadınları tanımlar ve onlara yönelik iftiranın toplumsal ve dini açıdan ne kadar büyük bir suç olduğunu gösterir."}]},{"word":"شُهَدَاءَ","root":"ش ه د","rootLatin":"ş-h-d","meaning":"Bir olaya tanık olan, şahitlik eden kişilerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şehâdet (شهادة), bir şeyi gözlemlemek ve onu haber vermek anlamına gelir. 'Şuhedâ' (شهداء) ise şahitler demektir. Ayette, zina iftirasının ispatı için dört şahidin gerekliliği, bu tür bir suçlamanın ne kadar ciddi olduğunu ve ispat yükünün ağırlığını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, şehadetin, bir hakkı ispat etmek için yapılan beyan olduğunu ifade eder. Ayetteki 'dört şahit' şartı, zina gibi ağır bir suçlamanın keyfi olarak yapılamayacağını, aksine çok güçlü delillere dayanması gerektiğini vurgular."}]},{"word":"فَاجْلِدُوهُمْ","root":"ج ل د","rootLatin":"c-l-d","meaning":"Onlara değnekle vurmak, kırbaçlamak suretiyle ceza vermek anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Celd (جلد) kelimesi, deriye vurmak anlamına gelir. 'Fecildûhum' (فاجلدوهم) emri, iftira atanlara seksen değnek vurulması gerektiğini ifade eder. Bu, iftiranın ciddiyetine karşılık gelen bir had cezasıdır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"es-Sicistânî, celdin, deriye vurmak suretiyle uygulanan bir ceza olduğunu belirtir. Ayetteki bu emir, iftira suçunun sadece ahlaki bir kusur olmadığını, aynı zamanda belirli bir hukuki yaptırımı olduğunu gösterir."}]},{"word":"شَهَادَةً","root":"ش ه د","rootLatin":"ş-h-d","meaning":"Tanıklık, şahitlik etme eylemi veya beyanıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şehâdet (شهادة), bir olayı bilmek ve onu başkalarına aktarmaktır. Ayetteki 'velâ takbelû lehüm şehâdeten ebeden' (وَلَا تَقْبَلُوا۟ لَهُمْ شَهَـٰدَةً أَبَدًا) ifadesi, iftiracının şahitliğinin hiçbir zaman kabul edilmeyeceğini belirtir. Bu, onların güvenilirliklerini tamamen yitirdiklerini gösteren bir hukuki ve ahlaki hükümdür."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, şehadetin, bir gerçeği ortaya koyma ve ispat etme aracı olduğunu vurgular. İftiracıların şahitliğinin reddedilmesi, onların yalan söyleme eğiliminde oldukları ve dolayısıyla adalet sisteminde güvenilir bir konumda bulunamayacakları anlamına gelir."}]},{"word":"الْفَاسِقُونَ","root":"ف س ق","rootLatin":"f-s-k","meaning":"Allah'ın emirlerinden çıkan, yoldan sapan, günahkâr kimselerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fısk (فسق), bir şeyin kabuğundan çıkması gibi, Allah'ın emrinden çıkmak, doğru yoldan sapmak anlamına gelir. 'Fâsikûn' (فاسقون) ise bu eylemi gerçekleştirenlerdir. Ayette, iffetli kadınlara iftira atanların fâsık olarak nitelendirilmesi, onların sadece hukuki bir suç işlemediklerini, aynı zamanda dini ve ahlaki olarak da büyük bir sapma içinde olduklarını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, fısk kavramının Kur'an'da genellikle Allah'a itaatsizlik ve doğru yoldan sapma anlamında kullanıldığını belirtir. İftiracıların fâsık olarak tanımlanması, onların sadece bir hata yapmadıklarını, aksine bilinçli olarak Allah'ın sınırlarını aştıklarını ve bu durumun onların dini statülerini olumsuz etkilediğini ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, fıskın, şeriatın dışına çıkmak ve büyük günah işlemek olduğunu açıklar. Ayetteki 'fâsikûn' nitelemesi, iftira atanların bu eylemleriyle Allah'ın koyduğu sınırları çiğnediklerini ve bu nedenle toplumda güvenilirliklerini yitirdiklerini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hukuk-ceza","soz-yalan","adalet","edep-haya"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":2,"surface":"يَرْمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-م-ي","rootLatin":"r-m-y","lemma":"رَمَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"iftira ederler"},{"position":3,"surface":"ٱلْمُحْصَنَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ح-ص-ن","rootLatin":"h-s-n","lemma":"مُحْصَنَة","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (kesra ile)","gloss":"iffetli kadınlara"},{"position":4,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"sonra"},{"position":5,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":6,"surface":"يَأْتُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"أ-ت-ي","rootLatin":"a-t-y","lemma":"أَتَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı 'لم'den sonra geldiği için meczûm (nun düşmesiyle)","gloss":"getirmediler"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":7,"surface":"أَرْبَعَةِ","pos":"isim","posDetail":"Sayı","root":"ر-ب-ع","rootLatin":"r-b-'-","lemma":"أَرْبَعَة","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dört"},{"position":8,"surface":"شُهَدَآءَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil (Cemi)","root":"ش-ه-د","rootLatin":"ş-h-d","lemma":"شَهِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (fetha ile, gayr-ı munsarıf)","gloss":"şahit"},{"position":9,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":9,"surface":"ٱجْلِدُو","pos":"fiil","posDetail":"Emir Fiil","root":"ج-ل-د","rootLatin":"c-l-d","lemma":"جَلَدَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî (nun düşmesi üzerine)","gloss":"vurun"},{"position":9,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onlara"},{"position":10,"surface":"ثَمَـٰنِينَ","pos":"isim","posDetail":"Sayı","root":"ث-م-ن","rootLatin":"s-m-n","lemma":"ثَمَانُونَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (cem-i müzekker salim gibi)","gloss":"seksen"},{"position":11,"surface":"جَلْدَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ج-ل-د","rootLatin":"c-l-d","lemma":"جَلْدَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"değnek"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"etmeyin"},{"position":13,"surface":"تَقْبَلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبِلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy edatı 'لا'dan sonra geldiği için meczûm (nun düşmesiyle)","gloss":"kabul etmeyin"},{"position":14,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":14,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":15,"surface":"شَهَـٰدَةً","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ش-ه-د","rootLatin":"ş-h-d","lemma":"شَهَادَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"şahitliğini"},{"position":16,"surface":"أَبَدًۭا","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"أ-ب-د","rootLatin":"a-b-d","lemma":"أَبَد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"ebediyen"},{"position":17,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُولَٰئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"işte onlar"},{"position":18,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Fasl Zamiri","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fasl zamiri olduğu için mebnî","gloss":"onlar"},{"position":19,"surface":"ٱلْفَـٰسِقُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ف-س-ق","rootLatin":"f-s-q","lemma":"فَاسِق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"yoldan çıkmış kimselerdir"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nûr Sûresi** · *24/4*
- **Nûr Sûresi** · *24/4*