# Nûr Sûresi, 50. Âyet (24:50)

> أَفِى قُلُوبِهِم مَّرَضٌ أَمِ ٱرْتَابُوٓا۟ أَمْ يَخَافُونَ أَن يَحِيفَ ٱللَّهُ عَلَيْهِمْ وَرَسُولُهُۥ ۚ بَلْ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ

*Efî kulûbihim meradun emi-rtâbû em yeḣâfûne en yehîfa(A)llâhu ‘aleyhim verasûluhu bel ulâ-ike humu-zzâlimûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Kalplerinde bir hastalık mı var, yoksa şüphe ve tereddüde mi düştüler? Yoksa Allah ve Resulünün kendilerine karşı zulüm ve haksızlık edeceğinden mi korkuyorlar? Hayır, işte onlar asıl zalimlerdir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/24/50

---

## Tefsir

{"topics":["munafiklar","kufur-sirk","hidayet-dalalet"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, münafıkların veya imanı zayıf olanların Allah'ın hükmüne karşı gösterdikleri direncin altında yatan sebepleri sorgulamaktadır. Kalplerindeki manevi rahatsızlık, şüphe veya haksızlık korkusu gibi etkenler, onların zalimce tutumlarını ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"مَّرَضٌ","root":"م ر ض","rootLatin":"m-r-d","meaning":"Ayetteki bağlamda kalpteki manevi rahatsızlık, inanç zayıflığı veya nifak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'maraz' kelimesinin hem bedeni hem de ruhi hastalıklar için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'kalplerinde hastalık' ifadesi, imanın zayıflığı, nifak veya şüphe gibi manevi rahatsızlıkları ifade eder. Bu, Allah'ın hükmüne teslim olmamaktan kaynaklanan bir iç bozukluktur."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'maraz'ı, bir şeyin doğal halinden sapması olarak tanımlar. Kalbin marazı ise, imanın gerektirdiği teslimiyet ve itaatten saparak şüpheye, nifaka veya inkâra yönelmesidir. Ayetteki kullanım, münafıkların veya imanı zayıf olanların Allah'ın hükmüne karşı gösterdikleri direncin temelindeki manevi bozukluğu vurgular."}]},{"word":"ٱرْتَابُوٓا۟","root":"ر ي ب","rootLatin":"r-y-b","meaning":"Şüpheye düşmek, tereddüt etmek, bir konuda kesin bilgiye sahip olmamak anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'rayb' kelimesinin şüphe ve tereddüt anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'irtâbû' fiili, Allah'ın hükmüne veya Peygamber'in tebliğine karşı içlerinde bir kuşku beslemelerini, kesin bir inanca sahip olmamalarını ifade eder. Bu şüphe, onların itaatsizliklerinin bir nedenidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rayb' kavramının Kur'an'da genellikle imanın zıddı olarak kullanıldığını ve kesin bilgiye dayalı inancın yokluğunu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'irtâbû', münafıkların veya imanı zayıf olanların Allah'ın hükmünün doğruluğu ve adaletine dair içlerinde taşıdıkları tereddüdü ve güvensizliği vurgular."}]},{"word":"يَحِيفَ","root":"ح ي ف","rootLatin":"h-y-f","meaning":"Haksızlık etmek, zulmetmek, adaletten sapmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hâfe' fiilinin 'zulmetmek, adaletsizlik yapmak' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'yahîfe' fiili, münafıkların veya imanı zayıf olanların Allah'ın ve Resulü'nün kendilerine karşı haksızlık yapacağı yönündeki yersiz korkularını ifade eder. Bu korku, onların Allah'ın adaletine olan güvensizliklerini gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'hâfe' fiilinin 'meyletmek, bir tarafa ağırlık vermek ve bu sebeple adaletten sapmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yahîfe', Allah'ın ve Resulü'nün hükmünde tarafgirlik yaparak onlara zulmedeceği yönündeki vehimlerini dile getirir ki bu, onların Allah'ın mutlak adaletini idrak edememelerinden kaynaklanır."}]},{"word":"ٱلظَّـٰلِمُونَ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Haksızlık edenler, zulmedenler, haddi aşanlar, Allah'ın sınırlarını çiğneyenler anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'zulm' kelimesinin bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak, haddi aşmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'zâlimûn' ifadesi, Allah'ın hükmüne karşı gelerek, şüpheye düşerek veya haksızlık korkusu besleyerek kendi nefislerine ve Allah'ın koyduğu sınırlara karşı haddi aşanları tanımlar. Onlar, Allah'ın adaletini sorgulayarak zulmetmişlerdir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zulm' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve Allah'a şirk koşmaktan, insanlara haksızlık etmeye kadar birçok eylemi kapsadığını ifade eder. Bu ayetteki 'zâlimûn', Allah'ın hükmüne karşı gelerek, O'nun adaletini sorgulayarak ve Peygamber'e itaatsizlik ederek en büyük zulmü işleyenleri, yani kendi nefislerine ve imanlarına haksızlık edenleri işaret eder."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":1,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":2,"surface":"قُلُوبِ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Teksir","root":"ق-ل-ب","rootLatin":"q-l-b","lemma":"قَلْب","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kalpleri"},{"position":2,"surface":"هِم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":3,"surface":"مَّرَضٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ر-ض","rootLatin":"m-r-d","lemma":"مَرَض","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"hastalık"},{"position":4,"surface":"أَمِ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَم","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"yoksa"},{"position":5,"surface":"ٱرْتَابُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ي-ب","rootLatin":"r-y-b","lemma":"اِرْتَابَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"şüphelenmişler midir"},{"position":6,"surface":"أَمْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"yoksa"},{"position":7,"surface":"يَخَافُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-و-ف","rootLatin":"kh-w-f","lemma":"خَافَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"korkuyorlar mı"},{"position":8,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Nasb Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ki"},{"position":9,"surface":"يَحِيفَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ي-ف","rootLatin":"h-y-f","lemma":"حَافَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından (أَن) sonra geldiği için mansûb","gloss":"haksızlık yapsın"},{"position":10,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":11,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":11,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"رَسُولُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki kelimeye atfedildiği için merfû","gloss":"elçisi"},{"position":12,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":13,"surface":"بَلْ","pos":"harf","posDetail":"İbtidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"bilakis"},{"position":14,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُولَٰئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"işte onlar"},{"position":15,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Fasl Zamiri","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fasl zamiri olduğu için mebnî","gloss":"onlar"},{"position":16,"surface":"ٱلظَّـٰلِمُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"zalimler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nûr Sûresi** · *24/50*
- **Nûr Sûresi** · *24/50*