# Nûr Sûresi, 56. Âyet (24:56)

> وَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُوا۟ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَطِيعُوا۟ ٱلرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ

*Veakîmû-ssalâte veâtû-zzekâte veatî'û-rrasûle le'allekum turhamûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Namazı dosdoğru kılın, zekatı verin, Resule itaat edin ki size merhamet edilsin.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/24/56

---

## Tefsir

{"topics":["namaz","zekat-infak","peygamberlik","merhamet"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nûr Suresi 56. ayet, müminlere temel ibadetleri ve peygambere itaati emrederek ilahi rahmete nail olmanın yollarını göstermektedir. Ayet, 'salat', 'zekat', 'itaat' ve 'rahmet' gibi anahtar kavramlar etrafında şekillenerek, bireysel ve toplumsal sorumlulukları vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱلصَّلَوٰةَ","root":"ص ل و","rootLatin":"s-l-v","meaning":"Belirli vakitlerde, belirli rükün ve şartlarla yerine getirilen ibadet.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Salat kelimesi, lügatte dua anlamına gelir. Şeriatta ise, belirli rükün ve şartlarla yerine getirilen, Allah'a yöneliş ve tazim içeren özel bir ibadettir. Ayetteki 'akîmû' (ikame edin) fiiliyle birlikte kullanılması, namazın sadece eda edilmesini değil, aynı zamanda hakkıyla, huşu içinde ve devamlı olarak yerine getirilmesini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Salat, Arapların dilinde dua demektir. Kur'an'da ise bu kelime, Allah'ın emrettiği, kıyam, rüku ve secde gibi fiillerden oluşan ibadet için kullanılmıştır. Ayetteki emir, müminlerin bu ibadeti eksiksiz yerine getirmeleri gerektiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Salat, Kur'an'da Allah ile kul arasındaki dikey ilişkiyi temsil eden en temel ritüellerden biridir. Kelimenin kökenindeki 'eğilme, yönelme' anlamı, namazın Allah'a karşı bir teslimiyet ve boyun eğme eylemi olduğunu gösterir. Bu ayetteki kullanımı, İslam toplumunun temel direklerinden biri olarak namazın önemini pekiştirir."}]},{"word":"ٱلزَّكَوٰةَ","root":"ز ك و","rootLatin":"z-k-v","meaning":"Belirli mallardan, belirli şartlarla fakirlere verilen farz sadaka.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zekat kelimesi, lügatte 'artma, temizlenme, bereketlenme' anlamlarına gelir. Şeriatta ise, malın belirli bir kısmının Allah rızası için verilmesiyle malın temizlenmesi ve bereketlenmesi kastedilir. Ayetteki 'âtû' (verin) fiili, zekatın bir hak olarak ödenmesi gerektiğini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Zekat, malın temizlenmesi ve arındırılmasıdır. Aynı zamanda, Allah'ın rızasını kazanmak ve sevap elde etmek için verilen sadakadır. Ayetteki emir, Müslümanların mallarındaki fakirlerin hakkını gözetmeleri ve bu yolla hem kendilerini hem de mallarını arındırmaları gerektiğini belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Zekat, Kur'an'da 'salat' ile birlikte anılan, İslam toplumunun sosyal adalet ve dayanışma prensibini yansıtan önemli bir kavramdır. Kelimenin 'temizlenme' ve 'büyüme' anlamları, zekatın hem malı hem de veren kişiyi manevi olarak arındırdığını ve toplumsal refahı artırdığını gösterir. Bu ayetteki kullanımı, namazla birlikte toplumsal sorumluluğun bir göstergesidir."}]},{"word":"أَطِيعُوا۟","root":"ط و ع","rootLatin":"t-v-'-","meaning":"Peygamberin emir ve yasaklarına uymak, onun yolunu takip etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İtaat (tâ'a), isteyerek ve gönüllü olarak boyun eğmek, emre uymak demektir. Ayette 'er-Resûl' (Peygamber) ile birlikte kullanılması, Peygamber'in Allah'ın elçisi olması hasebiyle onun emirlerinin Allah'ın emirleri hükmünde olduğunu ve ona itaatin vacip olduğunu gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İtaat, emredilen şeyi yapmak ve yasaklanan şeyden kaçınmaktır. Peygambere itaat, onun getirdiği şeriata uymak ve sünnetini takip etmekle gerçekleşir. Bu ayetteki emir, Peygamber'in tebliğ ettiği hükümlere kayıtsız şartsız teslimiyetin önemini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"İtaat kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'a ve Resulüne karşı gösterilmesi gereken bir tutum olarak geçer. Peygambere itaat, onun sünnetini benimsemek, sözlerine kulak vermek ve hayatını örnek almak anlamına gelir. Bu ayetteki 'Peygambere itaat edin' ifadesi, müminlerin dini yaşantılarında Peygamber'in rehberliğine ne kadar ihtiyaç duyduklarını ortaya koyar."}]},{"word":"تُرْحَمُونَ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın kullarına lütuf, merhamet ve bağışlayıcılıkla muamele etmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rahmet, Allah'tan geldiğinde lütuf ve ihsan, kullardan geldiğinde ise şefkat ve acıma anlamına gelir. Ayetteki 'leallekum turhamûn' (ki size merhamet edilsin) ifadesi, namaz kılma, zekat verme ve Peygambere itaat etme fiillerinin Allah'ın rahmetine vesile olacağını belirtir. Bu, bir sebep-sonuç ilişkisini ortaya koyar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Rahmet, Allah'ın kullarına olan lütfu ve ihsanıdır. Bu ayetteki 'turhamûn' fiili, meçhul sigada gelerek, rahmetin Allah tarafından geleceğini ve bu fiillerin karşılığı olarak verileceğini ifade eder. Bu, müminlere umut ve teşvik kaynağıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Rahmet, Kur'an'ın en merkezi kavramlarından biridir ve Allah'ın temel sıfatlarından biridir. 'Rahman' ve 'Rahim' isimleri de bu kökten türemiştir. Bu ayette, Allah'ın rahmetine nail olmanın yolu olarak belirli ibadetler ve Peygambere itaat gösterilmiştir. Bu, rahmetin sadece pasif bir lütuf değil, aynı zamanda kulun çabalarıyla kazanılan bir karşılık olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَقِيمُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"إِقَامَة","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"kılın"},{"position":2,"surface":"ٱلصَّلَوٰةَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-ل-و","rootLatin":"s-l-w","lemma":"صَلَاة","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"namazı"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"ءَاتُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"'-t-y","lemma":"إِيتَاء","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"verin"},{"position":4,"surface":"ٱلزَّكَوٰةَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ز-ك-و","rootLatin":"z-k-w","lemma":"زَكَاة","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"zekatı"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"أَطِيعُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ط-و-ع","rootLatin":"t-w-'-","lemma":"إِطَاعَة","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"itaat edin"},{"position":6,"surface":"ٱلرَّسُولَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Peygambere"},{"position":7,"surface":"لَعَلَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَعَلَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"umulur ki"},{"position":7,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"لَعَلَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"siz"},{"position":8,"surface":"تُرْحَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَة","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"لَعَلَّ'nin haberi ve nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"merhamet edilirsiniz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nûr Sûresi** · *56. ayette*
- **Nûr Sûresi** · *56. ayette*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *en-Nûr 24/56*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *en-Nûr 24/56*
- **Nûr Sûresi** · *24/56*
- **Nûr Sûresi** · *24/56*