# Nûr Sûresi, 60. Âyet (24:60)

> وَٱلْقَوَٰعِدُ مِنَ ٱلنِّسَآءِ ٱلَّـٰتِى لَا يَرْجُونَ نِكَاحًا فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُنَاحٌ أَن يَضَعْنَ ثِيَابَهُنَّ غَيْرَ مُتَبَرِّجَـٰتٍۭ بِزِينَةٍ ۖ وَأَن يَسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌ لَّهُنَّ ۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

*Velkavâ'idu mine-nnisâ-i-llâtî lâ yercûne nikâhan feleyse ‘aleyhinne cunâhun en yeda'ne śiyâbehunne ġayra muteberricâtin bizîne(tin)(s) veen yesta'fifne ḣayrun lehun(ne)(k) va(A)llâhu semî'un ‘alîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Artık evlenme ümidi beslemeyen, hayızdan ve doğumdan kesilmiş yaşlı kadınların zinetlerini göstermeksizin dış elbiselerini çıkarmalarında kendileri için bir günah yoktur. Ama yine sakınmaları onlar için daha hayırlıdır. Allah, hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/24/60

---

## Tefsir

{"topics":["aile-nikah","edep-haya","takva","helal-haram"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nûr Suresi 60. ayet, yaşlı kadınların giyim kuşamına dair hükümleri ele alırken, 'kaide', 'yercûne', 'nikâh', 'cünâh', 'yeda'ne', 'siyâb', 'müteberricât' ve 'yesta'fifne' gibi anahtar kavramlar üzerinden toplumsal ahlak ve mahremiyetin sınırlarını çizmektedir. Ayet, bu kavramlar aracılığıyla hem ruhsatı hem de takvayı vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْقَوَٰعِدُ","root":"ق ع د","rootLatin":"k-a-d","meaning":"Evlenme ümidi kalmamış, yaşlı ve oturmuş kadınlar anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ka'd' kökünü 'oturmak' olarak açıklar ve 'kavâid' kelimesinin, yaşlılık sebebiyle evden çıkamayan veya evlilikten kesilmiş kadınlar için kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, artık evlilik beklentisi olmayan, hareket kabiliyeti azalmış kadınları ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kavâid' kelimesinin mecazi olarak 'evde oturan, yaşlı kadınlar' anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu, onların artık genç kadınlar gibi dışarı çıkma ve süslenme yükümlülüklerinin hafiflediğini gösterir."}]},{"word":"يَرْجُونَ","root":"ر ج و","rootLatin":"r-c-v","meaning":"Umut etmek, beklemek, arzu etmek anlamlarına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'recâ' kelimesinin 'umut' anlamına geldiğini ve ayetteki 'lâ yercûne nikâhan' ifadesinin, artık evlenmeyi ummayan, evlilik beklentisi kalmamış kadınları kastettiğini belirtir. Bu, onların toplumsal konumlarındaki değişimi vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'recâ' kelimesinin hem 'umut' hem de 'korku' anlamlarına gelebileceğini ancak bu ayette 'evlilik umudu' bağlamında kullanıldığını açıklar. Yani, yaşlılıkları sebebiyle evlilik teklifi almayı veya evlenmeyi beklemezler."}]},{"word":"نِكَاحًا","root":"ن ك ح","rootLatin":"n-k-h","meaning":"Evlilik, nikâh akdi anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'nikâh' kelimesinin asıl anlamının 'birleşme' olduğunu ve şer'i olarak evlilik akdi için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'lâ yercûne nikâhan' ifadesi, bu kadınların artık evlilik birliği kurma beklentilerinin olmadığını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nikâh' kavramının Kur'an'da sadece cinsel birleşmeyi değil, aynı zamanda toplumsal bir kurum olarak evlilik akdini ve bunun getirdiği sorumlulukları da ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, yaşlı kadınların bu toplumsal kurumla olan ilişkilerinin sona erdiğini gösterir."}]},{"word":"جُنَاحٌ","root":"ج ن ح","rootLatin":"c-n-h","meaning":"Günah, sakınca, sorumluluk anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cünâh' kelimesinin 'meyletmek, eğilmek' kökünden geldiğini ve şer'i anlamda 'haktan sapma, günah' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'felyse aleyhinne cünâh' ifadesi, belirli şartlar altında bu kadınlar için bir günah veya sakınca olmadığını belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'cünâh' kelimesinin 'hata, günah' anlamında kullanıldığını ve ayetteki bağlamda, yaşlı kadınların dış giysilerini çıkarmalarının kendileri için bir sorumluluk veya günah teşkil etmediğini açıklar."}]},{"word":"ثِيَابَهُنَّ","root":"ث و ب","rootLatin":"s-v-b","meaning":"Elbiseler, giysiler anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sevb' kelimesinin 'geri dönmek' kökünden geldiğini ve bedeni örttüğü için 'elbise' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'siyâbehünne' ifadesi, kadınların dış giysilerini, yani cilbab veya çarşaf gibi örtülerini kasteder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'siyâb' kelimesinin genel olarak giysileri ifade ettiğini ancak bu ayetteki bağlamda, yaşlı kadınların genç kadınlar gibi sıkı bir şekilde örtünme zorunluluğu olmayan dış giysilerini ifade ettiğini açıklar."}]},{"word":"مُتَبَرِّجَـٰتٍۭ","root":"ب ر ج","rootLatin":"b-r-c","meaning":"Süslerini açığa vuran, gösteriş yapan kadınlar anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'berc' kelimesinin 'açığa çıkmak, görünmek' anlamına geldiğini ve 'teberrüc'ün ise kadının güzelliklerini ve süslerini yabancılara göstermesi olduğunu belirtir. Ayetteki 'gayra müteberricâtin bi zînetin' ifadesi, bu ruhsatın süsleri açığa vurma niyetiyle olmaması gerektiğini şart koşar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'teberrüc'ün, kadının güzelliklerini ve cazibesini yabancılara göstermesi olduğunu ve bunun haram olduğunu ifade eder. Ayetteki istisna, yaşlı kadınların dış giysilerini çıkarmalarına izin verirken, bu eylemin süslerini sergileme amacı taşımaması gerektiğini vurgular."}]},{"word":"يَسْتَعْفِفْنَ","root":"ع ف ف","rootLatin":"a-f-f","meaning":"İffetli olmak, sakınmak, haramdan uzak durmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'iffet' kelimesinin 'haramdan ve çirkin şeylerden uzak durmak' anlamına geldiğini belirtir. 'İsti'fâf' ise kişinin kendi nefsini iffetli olmaya zorlamasıdır. Ayetteki 'en yesta'fifne hayrun lehünne' ifadesi, yaşlı kadınların bu ruhsattan faydalanmak yerine iffetlerini korumak adına daha ihtiyatlı davranmalarının daha faziletli olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'iffet'in nefsi şehvetlerden alıkoymak olduğunu ve 'isti'fâf'ın da bu durumu talep etmek anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki bağlamda, yaşlı kadınların dış giysilerini çıkarmalarına izin verilse de, bu izni kullanmayıp daha örtülü kalmayı tercih etmelerinin onlar için daha hayırlı olduğunu ifade eder."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱلْقَوَٰعِدُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Cemi","root":"ق-ع-د","rootLatin":"q-'-d","lemma":"قَاعِدَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"oturmuş kadınlar"},{"position":2,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":3,"surface":"ٱلنِّسَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Cemi","root":"ن-س-و","rootLatin":"n-s-w","lemma":"نِسَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kadınlar"},{"position":4,"surface":"ٱلَّـٰتِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّـٰتِى","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mevsûl isim olduğu için mebnî, sıfat konumunda","gloss":"o kimseler ki"},{"position":5,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil, yok"},{"position":6,"surface":"يَرْجُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ج-و","rootLatin":"r-j-w","lemma":"رَجَا","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"ümit etmezler"},{"position":7,"surface":"نِكَاحًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ك-ح","rootLatin":"n-k-h","lemma":"نِكَاح","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"evlilik"},{"position":8,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":8,"surface":"لَيْسَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Nâkıs","root":"ل-ي-س","rootLatin":"l-y-s","lemma":"لَيْسَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yoktur"},{"position":9,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":9,"surface":"هِنَّ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُنَّ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mecrûr zamir olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":10,"surface":"جُنَاحٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ن-ح","rootLatin":"j-n-h","lemma":"جُنَاح","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Leyse'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"günah"},{"position":11,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-mesi, -ması"},{"position":12,"surface":"يَضَعْنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ض-ع","rootLatin":"w-d-'-","lemma":"وَضَعَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nûn-i nisve ile biten muzâri fiil olduğu için mebnî","gloss":"koysunlar, çıkarsınlar"},{"position":13,"surface":"ثِيَابَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ث-و-ب","rootLatin":"th-w-b","lemma":"ثَوْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"elbiselerini"},{"position":13,"surface":"هُنَّ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُنَّ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":14,"surface":"غَيْرَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ر","rootLatin":"gh-y-r","lemma":"غَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"olmadıkça"},{"position":15,"surface":"مُتَبَرِّجَـٰتٍۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-ر-ج","rootLatin":"b-r-j","lemma":"مُتَبَرِّجَة","form":"Tefea'ul","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"süslerini açığa vuranlar"},{"position":16,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":16,"surface":"زِينَةٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-ي-ن","rootLatin":"z-y-n","lemma":"زِينَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"süs"},{"position":17,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-mesi, -ması"},{"position":18,"surface":"يَسْتَعْفِفْنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ف-ف","rootLatin":"'-f-f","lemma":"اِسْتَعْفَفَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nûn-i nisve ile biten muzâri fiil olduğu için mebnî","gloss":"iffetli davransınlar"},{"position":19,"surface":"خَيْرٌ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"kh-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha hayırlıdır"},{"position":20,"surface":"لَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":20,"surface":"هُنَّ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُنَّ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mecrûr zamir olduğu için mebnî","gloss":"onlar için"},{"position":21,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":21,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":22,"surface":"سَمِيعٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-'","lemma":"سَمِيع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"işitendir"},{"position":23,"surface":"عَلِيمٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İkinci haber olduğu için merfû","gloss":"bilendir"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nûr Sûresi** · *24/60*
- **Nûr Sûresi** · *24/60*