# Nûr Sûresi, 63. Âyet (24:63)

> لَّا تَجْعَلُوا۟ دُعَآءَ ٱلرَّسُولِ بَيْنَكُمْ كَدُعَآءِ بَعْضِكُم بَعْضًا ۚ قَدْ يَعْلَمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ يَتَسَلَّلُونَ مِنكُمْ لِوَاذًا ۚ فَلْيَحْذَرِ ٱلَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِۦٓ أَن تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ أَوْ يُصِيبَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

*Lâ tec'alû du'âe-rrasûli beynekum kedu'â-i ba'dikum ba'dâ(an)(c) kad ya'lemu(A)llâhu-lleżîne yetesellelûne minkum livâżâ(en)(c) felyahżeri-lleżîne yuḣâlifûne ‘an emrihi en tusîbehum fitnetun ev yusîbehum ‘ażâbun elîm(un)*

**Meal (Diyanet):** (Ey inananlar!) Peygamberin (sizi) çağırmasını aranızda birbirinizi çağırmanız gibi tutmayın. İçinizden biribirini siper ederek sıvışıp gidenleri Allah gerçekten bilir. Artık onun emrine muhalefet edenler, başlarına bir belanın gelmesinden veya elem dolu bir azaba uğramaktan sakınsınlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/24/63

---

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","munafiklar","hukuk-ceza","takva"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nûr Suresi 63. ayet, Peygamber'e karşı takınılması gereken saygılı tutumu ve O'nun emirlerine muhalefetin sonuçlarını dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, 'çağrı', 'gizlice ayrılma', 'muhalefet' ve 'fitne' gibi anahtar kavramlar üzerinden müminlere önemli mesajlar iletmektedir.","keyConcepts":[{"word":"دُعَآءَ","root":"د ع و","rootLatin":"d-a-v","meaning":"Peygamber'in çağrısı, daveti veya O'na hitap şekli.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'دعاء' kelimesini 'bir şeyi kendine doğru çekmek, yöneltmek' olarak açıklar. Ayetteki 'دُعَآءَ الرَّسُولِ' ifadesi, Peygamber'in insanları dine davet etmesi veya müminlerin Peygamber'e hitap etme şekli olarak anlaşılır. Bu, sıradan bir çağırmadan farklı, saygı ve tazim gerektiren bir davettir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'دعاء' kelimesinin mecazi anlamlarına dikkat çeker. Ayetteki 'دُعَآءَ الرَّسُولِ' ifadesini, 'Peygamber'i ismiyle çağırmayın, 'Ey Allah'ın Resulü' gibi saygılı bir hitap kullanın' şeklinde yorumlar. Bu, Peygamber'e gösterilmesi gereken edebe vurgu yapar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'dua' kavramının Kur'an'daki geniş spektrumunu inceler. Bu ayetteki 'دعاء', sadece bir 'çağrı' değil, aynı zamanda 'davet' ve 'yakarma' anlamlarını da içerir. Peygamber'in çağrısı, ilahi bir davet niteliğindedir ve ona icabet etmek, sıradan bir karşılık vermekle aynı değildir."}]},{"word":"يَتَسَلَّلُونَ","root":"س ل ل","rootLatin":"s-l-l","meaning":"Gizlice, fark ettirmeden, yavaşça ve sinsice bir yerden ayrılmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'تسلل' fiilini 'gizlice çıkmak, fark ettirmeden ayrılmak' olarak açıklar. Ayetteki 'يَتَسَلَّلُونَ مِنكُمْ لِوَاذًا' ifadesi, münafıkların veya zayıf imanlıların, Peygamber'in meclisinden veya cemaatten gizlice, birbirlerinin arkasına saklanarak ayrılmalarını ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'سلّ' kökünün 'bir şeyi bir yerden çekip çıkarmak' anlamından hareketle, 'تسلل' fiilinin 'gizlice ve yavaşça ayrılmak' anlamını kazandığını belirtir. Ayetteki kullanımı, cemaatten veya Peygamber'in huzurundan izinsiz ve fark ettirmeden ayrılma eylemini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'تسلل' fiilinin 'gizlice ve hile ile ayrılma' anlamını taşıdığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, bu eylem, Peygamber'e ve cemaate karşı samimiyetsizliği ve itaatsizliği gösteren bir davranıştır."}]},{"word":"يُخَالِفُونَ","root":"خ ل ف","rootLatin":"h-l-f","meaning":"Bir şeye karşı gelmek, aykırı hareket etmek, muhalefet etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'خلف' kökünün 'bir şeyin arkasından gelmek' veya 'bir şeye zıt olmak' anlamlarını taşıdığını belirtir. 'يُخَالِفُونَ' fiili, 'bir şeye aykırı davranmak, karşı gelmek' anlamındadır. Ayette, Peygamber'in emrine veya sünnetine aykırı hareket edenleri ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'مخالفة' kelimesini 'bir şeyin zıddına gitmek, ona aykırı olmak' olarak tanımlar. Ayetteki 'يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِۦٓ' ifadesi, Peygamber'in buyruğuna, yani Allah'ın emrine karşı gelmeyi, itaatsizlik etmeyi açıkça belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'muhalefet' kavramının Kur'an'daki kullanımını incelerken, bu fiilin sadece bir karşıtlık değil, aynı zamanda bir itaatsizlik ve başkaldırı anlamı taşıdığını vurgular. Ayetteki bağlamda, Peygamber'in otoritesine ve tebliğine karşı gelme eylemini ifade eder."}]},{"word":"فِتْنَةٌ","root":"ف ت ن","rootLatin":"f-t-n","meaning":"İmtihan, deneme, bela, musibet, kargaşa, sapma veya şaşkınlık hali.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'فتنة' kelimesini 'imtihan, deneme' olarak açıklar. Ayetteki 'أَن تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ' ifadesi, Peygamber'in emrine muhalefet edenlerin dünyada bir imtihan, bir bela veya bir kargaşa ile karşılaşabilecekleri anlamına gelir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'فتن' kökünün asıl anlamının 'altını ateşte eriterek saflığını anlamak' olduğunu belirtir. Buradan hareketle 'fitne', 'imtihan, deneme, bela, musibet, sapma' gibi anlamlara gelir. Ayetteki kullanımı, itaatsizliğin sonucu olarak ortaya çıkabilecek dünyevi sıkıntıları ve sapkınlıkları ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'fitne' kelimesinin 'imtihan, bela, azap, şaşkınlık, sapıklık' gibi birçok anlamı kapsadığını belirtir. Ayetteki bağlamda, Peygamber'e muhalefetin hem dünyevi bir sıkıntıya hem de dini bir sapmaya yol açabileceği uyarısını içerir."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"لَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nehiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nehiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"yapmayın"},{"position":2,"surface":"تَجْعَلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy harfi olan 'lâ'dan sonra geldiği için meczûm","gloss":"kılmayın/tutmayın"},{"position":3,"surface":"دُعَآءَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-'-w","lemma":"دُعَاء","form":"Fu'âl","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"تَجْعَلُوا۟ fiilinin mef'ûlün bih'i olduğu için mansûb","gloss":"çağrısını"},{"position":4,"surface":"ٱلرَّسُولِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"Fa'ûl","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Peygamberin"},{"position":5,"surface":"بَيْنَكُمْ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْنَ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"aranızda"},{"position":5,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":6,"surface":"كَدُعَآءِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"gibi"},{"position":6,"surface":"دُعَآءِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-'-w","lemma":"دُعَاء","form":"Fu'âl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"çağırmanız"},{"position":7,"surface":"بَعْضِكُم","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ع-ض","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْض","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"birbirinizin"},{"position":7,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":8,"surface":"بَعْضًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ع-ض","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْض","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"birbirinizi"},{"position":9,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkik","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Tahkik harfi olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":10,"surface":"يَعْلَمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"Fe'ile","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bilir"},{"position":11,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":12,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî mahallen mansûb","gloss":"o kimseleri ki"},{"position":13,"surface":"يَتَسَلَّلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ل-ل","rootLatin":"s-l-l","lemma":"تَسَلَّلَ","form":"Tefa''ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"sıvışıp gidenler"},{"position":14,"surface":"مِنكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinizden"},{"position":14,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":15,"surface":"لِوَاذًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ل-و-ذ","rootLatin":"l-w-dh","lemma":"لِوَاذ","form":"Fi'âl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"gizlice/sıvışarak"},{"position":16,"surface":"فَلْيَحْذَرِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":16,"surface":"لْيَحْذَرِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ح-ذ-ر","rootLatin":"h-dh-r","lemma":"حَذِرَ","form":"Fe'ile","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir lâmı ile meczûm","gloss":"sakınsın"},{"position":17,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için mebnî mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":18,"surface":"يُخَالِفُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ل-ف","rootLatin":"kh-l-f","lemma":"خَالَفَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"aykırı hareket edenler"},{"position":19,"surface":"عَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":20,"surface":"أَمْرِهِۦٓ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-م-ر","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"buyruğuna"},{"position":20,"surface":"هِۦٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":21,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Nasb harfi olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":22,"surface":"تُصِيبَهُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ص-و-ب","rootLatin":"s-w-b","lemma":"أَصَابَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb harfi olan 'en'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"onlara isabet etsin"},{"position":22,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî mahallen mansûb","gloss":"onlara"},{"position":23,"surface":"فِتْنَةٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ت-ن","rootLatin":"f-t-n","lemma":"فِتْنَة","form":"Fi'le","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bir bela"},{"position":24,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"veya"},{"position":25,"surface":"يُصِيبَهُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ص-و-ب","rootLatin":"s-w-b","lemma":"أَصَابَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atıf harfi 'ev' ile 'en tusîbehum' üzerine atfedildiği için mansûb","gloss":"onlara isabet etsin"},{"position":25,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî mahallen mansûb","gloss":"onlara"},{"position":26,"surface":"عَذَابٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"Fi'âl","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bir azap"},{"position":27,"surface":"أَلِيمٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ا-ل-م","rootLatin":"a-l-m","lemma":"أَلِيم","form":"Fa'îl","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"can yakıcı"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nûr Sûresi** · *24/63*
- **Nûr Sûresi** · *24/63*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *24/63*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *24/63*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *24/63*
- **Nûr Sûresi** · *24/63*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *24/63*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *24/63*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *24/63*
- **Nûr Sûresi** · *24/63*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *24/63*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *24/63*