# Nûr Sûresi, 64. Âyet (24:64)

> أَلَآ إِنَّ لِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ قَدْ يَعْلَمُ مَآ أَنتُمْ عَلَيْهِ وَيَوْمَ يُرْجَعُونَ إِلَيْهِ فَيُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوا۟ ۗ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌۢ

*Elâ inne li(A)llâhi mâ fî-ssemâvâti vel-ard(i)(s) kad ya'lemu mâ entum ‘aleyhi veyevme yurce'ûne ileyhi feyunebbi-uhum bimâ ‘amilû(k) va(A)llâhu bikulli şey-in ‘alîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Bilmiş olun ki şüphesiz göklerdeki her şey, yerdeki her şey Allah'ındır. O, içinde bulunduğunuz durumu gerçekten bilir. Allah'a döndürülecekleri ve yaptıklarını Allah'ın onlara haber vereceği günü hatırla. Allah, her şeyi hakkıyla bilendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/24/64

---

## Tefsir

{"topics":["tevhid","esma-i-husna","gayb","hesap-mizan","dirilis"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nûr Suresi 64. ayet, Allah'ın mutlak mülkiyetini, ilmini ve ahiretteki hesap gününü vurgulamaktadır. Ayet, Allah'ın göklerde ve yerde olan her şeye sahip olduğunu, insanların içinde bulundukları durumu ve dönüşlerini bildiğini, işlediklerini haber vereceğini ve her şeyi kuşatan ilmini beyan etmektedir.","keyConcepts":[{"word":"لِلَّهِ","root":"أ ل ه","rootLatin":"e-l-h","meaning":"Bu kelime, 'Allah' lafzının başına gelen 'li' harf-i cerri ile Allah'a aidiyet ve mülkiyet ifade etmektedir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Allah' lafzının, bütün kemal sıfatları kendinde toplayan, gerçek mabud olan zatın özel ismi olduğunu belirtir. Ayetteki 'lillah' ifadesi, göklerde ve yerde olan her şeyin mutlak ve gerçek sahibinin Allah olduğunu, mülkiyetin yalnızca O'na ait olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Allah' isminin, zat-ı vacibü'l-vücud'a delalet eden en büyük isim olduğunu ifade eder. Ayetteki 'lillah' kullanımı, yaratılmış her şeyin varlığının ve devamlılığının O'na bağlı olduğunu, dolayısıyla mülkiyetin de O'na ait olduğunu gösterir."}]},{"word":"يَعْلَمُ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Allah'ın, insanların içinde bulundukları durumu ve gelecekteki dönüşlerini tam ve eksiksiz bir şekilde bildiğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ilm' kelimesini bir şeyin hakikatini idrak etmek olarak tanımlar. Ayetteki 'ya'lemu' fiili, Allah'ın insanların gizli ve açık tüm hallerini, niyetlerini ve amellerini, yani 'içinde bulundukları durumu' (mâ entüm aleyhi) ve 'dönüş gününü' (yevme yurce'ûne) tam bir vukufiyetle bildiğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'ilm' kavramının Allah'a nispet edildiğinde, O'nun her şeyi kuşatan, mutlak ve sınırsız bilgisi anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ya'lemu' fiili, Allah'ın sadece geçmişi ve şimdiyi değil, geleceği de (dönüş gününü) bildiğini, bu bilginin insan idrakinin ötesinde olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ilm' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah'ın sıfatı olarak kullanıldığında, O'nun her şeyi kuşatan, eksiksiz ve mutlak bilgisine işaret ettiğini ifade eder. Ayetteki 'ya'lemu' fiili, Allah'ın insanların içinde bulundukları her türlü hal ve durumu, ayrıca kıyamet gününde O'na döndürülecekleri zamanı da bildiğini, bu bilginin O'nun kudret ve adaletinin bir tezahürü olduğunu gösterir."}]},{"word":"يُرْجَعُونَ","root":"ر ج ع","rootLatin":"r-c-a","meaning":"İnsanların öldükten sonra Allah'a döndürülecekleri, yani ahiret gününde diriltilip hesap vermek üzere O'nun huzuruna çıkarılacakları anlamını taşır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'rücû'' kelimesinin dönmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yurce'ûne' fiili, pasif formda kullanılarak, insanların kendi iradeleriyle değil, Allah'ın emriyle O'na döndürüleceklerini, yani diriltileceklerini ve hesap için huzuruna çıkarılacaklarını ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rücû'' kelimesinin bir yere veya bir hale geri dönmek olduğunu açıklar. Ayetteki 'yurce'ûne' ifadesi, insanların dünya hayatından sonra ahiret hayatına, yani Allah'ın huzuruna döndürüleceklerini, bu dönüşün bir hesap ve karşılık görme günü olacağını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'rücû'' kavramının genellikle 'Allah'a dönüş' anlamında kullanıldığını ve bu dönüşün ahiret inancının temelini oluşturduğunu belirtir. Ayetteki 'yurce'ûne' fiili, insanların dünya hayatındaki amellerinin karşılığını görmek üzere Allah'ın huzuruna dönecekleri kaçınılmaz gerçeğini ifade eder."}]},{"word":"فَيُنَبِّئُهُم","root":"ن ب أ","rootLatin":"n-b-e","meaning":"Allah'ın, ahiret gününde insanlara dünyada iken işledikleri amelleri haber vereceğini, yani onları amelleriyle yüzleştireceğini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nebe'' kelimesinin önemli haber anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'feyunebbi'uhum' fiili, Allah'ın insanlara dünyada yaptıkları her şeyi, iyisiyle kötüsüyle, eksiksiz bir şekilde bildireceğini, bu bildirimin bir hesaplaşma ve karşılık verme amacı taşıdığını gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nebe'' kelimesinin büyük ve faydalı haber olduğunu, 'enbâ''nın ise bu tür haberleri vermek olduğunu açıklar. Ayetteki 'feyunebbi'uhum' ifadesi, Allah'ın ahirette insanlara amellerini tek tek hatırlatacağını, böylece onların kendi yaptıklarının şahidi olacaklarını ve adil bir şekilde yargılanacaklarını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'enbâ'' fiilinin 'haber vermek' anlamında kullanıldığını ve genellikle önemli ve kesin bilgiler için tercih edildiğini belirtir. Ayetteki 'feyunebbi'uhum' fiili, Allah'ın insanlara amellerini haber vermesinin, O'nun mutlak ilminin ve adaletinin bir tecellisi olduğunu, bu haberin kesin ve şüphe götürmez olduğunu ifade eder."}]},{"word":"عَلِيمٌ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Allah'ın her şeyi kuşatan, sınırsız ve mutlak bilgi sahibi olduğunu ifade eden bir sıfattır.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'alîm' sıfatının, her şeyi bilen, ilmiyle her şeyi kuşatan anlamına geldiğini belirtir. Ayetin sonunda yer alan 'Allah her şeyi bilendir' ifadesi, Allah'ın sadece insanların içinde bulundukları durumu ve dönüş gününü değil, evrendeki her zerreyi, her olayı ve her düşünceyi bildiğini, O'nun ilminin mutlak ve sınırsız olduğunu pekiştirir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'alîm' sıfatının, ilmiyle her şeyi kuşatan, hiçbir şeyin O'nun ilminden gizli kalmadığı zat anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'Alîm' sıfatı, Allah'ın göklerde ve yerde olan her şeye sahip olmasının, insanların amellerini bilmesinin ve onları haber vermesinin temelinde yatan, O'nun mutlak ve eksiksiz ilmini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'alîm' sıfatının Kur'an'da Allah'ın en temel sıfatlarından biri olduğunu ve O'nun her şeyi kuşatan, mutlak ve sınırsız bilgisine işaret ettiğini belirtir. Ayetteki bu sıfat, Allah'ın evrendeki her şeyi, geçmişi, şimdiyi ve geleceği, görüneni ve görünmeyeni tam bir vukufiyetle bildiğini, bu bilginin O'nun kudret ve hikmetinin bir göstergesi olduğunu ifade eder."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَلَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tenbîh","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"Dikkat edin"},{"position":2,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":3,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":4,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olarak merfû","gloss":"olanlar"},{"position":5,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":6,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"Cem'-i Müennes Sâlim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاوَات","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gökler"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"yer"},{"position":8,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkîk","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"gerçekten"},{"position":9,"surface":"يَعْلَمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"bilir"},{"position":10,"surface":"مَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"olanı"},{"position":11,"surface":"أَنتُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"siz"},{"position":12,"surface":"عَلَيْهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerinde"},{"position":12,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"gün"},{"position":14,"surface":"يُرْجَعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ج-ع","rootLatin":"r-j-'","lemma":"رَجَعَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"döndürülecekler"},{"position":15,"surface":"إِلَيْهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ona"},{"position":15,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":16,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"böylece"},{"position":16,"surface":"يُنَبِّئُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ب-ا","rootLatin":"n-b-a","lemma":"نَبَّأَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"haber verir"},{"position":16,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara"},{"position":17,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":17,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":18,"surface":"عَمِلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-م-ل","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"işlediler"},{"position":19,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstînâf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":19,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":20,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":20,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her"},{"position":21,"surface":"شَىْءٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ا","rootLatin":"sh-y-a","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":22,"surface":"عَلِيمٌۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"bilendir"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nûr Sûresi** · *24/64*
- **Nûr Sûresi** · *24/64*
- **Nûr Sûresi** · *64. ÂYETLER*