# Furkân Sûresi, 1. Âyet (25:1)

>  تَبَارَكَ ٱلَّذِى نَزَّلَ ٱلْفُرْقَانَ عَلَىٰ عَبْدِهِۦ لِيَكُونَ لِلْعَـٰلَمِينَ نَذِيرًا

*Tebârake-lleżî nezzele-lfurkâne ‘alâ ‘abdihi liyekûne lil'âlemîne neżîrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Alemlere bir uyarıcı olsun diye kuluna Furkan'ı indiren Allah'ın şanı yücedir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/25/1

---

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","tevhid","peygamberlik","yaratilis","tebligh"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Furkan Suresi'nin ilk ayeti, Allah'ın yüceliğini, Kur'an'ın indiriliş amacını ve peygamberin risaletini vurgulamaktadır. Ayet, 'tebâreke' fiiliyle başlayarak Allah'ın bereket ve yüceliğini ifade ederken, 'Furkan' ve 'abd' kavramları üzerinden Kur'an'ın ayırt edici niteliğini ve peygamberin konumunu ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"تَبَارَكَ","root":"ب-ر-ك","rootLatin":"b-r-k","meaning":"Allah'ın yüceliğini, bereketini ve hayrının sürekliliğini ifade eden bir fiildir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'bereket' kelimesinin 'Allah'tan gelen ilahi hayrın sürekliliği' anlamına geldiğini belirtir. 'Tebâreke' fiili ise, bu hayrın ve yüceliğin Allah'a mahsus olduğunu, O'nun zatında sabit ve daim olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, Allah'ın zatının ve sıfatlarının her türlü noksanlıktan münezzeh ve yüce olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'tebâreke'nin 'yüceldi, azamet sahibi oldu' anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'ın kudretinin, hükümranlığının ve lütfunun sonsuzluğunu ve her şeyin üzerinde olduğunu belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'bereket'in 'hayrın çokluğu ve devamlılığı' olduğunu söyler. 'Tebâreke' fiili, Allah'ın zatının ve fiillerinin bu çokluk ve devamlılık vasfına sahip olduğunu, O'nun her türlü övgüye layık olduğunu ve tüm nimetlerin kaynağı olduğunu gösterir."}]},{"word":"نَزَّلَ","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","meaning":"Bir şeyi yukarıdan aşağıya, peyderpey indirmek, tenzil etmek anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tenzil' fiilinin 'indirmek' anlamına geldiğini ve Kur'an'ın Allah tarafından Cebrail aracılığıyla peygambere aşamalı olarak indirilişini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Kur'an'ın ilahi menşeini ve tedrici inişini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'nezzele' fiilinin 'indirdi' anlamında kullanıldığını ve Kur'an'ın Allah katından geldiğini mecazi olarak değil, hakiki anlamda ifade ettiğini belirtir. Ayette, Kur'an'ın ilahi bir vahiy olduğunu ve beşer sözü olmadığını açıkça ortaya koyar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'n-z-l' kökünden türeyen 'nezzele' fiilinin, Kur'an'ın belirli bir zaman dilimi içinde, olaylara ve ihtiyaçlara göre parça parça indirildiğini gösteren bir anlam taşıdığını ifade eder. Bu durum, Kur'an'ın anlaşılmasını ve uygulanmasını kolaylaştırmıştır."}]},{"word":"ٱلْفُرْقَانَ","root":"ف-ر-ق","rootLatin":"f-r-q","meaning":"Hakkı batıldan, doğruyu yanlıştan ayıran, hüküm veren şey anlamına gelir ve burada Kur'an'ı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'furkan' kelimesinin 'ayırma, tefrik etme' kökünden geldiğini ve Kur'an'ın bu ismi almasının sebebinin, hak ile batılı, doğru ile yanlışı kesin bir şekilde ayırması olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, Kur'an'ın temel işlevini ve ayırt edici özelliğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'furkan' kavramının Kur'an'ın merkezi kavramlarından biri olduğunu ve 'hakikat ile yanılgıyı birbirinden ayırma' anlamını taşıdığını ifade eder. Bu ayette, Kur'an'ın insanlığa doğru yolu gösteren, şüpheleri gideren ve kesin hükümler koyan bir rehber olduğunu belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'furkan'ın 'ayırt edici delil, hüccet' anlamına geldiğini ve Kur'an'ın bu vasfıyla, insanlara doğruyu yanlıştan ayırma gücü verdiğini açıklar. Ayetteki bağlamda, Kur'an'ın sadece bir kitap değil, aynı zamanda bir ölçüt ve kriter olduğunu gösterir."}]},{"word":"عَبْدِهِۦ","root":"ع-ب-د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Allah'a kulluk eden, O'na boyun eğen kişi anlamına gelir ve burada Hz. Muhammed'i ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'abd' kelimesinin 'kulluk eden, boyun eğen' anlamına geldiğini ve Allah'a nispet edildiğinde en yüce makamı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'abdihî' ifadesi, Hz. Muhammed'in peygamberlik makamının yanı sıra, Allah'a tam bir teslimiyetle kulluk eden bir kul olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'abd' kelimesinin 'köle, kul' anlamlarına geldiğini ve Kur'an'da peygamberler için kullanıldığında onların Allah'a olan tam bağlılıklarını ve itaatlerini gösterdiğini ifade eder. Bu ayette, Hz. Muhammed'in Allah'ın seçkin kulu ve elçisi olduğu belirtilir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'abd' kavramının Kur'an'da hem genel anlamda insanı hem de özelde peygamberleri ifade ettiğini belirtir. Hz. Muhammed'in 'abd' olarak nitelendirilmesi, onun beşerî yönünü ve Allah'a olan kulluğunu ön plana çıkararak, ilahlaştırılmasının önüne geçer."}]},{"word":"نَذِيرًا","root":"ن-ذ-ر","rootLatin":"n-dh-r","meaning":"Uyarıcı, korkutucu, kötü sonuçlara karşı ikaz eden kişi anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nezîr' kelimesinin 'uyarıcı, korkutucu' anlamına geldiğini ve peygamberlerin temel görevlerinden birinin insanları Allah'ın azabına karşı uyarmak olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, Hz. Muhammed'in risaletinin evrensel bir uyarıcı niteliğini taşır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'nezîr'in 'korkutan, ikaz eden' anlamında kullanıldığını ve bu kelimenin peygamberlerin tebliğ görevini özetlediğini ifade eder. Ayette, Hz. Muhammed'in tüm âlemlere gönderilmiş bir uyarıcı olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nezîr' kavramının Kur'an'da 'Allah'ın gazabına karşı uyaran' anlamında kullanıldığını ve peygamberlerin bu uyarı görevinin, insanları doğru yola sevk etme amacını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'âlemîn' kelimesiyle birlikte, bu uyarının evrensel boyutunu ortaya koyar."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"تَبَارَكَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-ر-ك","rootLatin":"b-r-k","lemma":"تَبَارَكَ","form":"Tefâ'ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yüce oldu, mübarek oldu"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî, fâil olduğu için mahallen merfû'","gloss":"o kimse ki"},{"position":3,"surface":"نَزَّلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"نَزَّلَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirdi"},{"position":4,"surface":"ٱلْفُرْقَانَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ر-ق","rootLatin":"f-r-q","lemma":"فُرْقَان","form":"Fu'lân","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Furkan'ı, hakkı batıldan ayıranı"},{"position":5,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَىٰ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine, -e"},{"position":6,"surface":"عَبْدِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبْد","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kulu"},{"position":6,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":7,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lîl Lâmı)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":7,"surface":"يَكُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Ta'lîl lâmı ile mansûb","gloss":"olması için"},{"position":8,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için, -e"},{"position":8,"surface":"ٱلْعَـٰلَمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَالَم","form":"Fâ'il","features":{"number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"âlemlere"},{"position":9,"surface":"نَذِيرًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-ذ-ر","rootLatin":"n-dh-r","lemma":"نَذِير","form":"Fa'îl","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"bir uyarıcı"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Furkân Sûresi** · *25/1*
- **Furkân Sûresi** · *25/1*
- **Furkân Sûresi** · *1. ÂYET*
- **Furkân Sûresi** · *1. ÂYET*
- **Furkân Sûresi** · *1. Âyeti*
- **Furkân Sûresi** · *25/1*
- **Furkân Sûresi** · *25/1*
- **Furkân Sûresi** · *25/1*
- **Furkân Sûresi** · *25/1*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Furkân, 25:1*