# Furkân Sûresi, 10. Âyet (25:10)

> تَبَارَكَ ٱلَّذِىٓ إِن شَآءَ جَعَلَ لَكَ خَيْرًا مِّن ذَٰلِكَ جَنَّـٰتٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ وَيَجْعَل لَّكَ قُصُورًۢا

*Tebârake-lleżî in şâe ce'ale leke ḣayran min żâlike cennâtin tecrî min tahtihâ-l-enhâru veyec'al leke kusûrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Dilerse sana bundan daha güzelini, içinden ırmaklar akan cennetleri verebilecek olan, sana saraylar kurabilecek olan Allah'ın şanı yücedir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/25/10

---

## Tefsir

{"topics":["cennet","rizik","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"تَبَارَكَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-ر-ك","rootLatin":"b-r-k","lemma":"تَبَارَكَ","form":"Tefâ'ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yüceldi"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِىٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî; تَبَارَكَ fiilinin fâili konumunda","gloss":"o kimse ki"},{"position":3,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":4,"surface":"شَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-ي-أ","rootLatin":"ş-y-ʾ","lemma":"شَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî; şart fiili","gloss":"dilerse"},{"position":5,"surface":"جَعَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"c-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî; şartın cevabı","gloss":"kıldı, verdi"},{"position":6,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için, sana"},{"position":6,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sen"},{"position":7,"surface":"خَيْرًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"ḫ-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"جَعَلَ fiilinin ikinci mef'ûlü olduğu için mansûb","gloss":"daha hayırlı, daha iyi"},{"position":8,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":9,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen","gloss":"şu, o"},{"position":10,"surface":"جَنَّـٰتٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Müennes Salim","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"c-n-n","lemma":"جَنَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"جَعَلَ fiilinin birinci mef'ûlü olduğu için mansûb (kesra ile)","gloss":"cennetler"},{"position":11,"surface":"تَجْرِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ر-ي","rootLatin":"c-r-y","lemma":"جَرَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"akar"},{"position":12,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":13,"surface":"تَحْتِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ت-ح-ت","rootLatin":"t-ḥ-t","lemma":"تَحْت","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"altı"},{"position":13,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen","gloss":"onun"},{"position":14,"surface":"ٱلْأَنْهَـٰرُ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Teksir","root":"ن-ه-ر","rootLatin":"n-h-r","lemma":"نَهْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"تَجْرِى fiilinin fâili olduğu için merfû","gloss":"ırmaklar"},{"position":15,"surface":"وَيَجْعَل","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"c-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû; جَعَلَ fiiline atfedilmiştir","gloss":"ve yapar, verir"},{"position":16,"surface":"لَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için, sana"},{"position":16,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sen"},{"position":17,"surface":"قُصُورًۢا","pos":"isim","posDetail":"Cemi Teksir","root":"ق-ص-ر","rootLatin":"q-ṣ-r","lemma":"قَصْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"يَجْعَل fiilinin mef'ûlün bihi olduğu için mansûb","gloss":"köşkler"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın kudretini ve lütfunu, dilediği takdirde kullarına dünyevi nimetlerden daha üstün cennetler ve köşkler verebileceğini vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, Allah'ın yüceliğini, dileme kudretini, yaratma fiilini ve vaat edilen nimetleri dilbilimsel ve semantik açıdan derinlemesine ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"تَبَارَكَ","root":"ب ر ك","rootLatin":"b-r-k","meaning":"Allah'ın yüceliğini, bereketini ve hayrının çokluğunu ifade eden bir fiildir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bereket kelimesinin aslı, bir şeyin sabit ve devamlı olmasıdır. 'Tebâreke' fiili ise Allah'a nispet edildiğinde, O'nun hayrının ve yüceliğinin sonsuzluğunu, devamlılığını ve her şeyi kuşatıcılığını ifade eder. Ayetteki kullanımı, Allah'ın kudretinin ve lütfunun sınırsızlığını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Tebâreke, 'ta'zîm' (yüceltme) ve 'tekaddes' (mukaddes olma) anlamlarına gelir. Bu ayette, Allah'ın kudretinin ve cömertliğinin büyüklüğünü, O'nun her türlü noksanlıktan münezzeh olduğunu ve nimetlerinin kaynağı olduğunu belirtmek için kullanılmıştır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Bereket kavramı, Kur'an'da ilahi bir lütuf ve bolluk anlamı taşır. 'Tebâreke' fiili, Allah'ın varlığının ve fiillerinin mutlak hayır ve bereket kaynağı olduğunu gösterir. Ayette, Allah'ın cennetler ve köşkler verme kudretinin, O'nun bu bereketli ve yüce sıfatından kaynaklandığına işaret eder."}]},{"word":"شَآءَ","root":"ش ي أ","rootLatin":"ş-y-'-","meaning":"Allah'ın mutlak iradesini ve dileme kudretini ifade eden bir fiildir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şey' kelimesi, bir şeyin varlığını veya olmasını istemek anlamına gelir. 'Şâe' fiili ise Allah'a nispet edildiğinde, O'nun mutlak iradesini ve her şeyi dilediği gibi yaratma ve takdir etme kudretini gösterir. Ayette, cennetler ve köşkler vermenin Allah'ın dilemesine bağlı olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Meşîet (dileme), Allah'ın sıfatlarından olup, O'nun bir şeyi var etme veya yok etme konusundaki mutlak iradesidir. Ayetteki 'in şâe' ifadesi, Allah'ın bu nimetleri vermesinin, O'nun dilemesine bağlı olduğunu, kimsenin O'nu buna zorlayamayacağını veya engelleyemeyeceğini belirtir."}]},{"word":"جَعَلَ","root":"ج ع ل","rootLatin":"c-'-l","meaning":"Yaratma, kılma, tayin etme ve var etme anlamlarını içeren bir fiildir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ceale fiili, Kur'an'da farklı bağlamlarda 'yaratmak', 'kılmak', 'dönüştürmek' gibi anlamlarda kullanılır. Bu ayette, Allah'ın dilediği takdirde cennetleri ve köşkleri var etme, yaratma kudretini ifade eder. Yani, 'sana cennetler ve köşkler yaratır, kılar' anlamındadır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Ceale fiili, bazen 'halk' (yaratma) anlamında, bazen de 'sayrûret' (dönüşüm, bir şeyi başka bir şeye çevirme) anlamında kullanılır. Ayetteki bağlamda, Allah'ın yoktan var etme ve bir şeyi başka bir şeye dönüştürme kudretini, yani cennetleri ve köşkleri yaratma yeteneğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Ceale fiili, Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahiptir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın bir şeyi meydana getirme, inşa etme ve var etme gücünü gösterir. Cennetler ve köşkler, Allah'ın bu fiiliyle ortaya çıkan lütuflardır."}]},{"word":"جَنَّـٰتٍ","root":"ج ن ن","rootLatin":"c-n-n","meaning":"Ağaçlarla örtülü, gizli ve gözden uzak bahçeler; ahirette müminlere vaat edilen ebedi ikamet yerleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cennet kelimesi, 'örtmek, gizlemek' anlamındaki 'cenn' kökünden gelir. Ağaçların sık dalları ve yaprakları sebebiyle yeri örttüğü bahçelere denir. Kur'an'da ise genellikle ahiretteki mükafat yurdunu, yani cenneti ifade eder. Ayette, Allah'ın kullarına dünyevi nimetlerden daha üstün, içlerinden ırmaklar akan bahçeler vaat ettiğini belirtir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Cennet, ağaçların ve bitkilerin yoğunluğu nedeniyle toprağın görünmediği, gizli kalmış yerdir. Kur'an'da ise bu kelime, müminler için hazırlanmış olan ebedi saadet yurdunu ifade eder. Ayetteki 'cennâtin' kelimesi, Allah'ın lütfunun büyüklüğünü ve vaat ettiği nimetlerin güzelliğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Cennet kavramı, Kur'an'da sadece bir bahçe değil, aynı zamanda bir 'durum'u, bir 'hal'i ifade eder. Bu, Allah'ın rızasına ulaşmış, huzur ve mutluluk içinde olanların ebedi ikametgahıdır. Ayetteki cennetler, Allah'ın dilediği takdirde verebileceği en yüce ödüllerden biridir."}]},{"word":"قُصُورًۢا","root":"ق ص ر","rootLatin":"k-s-r","meaning":"Büyük, yüksek ve görkemli yapılar, köşkler veya saraylar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kasr kelimesi, 'kısaltmak, hapsetmek' anlamındaki kökten gelir. Ancak mimaride, yüksek ve etrafı çevrili, içinde ikamet edilen büyük yapılara denir. Bu yapılar, genellikle dışarıdan bakışları kısıtladığı için bu ismi almıştır. Ayette, Allah'ın cennetlerle birlikte vereceği görkemli ikametgahları ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Kasr, büyük ve yüksek bina demektir. Genellikle hükümdarların veya zenginlerin ikamet ettiği, ihtişamlı yapıları tanımlar. Ayetteki 'kusûran' kelimesi, Allah'ın müminlere ahirette bahşedeceği lüks ve konforlu yaşam alanlarını, O'nun cömertliğinin bir göstergesi olarak sunar."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Furkân Sûresi** · *10. ÂYETLER*
- **Furkân Sûresi** · *25/10*
- **Furkân Sûresi** · *10. ÂYETLER*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *25/10*
- **TB. Kelime-i Mûseviyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *25/10*
- **TB. Kelime-i Mûseviyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *25/10*