# Furkân Sûresi, 2. Âyet (25:2)

> ٱلَّذِى لَهُۥ مُلْكُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَلَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَلَمْ يَكُن لَّهُۥ شَرِيكٌ فِى ٱلْمُلْكِ وَخَلَقَ كُلَّ شَىْءٍ فَقَدَّرَهُۥ تَقْدِيرًا

*Elleżî lehu mulku-ssemâvâti vel-ardi velem yetteḣiż veleden velem yekun lehu şerîkun fî-lmulki veḣaleka kulle şey-in fekadderahu takdîrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** O, göklerin ve yeryüzünün mülkü (hükümranlığı) kendisine ait olandır. Çocuk edinmemiştir. Mülkünde hiçbir ortağı da yoktur. O, her şeyi yaratmış ve yarattığı o şeyleri bir ölçüye göre takdir etmiştir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/25/2

---

## Tefsir

{"topics":["tevhid","esma-i-husna","yaratilis","kader","vahiy-kuran"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın mutlak egemenliğini, yaratıcılığını ve eşsizliğini vurgulamaktadır. Özellikle 'mülk', 'veled', 'şerîk' ve 'takdîr' kavramları üzerinden Allah'ın evren üzerindeki tam kontrolü ve her şeyi belirli bir ölçüye göre yaratması açıklanmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"مُلْكُ","root":"م ل ك","rootLatin":"m-l-k","meaning":"Allah'ın gökler ve yer üzerindeki mutlak egemenliği, hükümranlığı ve sahipliği.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mülk' kelimesini bir şey üzerinde tam tasarruf yetkisi ve hükmetme gücü olarak açıklar. Ayetteki 'mülkü' ifadesi, Allah'ın gökler ve yer üzerindeki sınırsız ve mutlak egemenliğini, hiçbir ortağı olmaksızın tek başına sahip olduğunu ve dilediği gibi tasarruf ettiğini belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'mülk'ü 'sultan' (otorite, güç) olarak yorumlar. Ayetteki bağlamda, Allah'ın gökler ve yer üzerindeki 'mülkü', O'nun bu âlemlerin yegâne ve tartışmasız otoritesi ve hükümranı olduğunu, başka hiçbir gücün O'nunla bu yetkiyi paylaşmadığını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'mülk' kavramının Kur'an'da Allah'ın evren üzerindeki mutlak egemenliğini ve sahipliğini ifade eden merkezi bir kavram olduğunu belirtir. Bu ayetteki 'mülk', Allah'ın yaratıcı ve yönetici olarak evrenin tek sahibi ve hakimi olduğunu, bu sahiplikte hiçbir ortağı bulunmadığını vurgular."}]},{"word":"وَلَدًا","root":"و ل د","rootLatin":"v-l-d","meaning":"Allah'ın çocuk edinmediği, O'nun zatına ait bir eşi veya benzeri olmadığı gerçeği.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'veled' kelimesini 'doğurulan çocuk' anlamında kullanır. Ayetteki 'lem yettehiz veledâ' ifadesi, Allah'ın beşerî anlamda bir çocuk edinme fiilinden münezzeh olduğunu, O'nun zatının bu tür bir ilişkiye ihtiyaç duymadığını ve O'nun eşsizliğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'veled'i hem erkek hem de dişi çocuk için kullanılan genel bir terim olarak açıklar. Ayetteki nefy (olumsuzlama) ile birlikte kullanılması, Allah'ın yaratılmışlara benzemekten uzak olduğunu, O'nun bir eşe veya soydaşa ihtiyacı olmadığını ve O'nun mutlak tekliğini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'veled'in neslin devamı için bir araç olduğunu belirtir. Ayetteki 'veled edinmeme' vurgusu, Allah'ın varlığının kendiliğinden olduğunu, O'nun nesle veya bir devamcıya muhtaç olmadığını, dolayısıyla O'nun mutlak kemalini ve bağımsızlığını gösterir."}]},{"word":"شَرِيكٌ","root":"ش ر ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Allah'ın hükümranlığında, yaratmasında ve ilahlığında hiçbir ortağı veya benzeri bulunmadığı.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'şerîk'i 'ortak' veya 'paydaş' olarak tanımlar. Ayetteki 'lem yekun lehu şerîkun fi'l-mülk' ifadesi, Allah'ın egemenliğinde ve hükümranlığında hiçbir kimsenin veya varlığın O'nunla ortak olmadığını, O'nun mutlak tekliğini ve eşsizliğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'şerîk' kelimesinin 'ortaklık' ve 'paylaşım' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki kullanım, Allah'ın 'mülk'ünde (egemenliğinde) hiçbir ortağının bulunmadığını, O'nun tek başına hükümran olduğunu ve bu hükümranlığın bölünemez olduğunu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'şerîk' kavramının Kur'an'da Allah'ın birliğini ve eşsizliğini vurgulamak için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'şerîk'in nefyedilmesi, Allah'ın ilahlıkta, yaratmada ve evreni yönetmede tek olduğunu, O'nunla bu yetkileri paylaşan hiçbir varlığın olmadığını kesin bir dille ifade eder."}]},{"word":"خَلَقَ","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Allah'ın her şeyi yoktan var etmesi, yaratması ve şekillendirmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'halk' kelimesini 'yoktan var etme, bir şeyi takdir edip ona göre meydana getirme' olarak açıklar. Ayetteki 've halaka külle şey'in' ifadesi, Allah'ın evrendeki her şeyi, var olan her şeyi, kendi iradesi ve kudretiyle yoktan var ettiğini, O'nun mutlak yaratıcı olduğunu belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn, 'halk'ın 'takdir' (ölçü ve düzenleme) ve 'îcâd' (yoktan var etme) anlamlarını içerdiğini belirtir. Ayetteki 'halaka külle şey'in' ifadesi, Allah'ın sadece var etmekle kalmayıp, aynı zamanda yarattığı her şeye belirli bir düzen ve ölçü verdiğini de ima eder."}]},{"word":"فَقَدَّرَهُۥ","root":"ق د ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Allah'ın yarattığı her şeyi belirli bir ölçüye, düzene ve hikmete göre takdir etmesi, düzenlemesi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kaddere' fiilini 'bir şeyi belirli bir ölçüye göre düzenlemek, takdir etmek' olarak açıklar. Ayetteki 'fekadderehû takdîrâ' ifadesi, Allah'ın yarattığı her şeyi rastgele değil, belirli bir plan, ölçü ve hikmet dahilinde yarattığını ve düzenlediğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'takdîr'i 'bir şeyi belirli bir ölçüye göre ayarlamak, ona uygun bir miktar ve nitelik vermek' olarak tanımlar. Ayetteki 'takdîrâ' (masdar-ı nev'î) ile pekiştirilmesi, Allah'ın yaratmasındaki ölçünün ve düzenlemenin mükemmelliğini, eksiksizliğini ve tam isabetini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kader' kavramının Kur'an'da Allah'ın evrensel planını ve her şeyin önceden belirlenmiş düzenini ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'fekadderehû takdîrâ', Allah'ın yaratma eyleminin sadece var etmekten ibaret olmadığını, aynı zamanda her varlığa özgü bir düzen, işlev ve ölçü bahşettiğini gösterir."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"l-dh-y","rootLatin":"l-dh-y","lemma":"الَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o kimse ki"},{"position":2,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":3,"surface":"مُلْكُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"m-l-k","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مُلْك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"mülkü"},{"position":4,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"s-m-w","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاوَات","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"göklerin"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"a-r-d","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"yerin"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edat","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":7,"surface":"يَتَّخِذْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"a-kh-dh","rootLatin":"a-kh-dh","lemma":"اِتَّخَذَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı 'lem'den sonra geldiği için meczûm","gloss":"edinmedi"},{"position":8,"surface":"وَلَدًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"w-l-d","rootLatin":"w-l-d","lemma":"وَلَد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"çocuk"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edat","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":10,"surface":"يَكُن","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"k-w-n","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı 'lem'den sonra geldiği için meczûm","gloss":"olmadı"},{"position":11,"surface":"لَّهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":11,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":12,"surface":"شَرِيكٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ş-r-k","rootLatin":"sh-r-k","lemma":"شَرِيك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"ortak"},{"position":13,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":14,"surface":"ٱلْمُلْكِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"m-l-k","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مُلْك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"mülkte"},{"position":15,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"خَلَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"kh-l-q","rootLatin":"kh-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattı"},{"position":16,"surface":"كُلَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"k-l-l","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"her"},{"position":17,"surface":"شَىْءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ş-y-a","rootLatin":"sh-y-a","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":18,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":18,"surface":"قَدَّرَهُۥ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"k-d-r","rootLatin":"k-d-r","lemma":"قَدَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"takdir etti"},{"position":18,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":19,"surface":"تَقْدِيرًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"k-d-r","rootLatin":"k-d-r","lemma":"تَقْدِير","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i mutlak olduğu için mansûb","gloss":"bir takdir ile"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Ra'd Sûresi** · *25/2*
- **Furkân Sûresi** · *25/2*
- **Ra'd Sûresi** · *25/2*
- **Furkân Sûresi** · *25/2*
- **Bir Ressam Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *25/2*
- **Bir Ressam Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *25/2*
