# Furkân Sûresi, 21. Âyet (25:21)

> ۞ وَقَالَ ٱلَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَآءَنَا لَوْلَآ أُنزِلَ عَلَيْنَا ٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ أَوْ نَرَىٰ رَبَّنَا ۗ لَقَدِ ٱسْتَكْبَرُوا۟ فِىٓ أَنفُسِهِمْ وَعَتَوْ عُتُوًّا كَبِيرًا

*Vekâle-lleżîne lâ yercûne likâenâ levlâ unzile ‘aleynâ-lmelâ-iketu ev nerâ rabbenâ(k) lekadi-stekberû fî enfusihim ve'atev ‘utuvven kebîrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Bize kavuşacaklarını ummayanlar, "Bize melekler indirilseydi, yahut Rabbimizi görseydik ya!" dediler. Andolsun, onlar kendi benliklerinde büyüklük tasladılar ve büyük bir taşkınlık gösterdiler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/25/21

---

## Tefsir

{"topics":["musrikler","kufur-sirk","melekler","kibir-hased"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":4,"surface":"يَرْجُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ج-و","rootLatin":"r-j-w","lemma":"رَجَا","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"umuyorlar"},{"position":5,"surface":"لِقَآءَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ل-ق-ي","rootLatin":"l-q-y","lemma":"لِقَاء","form":"Ficâl","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"karşılaşma"},{"position":5,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":6,"surface":"لَوْلَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahdîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Tahdîd harfi olduğu için mebnî","gloss":"niçin olmasın"},{"position":7,"surface":"أُنزِلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"أَنزَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirilmedi mi"},{"position":8,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":8,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":9,"surface":"ٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مَلَائِكَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"melekler"},{"position":10,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"veya"},{"position":11,"surface":"نَرَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رَأَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"görürüz"},{"position":12,"surface":"رَبَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Rabbimizi"},{"position":12,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":13,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Te'kîd harfi olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":13,"surface":"قَدِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkîk","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Tahkîk harfi olduğu için mebnî","gloss":"gerçekten"},{"position":14,"surface":"ٱسْتَكْبَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"اِسْتَكْبَرَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"büyüklendiler"},{"position":15,"surface":"فِىٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":16,"surface":"أَنفُسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefisleri"},{"position":16,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":17,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"عَتَوْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ت-و","rootLatin":"'-t-w","lemma":"عَتَا","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"azgınlık ettiler"},{"position":18,"surface":"عُتُوًّا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ت-و","rootLatin":"'-t-w","lemma":"عُتُوّ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i mutlak olduğu için mansûb","gloss":"azgınlık"},{"position":19,"surface":"كَبِيرًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"كَبِير","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"büyük"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'a kavuşmayı ummayanların inkarcı taleplerini ve bu taleplerin altında yatan kibir ve azgınlığı dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır. Kelimelerin kök anlamları, bu inkarcı zihniyetin psikolojik ve ahlaki boyutlarını gözler önüne sermektedir.","keyConcepts":[{"word":"يَرْجُونَ","root":"ر ج و","rootLatin":"r-c-v","meaning":"Ummak, beklemek, arzu etmek anlamındadır ve burada Allah'a kavuşma beklentisinin olmamasını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'recâ' kelimesini, 'sevilen bir şeyin elde edilmesini beklemek' olarak tanımlar. Ayetteki 'lâ yercûne' ifadesi, Allah'a kavuşma gibi yüce bir beklentiden mahrum olmayı, dolayısıyla ahiret inancının zayıflığını veya yokluğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'recâ' kelimesinin Kur'an'da bazen 'havf' (korku) anlamında da kullanılabileceğini belirtir. Ancak bu ayetteki 'lâ yercûne' bağlamı, 'beklenti' ve 'umut' anlamının olumsuzlanmasıyla, Allah'a kavuşma konusunda hiçbir beklentilerinin olmadığını, dolayısıyla O'ndan korkmadıklarını da ima eder."}]},{"word":"لِقَآءَنَا","root":"ل ق ي","rootLatin":"l-k-y","meaning":"Karşılaşma, kavuşma anlamındadır ve burada Allah ile ahirette karşılaşmayı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'likâ' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'ahirette Allah'ın huzuruna çıkmak' veya 'O'nun azabıyla karşılaşmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'likâenâ' ifadesi, inkarcıların ahiret inancından yoksunluğunu ve Allah'ın huzuruna çıkma gerçeğini reddetmelerini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'likâullah' kavramının Kur'an'da merkezi bir öneme sahip olduğunu ve 'ölümden sonra Allah ile karşılaşma' anlamını taşıdığını ifade eder. Bu karşılaşma, müminler için bir mükafat ve sevinç kaynağı iken, inkarcılar için bir hesaplaşma ve azap anıdır. Ayetteki 'lâ yercûne likâenâ' ifadesi, bu karşılaşmanın inkarcılar tarafından umursanmadığını, hatta reddedildiğini gösterir."}]},{"word":"ٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ","root":"أ ل ك","rootLatin":"e-l-k","meaning":"Melekler, Allah'ın elçileri ve görevlileri olan nurani varlıklardır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'melek' kelimesinin 'el-elûk' veya 'el-me'leke' kökünden geldiğini ve 'risalet' (elçilik) anlamı taşıdığını belirtir. Melekler, Allah'ın emirlerini yerine getiren ve O'nun mesajlarını ileten varlıklardır. Ayetteki inkarcıların 'bize melekler indirilmeli' talebi, peygamberin risaletini küçümseyerek doğrudan ilahi bir müdahale beklentilerini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, melekleri 'latif cisimler' olarak tanımlar ve onların Allah'ın emirlerini yerine getirmekle görevli olduklarını vurgular. Ayetteki bağlamda, inkarcıların melekleri görme talebi, peygamberin getirdiği mesaja inanmak yerine, duyusal bir kanıt arayışını ve bu yolla imandan kaçınma çabasını gösterir."}]},{"word":"ٱسْتَكْبَرُوا۟","root":"ك ب ر","rootLatin":"k-b-r","meaning":"Büyüklenmek, kibirlenmek, kendini üstün görmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'kibr' kelimesini 'hakkı reddetmek ve insanları hor görmek' olarak açıklar. 'İstikbar' ise bu niteliğin daha da pekişmiş halidir. Ayetteki 'istekberû fî enfusihim' ifadesi, inkarcıların içsel bir kibirle dolup taştığını, bu kibrin onların hakikati kabul etmelerine engel olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kibr' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'a karşı gelme, O'nun ayetlerini ve peygamberlerini küçümseme bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'istekberû' fiili, inkarcıların Allah'ın kudretini ve ahiret gerçeğini inkar etmelerinin temelinde yatan psikolojik nedeni, yani büyüklenme ve kendini beğenmişliği açıkça ortaya koyar."}]},{"word":"وَعَتَوْ","root":"ع ت و","rootLatin":"a-t-v","meaning":"Azgınlık etmek, haddi aşmak, isyan etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'atv' kelimesini 'haddi aşmak, isyan etmek ve itaatten çıkmak' olarak tanımlar. Ayetteki 'atev' fiili, inkarcıların sadece kibirlenmekle kalmayıp, bu kibirlerinin bir sonucu olarak Allah'ın emirlerine karşı gelme ve azgınlıkta ileri gitme durumunu ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'utuvv' kelimesinin 'şiddetli azgınlık ve haddi aşma' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'atev utuvven kebîrâ' ifadesi, inkarcıların azgınlıklarının sıradan olmadığını, aksine büyük ve şiddetli bir azgınlık olduğunu, bu durumun onların Allah'a karşı olan tutumlarının ciddiyetini gösterdiğini vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Furkân Sûresi** · *25/21*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *25/21*