# Furkân Sûresi, 32. Âyet (25:32)

> وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ ٱلْقُرْءَانُ جُمْلَةً وَٰحِدَةً ۚ كَذَٰلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِۦ فُؤَادَكَ ۖ وَرَتَّلْنَـٰهُ تَرْتِيلًا

*Vekâle-lleżîne keferû levlâ nuzzile ‘aleyhi-lkur-ânu cumleten vâhide(ten)(c) keżâlike linuśebbite bihi fu-âdeke ve rattelnâhu tertîlâ(n)*

**Meal (Diyanet):** İnkar edenler, "Kur'an ona bir defada toptan indirilseydi ya!" dediler. Biz, Kur'an'la senin kalbini pekiştirmek için onu böyle kısım kısım indirdik ve onu ağır ağır okuduk.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/25/32

---

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","musrikler","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"كَفَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkâr ettiler"},{"position":4,"surface":"لَوْلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahdîd/Tahdîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"neden olmasın / keşke"},{"position":5,"surface":"نُزِّلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"نَزَّلَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirilmedi"},{"position":6,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":6,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":7,"surface":"ٱلْقُرْءَانُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ر-أ","rootLatin":"q-r-hamza","lemma":"قُرْآن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i Fâil olduğu için merfû","gloss":"Kur'an"},{"position":8,"surface":"جُمْلَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ج-م-ل","rootLatin":"j-m-l","lemma":"جُمْلَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"bir defada / topluca"},{"position":9,"surface":"وَٰحِدَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"و-ح-د","rootLatin":"w-h-d","lemma":"وَاحِدَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"bir"},{"position":10,"surface":"كَذَٰلِكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece"},{"position":10,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"bu"},{"position":11,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lîl)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":11,"surface":"نُثَبِّتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ث-ب-ت","rootLatin":"th-b-t","lemma":"ثَبَّتَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Harf-i cer (lâm-ı ta'lîl) ve gizli 'en' ile mansûb","gloss":"sağlamlaştıralım"},{"position":12,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":12,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onu"},{"position":13,"surface":"فُؤَادَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ء-د","rootLatin":"f-hamza-d","lemma":"فُؤَاد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kalbini"},{"position":13,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"senin"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"رَتَّلْنَـٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ت-ل","rootLatin":"r-t-l","lemma":"رَتَّلَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ağır ağır okuduk"},{"position":14,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu"},{"position":15,"surface":"تَرْتِيلًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ت-ل","rootLatin":"r-t-l","lemma":"تَرْتِيل","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"ağır ağır okuyuşla"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Kur'an'ın iniş şekline yönelik müşriklerin itirazını ve Allah'ın bu itiraza verdiği cevabı dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Özellikle 'nüzûl' (indirme), 'cümle' (toplu halde), 'fûâd' (kalp) ve 'tertîl' (ağır ağır okuma) kavramları, vahyin mahiyetini ve Peygamber üzerindeki etkisini açıklamak için merkezi bir rol oynamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"كَفَرُوا۟","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"İnkar edenler, gerçeği örtenler, nankörlük edenler anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"K-f-r kökünün asıl anlamının 'örtmek' olduğunu belirtir. Çiftçinin tohumu toprağa örtmesi gibi, gerçeği örtmek, Allah'ın nimetlerini inkar etmek de bu kökten gelir. Ayetteki 'kefarû' ifadesi, Kur'an'ın iniş şekline itiraz ederek hakikati örtmeye çalışan müşrikleri ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"K-f-r kavramının Kur'an'daki temel anlamının 'nankörlük' ve 'Allah'ın lütfunu reddetmek' olduğunu vurgular. Bu ayetteki kullanılışı, Allah'ın vahiy gönderme biçimini sorgulayarak O'nun hikmetini ve lütfunu reddedenlerin tutumunu yansıtır."}]},{"word":"نُزِّلَ","root":"ن ز ل","rootLatin":"n-z-l","meaning":"İndirilmek, yukarıdan aşağıya gelmek anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"N-z-l kökünün genel olarak bir şeyin yüksek bir yerden alçak bir yere inmesini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'nuzzile' (tef'îl babından) fiili, Kur'an'ın Allah katından peyderpey indirilişini, yani tedrici nüzulünü vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"N-z-l fiilinin Kur'an bağlamında, Allah'ın kelamının Cebrail aracılığıyla Peygamber'e ulaştırılması anlamında kullanıldığını açıklar. Müşriklerin 'bir defada indirilseydi' şeklindeki itirazları, bu tedrici inişin hikmetini anlamadıklarını gösterir."}]},{"word":"جُمْلَةً","root":"ج م ل","rootLatin":"c-m-l","meaning":"Toplu halde, bir bütün olarak, tek seferde anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"C-m-l kökünün 'bir araya getirmek, toplamak' anlamlarına geldiğini belirtir. 'Cümleten' kelimesi ise bir şeyin parçalar halinde değil, tek bir bütün olarak gerçekleştiğini ifade eder. Ayetteki 'cümleten vâhidah' (bir defada, toplu halde) ifadesi, müşriklerin Kur'an'ın inişine dair beklentilerini dile getirir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Cümle kelimesinin, 'bir araya getirilmiş, toplanmış şey' anlamına geldiğini ve bu bağlamda 'bir bütün olarak' veya 'tek seferde' anlamını taşıdığını açıklar. Müşriklerin talebi, Kur'an'ın tümünün aynı anda indirilmesi yönündedir."}]},{"word":"فُؤَادَكَ","root":"ف أ د","rootLatin":"f-'-d","meaning":"Senin kalbin, gönlün anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"F-'-d kelimesinin 'kalp' anlamına geldiğini ve özellikle 'yanıp tutuşan, hararetli kalp' anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'linüsebbitü bihî fuâdeke' ifadesi, Kur'an'ın azar azar indirilmesinin, Peygamber'in kalbini güçlendirme ve teskin etme hikmetini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Fûâd'ın, kalbin içindeki derin duyguların ve idrakin merkezi olduğunu ifade eder. Kur'an'ın tedrici inişi, Peygamber'in kalbine yerleşmesini, onu sağlamlaştırmasını ve her yeni vahiy ile imanını pekiştirmesini sağlar."}]},{"word":"وَرَتَّلْنَـٰهُ","root":"ر ت ل","rootLatin":"r-t-l","meaning":"Ve onu ağır ağır, tane tane okuduk/indirdik anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"R-t-l kökünün 'bir şeyi güzel ve düzenli yapmak' anlamına geldiğini belirtir. 'Tertîl' ise Kur'an'ı ağır ağır, harflerin ve kelimelerin hakkını vererek okumak demektir. Ayetteki 'verettelnahu tertîlen' ifadesi, Kur'an'ın sadece tedrici inişini değil, aynı zamanda okunuşunun da bir hikmete binaen ağır ve düzenli olduğunu gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Tertîl'in, kelimeleri birbirinden ayırarak, acele etmeden, tefekkürle okumak olduğunu açıklar. Bu, Kur'an'ın anlaşılmasını, ezberlenmesini ve kalplere yerleşmesini kolaylaştıran bir yöntemdir. Ayet, bu okuma şeklinin ilahi bir emir olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Tertîl kavramının, Kur'an'ın hem iniş şeklini (tedricilik) hem de okunuş şeklini (ağır ağır, tecvid kurallarına uygun) kapsayan geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu belirtir. Bu ayette, vahyin Peygamber'in kalbine yerleşmesi için hem inişin hem de okunuşun bu şekilde olması gerektiği vurgulanır."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Furkân Sûresi** · *25/32*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 10 (2002)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *25/32*