# Furkân Sûresi, 35. Âyet (25:35)

> وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا مُوسَى ٱلْكِتَـٰبَ وَجَعَلْنَا مَعَهُۥٓ أَخَاهُ هَـٰرُونَ وَزِيرًا

*Velekad âteynâ mûsâ-lkitâbe vece'alnâ me'ahu eḣâhu hârûne vezîrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Andolsun, Biz, Musa'ya Kitab'ı (Tevrat'ı) verdik ve kardeşi Harun'u da ona yardımcı kıldık.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/25/35

---

## Tefsir

{"topics":["ilahi-kitaplar","peygamberlik","kissa-musa"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkik","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَقَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"andolsun ki"},{"position":2,"surface":"ءَاتَيْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"hamza-t-y","lemma":"إِيتَاء","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"verdik"},{"position":3,"surface":"مُوسَى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مُوسَى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (takdirî fetha ile)","gloss":"Musa'ya"},{"position":4,"surface":"ٱلْكِتَـٰبَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Kitabı"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"جَعَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعْل","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yaptık"},{"position":6,"surface":"مَعَ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَعَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"ile birlikte"},{"position":6,"surface":"هُۥٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"o (Musa)"},{"position":7,"surface":"أَخَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Hamse","root":"ء-خ-و","rootLatin":"hamza-kh-w","lemma":"أَخ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (elif ile)","gloss":"kardeşi"},{"position":7,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"o (Musa)"},{"position":8,"surface":"هَـٰرُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَارُون","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Bedel olduğu için mansûb (fetha ile, gayr-ı munsarıf)","gloss":"Harun'u"},{"position":9,"surface":"وَزِيرًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ز-ر","rootLatin":"w-z-r","lemma":"وَزِير","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih sâni olduğu için mansûb","gloss":"vezir"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın Hz. Musa'ya Kitap vermesini ve kardeşi Hz. Harun'u ona yardımcı kıldığını bildirmektedir. Ayet, peygamberlik görevinin ilahi desteğini ve bu görevin ifasında yardımcıların önemini vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ءَاتَيْنَا","root":"ء ت ي","rootLatin":"e-t-y","meaning":"Allah'ın Hz. Musa'ya Kitap vermesi eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'îtâ'' kelimesini 'vermek, ihsan etmek' olarak açıklar ve genellikle bir şeyi karşılıksız veya lütuf olarak vermeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'âtenâ' ifadesi, Allah'ın Hz. Musa'ya Kitap'ı bir lütuf ve ihsan olarak verdiğini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'îtâ'' kelimesinin 'bir şeyi birine ulaştırmak' anlamını taşıdığını ve bu ulaştırmanın bazen maddi, bazen manevi olabileceğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, ilahi bir vahyin, yani Kitab'ın Hz. Musa'ya ulaştırılmasıdır."}]},{"word":"ٱلْكِتَـٰبَ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Hz. Musa'ya verilen ilahi vahyi, yani Tevrat'ı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'Kitab' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'yazılı olan şey' veya 'Allah'ın indirdiği vahiy' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'el-Kitâb', Hz. Musa'ya indirilen Tevrat'ı ifade etmektedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Kitab' kavramının Kur'an'da sadece 'yazılı metin' değil, aynı zamanda 'ilahi buyruklar bütünü' ve 'Allah'ın ezelî kelamı' anlamlarını da taşıdığını vurgular. Hz. Musa'ya verilen 'Kitab', ilahi bir rehberlik ve şeriat olarak anlaşılmalıdır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Kitab' kelimesinin kök anlamının 'bir araya getirmek, toplamak' olduğunu ve bu nedenle yazılı metinlerin 'kitab' olarak adlandırıldığını belirtir. Ayetteki 'el-Kitâb', Allah'ın emirlerini ve hükümlerini bir araya getiren ilahi metni ifade eder."}]},{"word":"وَجَعَلْنَا","root":"ج ع ل","rootLatin":"c-'-l","meaning":"Allah'ın Hz. Harun'u Hz. Musa'ya vezir olarak tayin etme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ce'ale' fiilinin 'kılmak, yapmak, tayin etmek' anlamlarına geldiğini ve bu ayetteki kullanımının, Allah'ın Hz. Harun'u Hz. Musa'ya yardımcı ve destekçi olarak tayin etmesi anlamına geldiğini belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ce'ale' fiilinin bazen 'yaratmak', bazen de 'bir şeyi bir duruma dönüştürmek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'ce'alnâ', Allah'ın iradesiyle Hz. Harun'un Hz. Musa için özel bir konuma getirilmesini, yani vezir kılınmasını ifade eder."}]},{"word":"وَزِيرًا","root":"و ز ر","rootLatin":"v-z-r","meaning":"Hz. Musa'ya yardımcı, destekçi ve yükünü hafifleten kişi olarak tayin edilen Hz. Harun'u ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'vezîr' kelimesinin 'yük taşıyan, yardım eden, destek olan' anlamlarına geldiğini belirtir. Vezir, hükümdarın yükünü hafifleten, ona yardım eden kişidir. Ayetteki 'vezîrâ', Hz. Harun'un Hz. Musa'nın peygamberlik görevindeki yükünü paylaşan ve ona destek olan kişi olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'vezîr' kelimesinin 'sırtına yük yüklenen' anlamından türediğini ve bu nedenle 'hükümdarın yükünü taşıyan, ona yardım eden' kişi için kullanıldığını ifade eder. Hz. Harun'un 'vezîr' kılınması, onun Hz. Musa'nın risalet görevindeki zorluklarına ortak olduğunu ve ona yardımcı olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'vezîr' kavramının Kur'an'da genellikle 'yardımcı, destekçi, danışman' anlamlarında kullanıldığını ve bu rolün, peygamberlik gibi ağır bir görevin ifasında hayati önem taşıdığını belirtir. Hz. Harun'un vezirliği, Hz. Musa'nın tebliğ görevinde yalnız olmadığını ve güçlü bir desteğe sahip olduğunu ifade eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Furkân Sûresi** · *25/35*
- **Furkân Sûresi** · *25/35*
