# Furkân Sûresi, 47. Âyet (25:47)

> وَهُوَ ٱلَّذِى جَعَلَ لَكُمُ ٱلَّيْلَ لِبَاسًا وَٱلنَّوْمَ سُبَاتًا وَجَعَلَ ٱلنَّهَارَ نُشُورًا

*Vehuve-lleżî ce'ale lekumu-lleyle libâsen ve-nnevme subâten vece'ale-nnehâra nuşûrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** O, geceyi size bir örtü, uykuyu istirahat zamanı ve gündüzü de hareket ve çalışma vakti yapandır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/25/47

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın geceyi bir örtü, uykuyu bir dinlenme ve gündüzü de yeniden diriliş ve çalışma zamanı kılışını vurgulayarak O'nun kudretini ve insan yaşamındaki düzenlemelerini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır. Kelimelerin semantik analizi, bu düzenlemelerin insan fıtratına uygunluğunu ve ilahi hikmeti gözler önüne serer.","keyConcepts":[{"word":"جَعَلَ","root":"ج ع ل","rootLatin":"c-a-l","meaning":"Allah'ın bir şeyi belirli bir hale getirmesi, yaratması veya tayin etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ceale' fiilinin bir şeyi bir halden başka bir hale dönüştürmek, bir şeyi yaratmak veya bir şeye hükmetmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ceale', Allah'ın geceyi libas, uykuyu subat ve gündüzü nuşur olarak tayin etmesi, bu işlevleri onlara vermesi anlamındadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ceale' fiilinin Kur'an'da 'halk' (yaratma) ve 'sayyere' (dönüştürme) anlamlarında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette ise Allah'ın geceyi ve gündüzü belirli fonksiyonlarla donatması, yani onları bu amaçlar için yaratması ve dönüştürmesi kastedilir."}]},{"word":"لِبَاسًا","root":"ل ب س","rootLatin":"l-b-s","meaning":"Geceyi örten, gizleyen ve koruyan bir örtü olarak tanımlar.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'libas' kelimesinin 'örtü' anlamına geldiğini ve gecenin insanları karanlığıyla örtmesi, gizlemesi ve dinlenmeleri için bir sükunet sağlaması yönüyle 'libas' olarak nitelendirildiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, gecenin karanlığıyla insanları ve eşyayı örtmesini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'libas'ın hem maddi örtü hem de mecazi olarak bir şeyi gizleyen, örten her şey için kullanıldığını belirtir. Gecenin 'libas' olması, karanlığıyla her şeyi örtmesi ve insanlara dinlenme imkanı sunmasıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'libas'ın Kur'an'da sadece fiziksel giysi değil, aynı zamanda koruma, gizleme ve sükunet sağlama gibi işlevleri olan mecazi bir örtü olarak da kullanıldığını vurgular. Gece, insanı dış dünyanın karmaşasından koruyan ve dinlenmesini sağlayan bir 'libas'tır."}]},{"word":"سُبَاتًا","root":"س ب ت","rootLatin":"s-b-t","meaning":"Uykunun bedeni ve zihni dinlendiren, rahatlatan ve yenileyen bir kesinti, bir duraklama olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'subat' kelimesinin 'kesmek, durdurmak' anlamından türediğini ve uykunun, bedenin hareketini ve çalışmasını keserek dinlenmesini sağladığı için bu isimle anıldığını belirtir. Ayetteki 'subat', uykunun bir dinlenme ve yenilenme hali olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sebt' kökünün 'kesmek, durdurmak' anlamına geldiğini ve 'subat'ın da uykunun, bedenin faaliyetlerini keserek dinlenmesini sağlayan bir durum olduğunu ifade eder. Bu, uykunun bir tür 'kesinti' ve 'rahatlama' olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'subat' kelimesinin Kur'an'da 'dinlenme, rahatlama, faaliyetin durması' anlamlarında kullanıldığını ve uykunun insan için bir dinlenme ve enerji toplama süreci olduğunu semantik olarak açıklar. Ayetteki 'subat', uykunun bu yenileyici ve dinlendirici yönünü vurgular."}]},{"word":"نُشُورًا","root":"ن ش ر","rootLatin":"n-ş-r","meaning":"Gündüzün, insanların uykudan uyanıp yeniden dirilerek işlerine koyulduğu, hareket ve faaliyet zamanı olduğunu belirtir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'nuşur' kelimesinin 'yayılmak, dirilmek' anlamlarına geldiğini ve gündüzün, insanların uykudan uyanıp yeryüzüne yayılarak rızıklarını aramaları ve faaliyetlerine başlamaları sebebiyle bu isimle anıldığını ifade eder. Bu, gündüzün bir 'yeniden diriliş' zamanı olduğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'neşr' kökünün 'yaymak, dağıtmak, diriltmek' anlamlarına geldiğini ve 'nuşur'un da ölülerin diriltilmesi gibi, uyuyanların uyanıp hayata dönmesi ve yeryüzüne yayılması anlamına geldiğini açıklar. Gündüz, bu 'yayılma' ve 'dirilme' zamanıdır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'nuşur'un 'ölümden sonra dirilme' anlamının yanı sıra, uykudan sonra uyanıp hayata dönme ve işlere koyulma anlamında da kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'nuşur', gündüzün insanların aktif hale geldiği, yeryüzüne yayıldığı ve çalıştığı zaman dilimi olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","rizik","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"O","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"o ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Haber"},{"position":3,"surface":"جَعَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldı, yaptı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":4,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"كُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"ٱلَّيْلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-ي-ل","rootLatin":"l-y-l","lemma":"لَيْل","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"geceyi","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":6,"surface":"لِبَاسًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ل-ب-س","rootLatin":"l-b-s","lemma":"لِبَاس","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih sâni olduğu için mansûb","gloss":"örtü","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":7,"surface":"ٱلنَّوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-و-م","rootLatin":"n-w-m","lemma":"نَوْم","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki kelimeye atfedildiği için mansûb","gloss":"uykuyu","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":8,"surface":"سُبَاتًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ب-ت","rootLatin":"s-b-t","lemma":"سُبَات","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih sâni olduğu için mansûb","gloss":"rahatlık","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":9,"surface":"جَعَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldı, yaptı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":10,"surface":"ٱلنَّهَارَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ه-ر","rootLatin":"n-h-r","lemma":"نَهَار","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"gündüzü","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":11,"surface":"نُشُورًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ش-ر","rootLatin":"n-sh-r","lemma":"نُشُور","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih sâni olduğu için mansûb","gloss":"çalışma zamanı","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Vehuve"},{"position":2,"translit":"lleżî"},{"position":3,"translit":"ce'ale"},{"position":4,"translit":"lekumu"},{"position":5,"translit":"lleyle"},{"position":6,"translit":"libâsen"},{"position":7,"translit":"ve-nnevme"},{"position":8,"translit":"subâten"},{"position":9,"translit":"vece'ale"},{"position":10,"translit":"nnehâra"},{"position":11,"translit":"nuşûrâ(n)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Furkân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *25/47*
- **Furkân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *25/47*
- **Furkân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *25/47*
- **Furkân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *25/47*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *25/47*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *25/47*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *25/47*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *25/47*
- **TB. Kelime-i Mûseviyye** — Ahmet Avni Konuk · *25/47*
