# Furkân Sûresi, 52. Âyet (25:52)

> فَلَا تُطِعِ ٱلْكَـٰفِرِينَ وَجَـٰهِدْهُم بِهِۦ جِهَادًا كَبِيرًا

*Felâ tuti'i-lkâfirîne vecâhidhum bihi cihâden kebîrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Öyle ise kafirlere itaat etme, onlara karşı bu Kur'an'la büyük bir mücadele ver.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/25/52

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, peygambere hitaben inkarcılara boyun eğmemeyi ve onlara karşı büyük bir cihatla mücadele etmeyi emretmektedir. Ayet, 'itaat etmeme' ve 'cihat etme' fiilleri üzerinden mücadelenin niteliğini ve kapsamını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"تُطِعِ","root":"ط و ع","rootLatin":"t-v-a","meaning":"İnkarcıların isteklerine veya düşüncelerine boyun eğmemek, onların yoluna uymamak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tav' (طوع) kökünü 'istekli olmak, boyun eğmek, itaat etmek' olarak açıklar. Ayetteki 'felâ tuti'' (فلا تطع) ifadesi, peygamberin inkarcıların batıl inançlarına ve taleplerine karşı gelmesini, onlara rızasıyla uymamasını emreder. Bu, pasif bir karşı duruş değil, aktif bir itaatsizliktir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'itaat' kavramını 'emre uygun hareket etmek' olarak tanımlar. Ayetteki nehiy (yasaklama) formu, inkarcıların emirlerine veya yönlendirmelerine uymamanın, onların batıl yollarına tabi olmamanın gerekliliğini vurgular. Bu, peygamberin risalet görevinde taviz vermemesini ifade eder."}]},{"word":"ٱلْكَـٰفِرِينَ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Allah'ın birliğini, peygamberliğini ve getirdiği dini inkar eden, gerçeği örten kimseler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'küfr' (كفر) kelimesinin temel anlamının 'örtmek' olduğunu belirtir. 'Kâfir' ise hakkı örten, Allah'ın nimetlerini inkar eden kişidir. Ayetteki 'el-kâfirîn' ifadesi, peygamberin muhatap olduğu, hakikati bile bile reddeden ve ona karşı çıkan topluluğu işaret eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'küfr'ü 'nimeti örtmek' veya 'dini inkar etmek' olarak açıklar. Ayetteki 'kâfirîn' kelimesi, Allah'ın ayetlerini ve peygamberin getirdiği mesajı reddeden, bu nedenle de kendilerine karşı mücadele edilmesi gereken kimseleri ifade eder. Onların inkarı, sadece bir inanmama hali değil, aynı zamanda aktif bir karşı duruştur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'küfr' kavramının Kur'an'da sadece 'inanmama' değil, aynı zamanda 'nankörlük' ve 'hakikati bile bile reddetme' anlamlarını taşıdığını vurgular. 'Kâfirîn', Allah'ın lütfunu ve hakikatini görmezden gelen, bu nedenle de ilahi düzene karşı çıkan kişilerdir. Ayetteki bağlamda, bu kişiler peygamberin tebliğine karşı çıkan Mekke müşrikleridir."}]},{"word":"وَجَـٰهِدْهُم","root":"ج ه د","rootLatin":"c-h-d","meaning":"İnkarcılara karşı tüm çabayı sarf ederek, azimle ve kararlılıkla mücadele etmek.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'cihad' kelimesini 'güç ve çaba sarf etmek' olarak açıklar. Ayetteki 'câhidhum' emri, inkarcılara karşı sadece silahlı mücadele değil, aynı zamanda sözlü, fikri ve ahlaki bir mücadeleyi de kapsar. Bu, peygamberin tebliğ görevini yerine getirirken gösterdiği tüm gayreti ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cihad'ı 'düşmana karşı tüm gücü sarf etmek' olarak tanımlar. Bu, üç kısma ayrılır: düşmana karşı cihad, şeytana karşı cihad ve nefse karşı cihad. Ayetteki 'câhidhum' ifadesi, inkarcılara karşı her türlü imkan ve güçle, azimle mücadele etmeyi emreder. Bu, sadece savaş değil, aynı zamanda tebliğ ve delil getirme mücadelesini de içerir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'cihad' kelimesinin kök anlamının 'gayret etmek, çaba harcamak' olduğunu belirtir. Kur'an'da bu kelime, Allah yolunda yapılan her türlü mücadeleyi ifade eder. Ayetteki 'câhidhum' emri, inkarcılara karşı fikri, sözlü ve gerektiğinde fiili olarak en üst düzeyde bir çaba sarf etmeyi gerektirir."}]},{"word":"جِهَادًا","root":"ج ه د","rootLatin":"c-h-d","meaning":"İnkarcılara karşı gösterilen mücadelenin niteliğini ve kapsamını belirten, büyük ve kapsamlı bir çaba.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'cihad' kelimesini 'güç ve takat sarf etmek' olarak açıklar. Ayetteki 'cihâden kebîran' (büyük bir cihad) ifadesi, bu mücadelenin sadece fiziki bir savaşla sınırlı olmadığını, aynı zamanda fikri, ahlaki ve tebliğ boyutlarını da içeren geniş kapsamlı bir çaba olduğunu vurgular. Bu, tüm imkanların seferber edilmesini gerektirir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'cihad'ın 'düşmana karşı tüm gücü sarf etmek' olduğunu belirtir. Ayetteki 'cihâden kebîran' ifadesi, bu mücadelenin büyüklüğünü ve önemini pekiştirir. Bu, sadece kılıçla değil, aynı zamanda Kur'an'ın delilleriyle, sözle ve sabırla yapılan bir mücadeledir. 'Kebîran' sıfatı, cihadın kapsamının genişliğini ve zorluğunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'cihad' kavramının Kur'an'da sadece 'savaş' anlamına gelmediğini, aynı zamanda 'Allah yolunda gösterilen her türlü çaba ve gayret' olduğunu belirtir. 'Cihâden kebîran' ifadesi, bu çabanın sıradan bir gayret olmayıp, büyük bir azim, kararlılık ve kapsamlı bir strateji gerektirdiğini gösterir. Bu, peygamberin tebliğ ve davet sürecindeki tüm zorluklara karşı gösterdiği direnci ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cihad","tebligh","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nehiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yapma","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Cezm edatı"},{"position":2,"surface":"تُطِعِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ط-و-ع","rootLatin":"ṭ-w-ʿ","lemma":"أَطَاعَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy lâm'ı ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"uyma","irabMarker":"sükûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":3,"surface":"ٱلْكَـٰفِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"inkarcılara","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":4,"surface":"جَـٰهِدْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ج-ه-د","rootLatin":"j-h-d","lemma":"جَاهَدَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"mücadele et","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":4,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onlara","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":5,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":5,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onunla","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":6,"surface":"جِهَادًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ج-ه-د","rootLatin":"j-h-d","lemma":"جِهَاد","form":"Mufâ'ale","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"mücadele","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûl-i mutlak"},{"position":7,"surface":"كَبِيرًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"كَبِير","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"büyük","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Felâ"},{"position":2,"translit":"tuti'i"},{"position":3,"translit":"lkâfirîne"},{"position":4,"translit":"vecâhidhum"},{"position":5,"translit":"bihi"},{"position":6,"translit":"cihâden"},{"position":7,"translit":"kebîrâ(n)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Furkân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *25/52*
- **Furkân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *25/52*
- **Tahrîm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *25/52*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *25/52*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *25/52*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *25/52*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *25/52*
- **TB. Kelime-i Mûseviyye** — Ahmet Avni Konuk · *25/52*