# Furkân Sûresi, 60. Âyet (25:60) > وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ٱسْجُدُوا۟ لِلرَّحْمَـٰنِ قَالُوا۟ وَمَا ٱلرَّحْمَـٰنُ أَنَسْجُدُ لِمَا تَأْمُرُنَا وَزَادَهُمْ نُفُورًا ۩ *Ve-iżâ kîle lehumu-scudû lirrahmâni kâlû vemâ-rrahmânu enescudu limâ te/murunâ vezâdehum nufûrâ(n)* **Meal (Diyanet):** Onlara, "Rahman'a secdeye kapanın denildiğinde "Rahman da nedir? Senin bize emrettiğine mi secde edeceğiz?" derler ve bu onların nefretini artırır. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/25/60 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, müşriklerin Allah'ın 'Rahman' ismine karşı gösterdikleri tepkiyi ve bu tepkinin onların nefretini nasıl artırdığını dilbilimsel bir perspektiften ele almaktadır. Özellikle 'secde', 'Rahman' ve 'nüfûr' kavramları, ayetin temel mesajını oluşturan anahtar unsurlardır.","keyConcepts":[{"word":"ٱسْجُدُوا۟","root":"س-ج-د","rootLatin":"s-c-d","meaning":"Allah'a boyun eğme, tevazu gösterme ve ibadet etme eylemi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, secdeyi 'tevazu ile eğilmek' olarak tanımlar ve Kur'an'da hem fiilî (organlarla) hem de mecazî (boyun eğme, itaat etme) anlamda kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'secdeye varın' ifadesi, müşriklerden Allah'ın birliğine ve O'nun emrine tam bir teslimiyet göstermelerinin istendiğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, secdenin 'boyun eğme ve itaat etme' anlamını öne çıkarır. Ayetteki bağlamda, müşriklerin 'Rahman'a secde' emrine karşı çıkmaları, sadece fiziksel bir eğilmeye değil, aynı zamanda Allah'ın otoritesine ve ismine karşı bir itaatsizliğe işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, secde kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker ve onu 'Allah'a tam bir teslimiyet ve boyun eğme' olarak analiz eder. Bu ayette müşriklerin secde emrine karşı çıkması, onların tevhid inancına ve Allah'ın mutlak egemenliğine karşı direnişlerini sembolize eder."}]},{"word":"لِلرَّحْمَـٰنِ","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın sonsuz merhamet ve şefkat sahibi olduğunu ifade eden özel ismi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rahman' ismini 'rahmetin en geniş ve en kapsayıcı şekli' olarak açıklar ve bu ismin sadece Allah'a mahsus olduğunu belirtir. Ayette müşriklerin 'Rahman da nedir?' sorusu, onların bu ilahi ismin anlamını ve taşıdığı merhamet boyutunu idrak edememelerini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'Rahman' isminin 'rahmetiyle her şeyi kuşatan' anlamını vurgular ve bu ismin Allah'ın zatına mahsus olduğunu ifade eder. Ayetteki müşriklerin tepkisi, onların Allah'ın bu yüce ismini ve O'nun merhametini tanımadaki cehaletlerini ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rahman' isminin Kur'an'da Allah'ın en temel niteliklerinden biri olduğunu ve O'nun evrensel merhametini ifade ettiğini belirtir. Müşriklerin bu isme karşı gösterdikleri tepki, onların Allah'ın mutlak iyiliğini ve lütfunu reddetme eğilimlerini yansıtır."}]},{"word":"تَأْمُرُنَا","root":"أ-م-ر","rootLatin":"e-m-r","meaning":"Bir şeyi yapmayı veya yapmamayı emretmek, buyurmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'emr' kelimesinin 'bir şeyi yapmayı istemek ve bunu bildirmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'Emrettiğine mi secdeye varacağız?' ifadesi, müşriklerin Allah'ın emrine karşı bir sorgulama ve itiraz içinde olduklarını gösterir; onlar, emrin kaynağını ve meşruiyetini sorgulamaktadırlar."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'emr'i 'bir şeyi yapmayı talep etmek' olarak tanımlar ve bu talebin üst makamdan alt makama doğru olduğunu vurgular. Müşriklerin bu ayetteki tepkisi, Allah'ın emredici konumunu ve kendi üzerlerindeki otoritesini kabul etmediklerini açıkça ortaya koyar."}]},{"word":"نُفُورًا","root":"ن-ف-ر","rootLatin":"n-f-r","meaning":"Bir şeyden uzaklaşma, tiksinme, nefret etme ve kaçınma hali.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nüfûr'u 'bir şeyden tiksinerek uzaklaşmak' olarak açıklar. Ayetteki 'Bu, onların nefretini artırır' ifadesi, Rahman'a secde emrinin müşrikler üzerindeki olumsuz etkisini, yani onların hakikatten daha da uzaklaşmalarını ve inkârda direnmelerini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'nüfûr'un 'bir şeyden hoşlanmayarak kaçınmak' anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki bağlamda, Rahman'a secde emrinin müşriklerin nefretini artırması, onların kalplerindeki inkârın ve hakka karşı direnişin derinliğini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'nüfûr' kelimesinin Kur'an'da genellikle hakikatten yüz çevirme ve inkârda ısrar etme bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, Rahman'a secde emrinin müşriklerin nefretini artırması, onların tevhid çağrısına karşı gösterdikleri psikolojik ve manevi direnişi ifade eder."}]}]} ## Tefsir {"topics":["musrikler","kufur-sirk","namaz","tevhid"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"و-ذ-ي","rootLatin":"w-dh-y","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mebnî","gloss":"zaman"},{"position":2,"surface":"قِيلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"denildi"},{"position":3,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":4,"surface":"ٱسْجُدُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"س-ج-د","rootLatin":"s-j-d","lemma":"سَجَدَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"secde edin"},{"position":5,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":5,"surface":"لرَّحْمَـٰنِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَٰن","form":"Fa'lân","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rahman'a"},{"position":6,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"İstifham Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İstifham edatı olduğu için mebnî","gloss":"ne"},{"position":8,"surface":"ٱلرَّحْمَـٰنُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَٰن","form":"Fa'lân","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Rahman"},{"position":9,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"mı"},{"position":9,"surface":"نَسْجُدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ج-د","rootLatin":"s-j-d","lemma":"سَجَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"secde ederiz"},{"position":10,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":10,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şeye"},{"position":11,"surface":"تَأْمُرُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"أ-م-ر","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"emredersin"},{"position":11,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bize"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"زَادَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ز-ي-د","rootLatin":"z-y-d","lemma":"زَادَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"artırdı"},{"position":12,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onların"},{"position":13,"surface":"نُفُورًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ف-ر","rootLatin":"n-f-r","lemma":"نُفُور","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"nefretini"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *25. sure 60. ayet* - **Furkân Sûresi** · *25/60* - **Furkân Sûresi** · *25/60*