# Furkân Sûresi, 63. Âyet (25:63)

> وَعِبَادُ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى ٱلْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ ٱلْجَـٰهِلُونَ قَالُوا۟ سَلَـٰمًا

*Ve'ibâdu-rrahmâni-lleżîne yemşûne ‘alâ-l-ardi hevnen ve-iżâ ḣâtabehumu-lcâhilûne kâlû selâmâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Rahman'ın kulları, yeryüzünde vakar ve tevazu ile yürüyen kimselerdir. Cahiller onlara laf attıkları zaman, "selam!" der (geçer)ler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/25/63

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Furkân Suresi 63. ayet, Rahman'ın kullarının temel özelliklerini dilbilimsel bir derinlikle sunmaktadır. Ayet, bu kulların yeryüzündeki tevazu ve vakar yürüyüşlerini, cahillerle karşılaştıklarındaki hikmetli ve barışçıl tutumlarını 'yemşûne', 'hevnen', 'hâtabehum' ve 'selâmen' gibi anahtar kavramlar üzerinden tasvir etmektedir. Bu kavramlar, hem lafız hem de mana itibarıyla Rahman'ın kullarının ahlaki ve sosyal duruşunu belirginleştirmektedir.","keyConcepts":[{"word":"يَمْشُونَ","root":"م-ش-ي","rootLatin":"m-ş-y","meaning":"Yeryüzünde tevazu ve vakar ile yürümek, hareket etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'meşy' kelimesini 'bir yerden bir yere ayaklarla intikal etmek' olarak tanımlar. Ayetteki 'yemşûne' ifadesi, sadece fiziksel yürüyüşü değil, aynı zamanda Rahman'ın kullarının hayat tarzını, davranış biçimini ve ahlaki duruşunu da kapsar. Bu, onların yeryüzündeki varoluşlarının bir tezahürüdür ve 'hevnen' kelimesiyle birlikte tevazu ve vakar anlamını pekiştirir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yemşûne' fiilini 'yürürler' olarak açıklamakla birlikte, Kur'an'daki bu tür ifadelerin mecazi anlamlar taşıyabileceğine işaret eder. Ayetteki kullanımı, Rahman'ın kullarının yeryüzündeki genel tavırlarını, sakin ve ölçülü hareketlerini mecazi olarak ifade eder. Bu, onların kibirden uzak, mütevazı bir yaşam sürdüklerini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'meşy' kökünün Kur'an'daki kullanımlarını incelerken, bu fiilin sadece fiziksel bir eylem olmaktan öte, bir yaşam biçimi ve ahlaki duruşu ifade ettiğini belirtir. Furkan 63'teki 'yemşûne' ifadesi, Rahman'ın kullarının yeryüzündeki varoluşlarının, tevazu ve vakar ile karakterize edilen bir yürüyüş olduğunu vurgular. Bu, onların içsel hallerinin dışa vurumudur."}]},{"word":"هَوْنًا","root":"ه-و-ن","rootLatin":"h-v-n","meaning":"Tevazu, vakar, sükûnet ve yumuşaklıkla, kibirden uzak bir şekilde.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hevnen' kelimesini 'sükûnet ve vakar ile' olarak açıklar. Bu, Rahman'ın kullarının yürüyüşlerinin aceleci, kibirli veya gösterişli olmadığını, aksine ağırbaşlı, sakin ve mütevazı olduğunu ifade eder. Onların bu yürüyüşü, içsel huzurlarının ve Allah'a karşı duydukları saygının bir yansımasıdır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hevn' kelimesinin 'kolaylık, yumuşaklık ve tevazu' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'hevnen' ifadesi, Rahman'ın kullarının yeryüzündeki hareketlerinin ve genel tavırlarının kibirden uzak, alçakgönüllü ve vakarlı olduğunu vurgular. Bu, onların Allah'a karşı kulluk bilincinin bir göstergesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hevn' kavramının Kur'an'daki ahlaki boyutuna dikkat çeker. Ona göre 'hevnen' ifadesi, sadece fiziksel bir yürüyüşü değil, aynı zamanda Rahman'ın kullarının karakterini, ahlaki duruşunu ve sosyal ilişkilerdeki tevazuunu simgeler. Bu, onların kibirden arınmış, mütevazı ve barışçıl bir yaşam felsefesini benimsemelerini ifade eder."}]},{"word":"خَاطَبَهُمُ","root":"خ-ط-ب","rootLatin":"h-t-b","meaning":"Birine söz söylemek, hitap etmek, muhatap olmak.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'hitap' kelimesini 'sözle birine yönelmek' olarak açıklar. Ayetteki 'hâtabehum' ifadesi, cahillerin Rahman'ın kullarına sözlü olarak sataşmaları, onlara karşı kaba veya bilgisizce konuşmaları durumunu ifade eder. Bu, Rahman'ın kullarının sabır ve hikmetle karşılık vermeleri gereken bir iletişim durumunu belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hitap' kavramının 'sözü birine yöneltmek' anlamını taşıdığını ve bu yönelişin bazen olumlu bazen de olumsuz olabileceğini belirtir. Ayetteki 'hâtabehum' ifadesi, cahillerin Rahman'ın kullarına karşı olumsuz, kaba veya bilgisizce bir hitapta bulunmalarını ifade eder. Bu durum, Rahman'ın kullarının ahlaki üstünlüklerini göstermeleri için bir fırsat sunar."}]},{"word":"سَلَامًا","root":"س-ل-م","rootLatin":"s-l-m","meaning":"Barış, esenlik, selamet; güzel ve yumuşak söz, tartışmadan uzak durma.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'selâm' kelimesinin 'her türlü afetten kurtuluş, esenlik ve barış' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'kâlû selâmen' ifadesi, Rahman'ın kullarının cahillerin kaba sözlerine karşı, onlara barış ve esenlik dilemeleri, tartışmaya girmemeleri ve güzel sözle karşılık vermeleri anlamına gelir. Bu, onların hikmetli ve sabırlı tutumlarını gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'selâm' kelimesinin 'güvenlik, barış ve teslimiyet' anlamlarını taşıdığını ifade eder. Ayetteki kullanımı, Rahman'ın kullarının cahillerle karşılaştıklarında, onlara karşı düşmanlık veya kaba bir karşılık yerine, barışçıl bir tutum sergilemeleri ve 'selâm' diyerek tartışmadan uzak durmaları gerektiğini vurgular. Bu, onların olgunluk ve hoşgörüsünün bir işaretidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'selâm' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çekerek, bunun sadece bir dilek değil, aynı zamanda bir yaşam felsefesi olduğunu belirtir. Furkan 63'teki 'kâlû selâmen' ifadesi, Rahman'ın kullarının cahillerin kışkırtmalarına karşı, barışı ve uyumu tercih eden, çatışmadan kaçınan bir tavır sergilediklerini gösterir. Bu, onların içsel huzurlarının ve Allah'a olan teslimiyetlerinin bir yansımasıdır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevazu","edep-haya","sidk","takva"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَعِبَادُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"عِبَادُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عِبَاد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kulları","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"ٱلرَّحْمَـٰنِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَٰن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rahman'ın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Sıfat olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Sıfat"},{"position":4,"surface":"يَمْشُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-ش-ي","rootLatin":"m-sh-y","lemma":"مَشَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yürürler","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":5,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ر-ض","rootLatin":"'-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzü","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":7,"surface":"هَوْنًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-و-ن","rootLatin":"h-w-n","lemma":"هَوْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"tevazu ile","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Hâl"},{"position":8,"surface":"وَإِذَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":8,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"zaman","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":9,"surface":"خَاطَبَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ط-ب","rootLatin":"kh-t-b","lemma":"خَاطَبَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hitap etti","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":9,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onlara","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":10,"surface":"ٱلْجَـٰهِلُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ج-ه-ل","rootLatin":"j-h-l","lemma":"جَاهِل","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"cahiller","irabMarker":"vâv ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":11,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":12,"surface":"سَلَـٰمًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ل-م","rootLatin":"s-l-m","lemma":"سَلَام","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"selam","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve'ibâdu"},{"position":2,"translit":"rrahmâni"},{"position":3,"translit":"lleżîne"},{"position":4,"translit":"yemşûne"},{"position":5,"translit":"‘alâ"},{"position":6,"translit":"l-ardi"},{"position":7,"translit":"hevnen"},{"position":8,"translit":"ve-iżâ"},{"position":9,"translit":"ḣâtabehumu"},{"position":10,"translit":"lcâhilûne"},{"position":11,"translit":"kâlû"},{"position":12,"translit":"selâmâ(n)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *25. sure 63. ayet*
- **Furkân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *25/63*
- **Furkân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *25/63*
- **Furkân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *25/63*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *25/63*
- **A’râf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Furkan sûresi 63. Âyetinde*
- **A’râf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Furkan sûresi 63. Âyetinde*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Furkan sûresi 63. Âyetinde*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Furkan sûresi 63. Âyetinde*
- **Furkân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *25/63*
- **Furkân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *25/63*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *25/63*