# Şuarâ Sûresi, 130. Âyet (26:130)

> وَإِذَا بَطَشْتُم بَطَشْتُمْ جَبَّارِينَ

*Ve-iżâ betaştum betaştum cebbârîn(e)*

**Meal (Diyanet):** "Tutup yakaladığınız zaman zorbaca yakalarsınız."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/26/130

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Şuarâ Suresi'nin 130. ayeti, Ad kavminin zorbaca ve acımasız davranışlarını eleştirmektedir. Ayet, özellikle 'batş' fiili üzerinden onların güçlerini kötüye kullanmalarını ve 'cebbârîn' sıfatıyla da bu zorbalıklarının niteliğini vurgulamaktadır. Dilbilimsel olarak bu kelimeler, Ad kavminin toplumsal yapısındaki baskıcı ve tahakkümcü yönü ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"بَطَشْتُم","root":"ب ط ش","rootLatin":"b-t-ş","meaning":"Yakalamak, tutmak, şiddetle vurmak, zorbaca davranmak anlamlarına gelir ve ayette Ad kavminin başkalarına karşı uyguladığı şiddeti ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'batş' kelimesini 'şiddetle yakalamak, kuvvetle tutmak' olarak açıklar. Ayetteki 'batâştum' ifadesi, Ad kavminin güçlerini kullanarak insanlara karşı acımasızca davrandıklarını, onları zorbaca yakalayıp cezalandırdıklarını gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'batş' kelimesinin mecazi olarak 'şiddetli bir şekilde ele geçirmek, cezalandırmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki kullanımı, Ad kavminin güçlerini kullanarak başkalarına karşı uyguladığı baskı ve zulmü mecazi bir dille ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'batş' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah'ın azabını veya güçlülerin zayıflara uyguladığı şiddeti ifade ettiğini belirtir. Bu ayette ise Ad kavminin kendi aralarındaki veya başkalarına karşı uyguladığı acımasız ve baskıcı gücü simgeler."}]},{"word":"جَبَّارِينَ","root":"ج ب ر","rootLatin":"c-b-r","meaning":"Zorba, cebir uygulayan, büyüklük taslayan, gücünü kötüye kullanan kimseler anlamına gelir ve Ad kavminin karakterini tanımlar.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'cebbâr' kelimesini 'zorla iş yaptıran, başkalarına hükmeden, kibirli' olarak açıklar. Ayetteki 'cebbârîn' ifadesi, Ad kavminin insanlara karşı zorbalıkla, baskıyla ve kibirle davrandıklarını, güçlerini kötüye kullandıklarını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cebbâr' kelimesinin 'kendi iradesini başkalarına zorla kabul ettiren, büyüklük taslayan' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'cebbârîn' kelimesi, Ad kavminin sadece yakalamakla kalmayıp, bu eylemlerini zorbalık ve kibirle gerçekleştiren bir topluluk olduğunu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'cebbâr' kelimesinin Kur'an'da genellikle olumsuz bir bağlamda, 'zulmeden, zorba, kibirli' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayette de Ad kavminin bu olumsuz niteliklerini, yani güçlerini kötüye kullanma ve baskıcı olma özelliklerini pekiştirir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-diger-peygamberler","takva","musrikler","hukuk-ceza","kibir-hased"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":2,"surface":"بَطَشْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-ط-ش","rootLatin":"b-ṭ-š","lemma":"بَطَشَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yakaladınız"},{"position":2,"surface":"تُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fâil olduğu için mahallen merfû","gloss":"siz"},{"position":3,"surface":"بَطَشْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-ط-ش","rootLatin":"b-ṭ-š","lemma":"بَطَشَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yakaladınız"},{"position":3,"surface":"تُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fâil olduğu için mahallen merfû","gloss":"siz"},{"position":4,"surface":"جَبَّارِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mübalağa","root":"ج-ب-ر","rootLatin":"j-b-r","lemma":"جَبَّار","form":"Fa''âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"zorbaca"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Şu'arâ Sûresi** · *26/130*
- **Şu'arâ Sûresi** · *26/130*