# Şuarâ Sûresi, 155. Âyet (26:155)

> قَالَ هَـٰذِهِۦ نَاقَةٌ لَّهَا شِرْبٌ وَلَكُمْ شِرْبُ يَوْمٍ مَّعْلُومٍ

*Kâle hâżihi nâkatun lehâ şirbun velekum şirbu yevmin ma'lûm(in)*

**Meal (Diyanet):** Salih, şöyle dedi: "İşte bir dişi deve! Onun (belli bir gün) su içme hakkı var, sizin de belli bir gün su içme hakkınız vardır."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/26/155

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Şuarâ Suresi 155. ayet, Salih Peygamber'in kavmine mucize olarak gösterdiği dişi deve ve su paylaşımı üzerinden ilahi bir uyarıyı içermektedir. Ayet, 'nâka', 'şirb' ve 'yevm ma'lûm' gibi anahtar kavramlarla, ilahi kudretin delilini ve bu delile karşı gelmenin sonuçlarını vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"نَاقَةٌ","root":"ن و ق","rootLatin":"n-v-q","meaning":"Salih Peygamber'in kavmine mucize olarak gönderilen dişi deve.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nâka' kelimesini, deve türünün dişisi olarak tanımlar ve Kur'an'da genellikle özel bir mucize veya imtihan aracı olarak zikredildiğini belirtir. Bu ayetteki 'nâka', Salih Peygamber'in doğruluğunun bir delili ve kavmi için bir sınavdır."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nâka'nın bilinen dişi deve olduğunu ve bu ayetteki kullanımının, Allah'ın kudretinin bir nişanesi olarak olağanüstü bir şekilde yaratılmış veya ortaya çıkarılmış bir deveye işaret ettiğini açıklar. Kavmin onu incitmemesi emri, bu mucizeye saygı göstermeleri gerektiği anlamına gelir."}]},{"word":"شِرْبٌ","root":"ش ر ب","rootLatin":"ş-r-b","meaning":"Su içme hakkı veya içilecek su miktarı.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'şirb' kelimesini 'su içme payı' veya 'su içme sırası' olarak açıklar. Ayetteki 'lehâ şirbün' ifadesi, devenin belirli bir gün kuyudan su içme hakkına sahip olduğunu, 've leküm şirbü yevmin ma'lûm' ise kavmin de başka bir gün bu haktan yararlanacağını belirtir. Bu, su paylaşımında adil bir düzenlemeyi ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'şirb' kelimesinin hem 'içilen şey' hem de 'içme zamanı veya yeri' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, devenin ve kavmin su içme hakkının belirli günlere ayrılması, ilahi bir düzenlemeyi ve bu düzenlemeye uyulması gerektiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'şirb' gibi kelimelerin Kur'an'da sadece fiziksel bir eylemi değil, aynı zamanda toplumsal bir düzeni ve ilahi bir emri ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki su paylaşımı, kavmin sınandığı bir ahlaki ve sosyal sorumluluktur."}]},{"word":"مَّعْلُومٍ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Belirlenmiş, bilinen, tayin edilmiş.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'ma'lûm' kelimesinin 'bilinen, tayin edilmiş' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yevmin ma'lûm' ifadesi, su içme gününün rastgele değil, Allah tarafından belirlenmiş, kesin ve bilinen bir gün olduğunu vurgular. Bu, ilahi emrin kesinliğini ve bağlayıcılığını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ma'lûm' kelimesinin 'ilim' kökünden türediğini ve 'bilinen, belirlenmiş' anlamını taşıdığını ifade eder. Burada 'yevmin ma'lûm', devenin ve kavmin su içme günlerinin Allah katında önceden belirlenmiş ve kendilerine bildirilmiş olduğunu, dolayısıyla bu düzene riayet etmeleri gerektiğini belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-diger-peygamberler","imtihan-bela","hukuk-ceza"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"هَـٰذِهِۦ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰذِهِ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i işaret olduğu için mebnî, mübteda konumunda","gloss":"bu"},{"position":3,"surface":"نَاقَةٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-ق","rootLatin":"n-w-q","lemma":"نَاقَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"dişi deve"},{"position":4,"surface":"لَّهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için, ona ait"},{"position":4,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o (dişi)"},{"position":5,"surface":"شِرْبٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ش-ر-ب","rootLatin":"sh-r-b","lemma":"شِرْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"su içme hakkı, içim"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için, size ait"},{"position":6,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"siz"},{"position":7,"surface":"شِرْبُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ش-ر-ب","rootLatin":"sh-r-b","lemma":"شِرْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"su içme hakkı, içim"},{"position":8,"surface":"يَوْمٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"gün"},{"position":9,"surface":"مَّعْلُومٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"مَعْلُوم","form":"Mef'ûl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin (يَوْمٍ) sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"belli, bilinen"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *26/155-156*
- **Şu'arâ Sûresi** · *26/155*
- **Şu'arâ Sûresi** · *26/155*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *26/155-156*
