# Şuarâ Sûresi, 188. Âyet (26:188)

> قَالَ رَبِّىٓ أَعْلَمُ بِمَا تَعْمَلُونَ

*Kâle rabbî a'lemu bimâ ta'melûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Şu'ayb, "Rabbim, yaptıklarınızı en iyi bilendir" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/26/188

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, peygamber Şuayb'ın kavmine hitaben, Allah'ın onların tüm eylemlerini eksiksiz bildiğini vurgulayan bir ifadedir. Anahtar kavramlar, ilahi bilginin kapsamını ve insan eylemlerinin sorumluluğunu dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"قَالَ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Söz söylemek, ifade etmek, beyan etmek anlamındadır ve burada Şuayb peygamberin kavmine hitabını belirtir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول), bir şeyin dil ile ifade edilmesi, bazen de kalpteki düşüncenin veya bir fiilin dile getirilmesi anlamına gelir. Ayetteki 'قَالَ' ifadesi, Şuayb'ın kavmine yönelik açık ve net bir beyanını, bir uyarı veya bilgilendirme maksadıyla dile getirmesini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kavl, Kur'an'da sadece sözlü ifade için değil, aynı zamanda bir durumun veya bir olayın anlatımı için de kullanılır. Burada Şuayb'ın 'dedi' ifadesi, onun kavmine karşı duruşunu ve Allah'ın bilgisini onlara aktardığını gösterir."}]},{"word":"رَبِّىٓ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Terbiye eden, sahip olan, yöneten ve besleyen anlamlarına gelir; burada Şuayb'ın Allah'a olan inancını ve O'nun mutlak otoritesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rab (رب), aslen terbiye etmek, bir şeyi tedricen kemale erdirmek demektir. Allah için kullanıldığında, yaratma, rızık verme, terbiye etme ve yönetme gibi tüm ilahi sıfatları kapsar. Ayetteki 'Rabbî' ifadesi, Şuayb'ın kendi Rabbi'ne olan teslimiyetini ve O'nun her şeyi kuşatan bilgisine olan inancını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Rab kavramı, Kur'an'da Tanrı-insan ilişkisinin merkezinde yer alır. Yaratıcı, besleyici ve hükmedici olarak Rab, kullarından itaat ve şükran bekler. Şuayb'ın bu kelimeyi kullanması, kavmine Allah'ın mutlak egemenliğini ve onların eylemlerinden sorumlu olduklarını hatırlatır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Rab, mülk sahibi, idareci ve terbiye edici demektir. Allah'ın isimlerinden olup, O'nun yaratma, rızıklandırma ve işleri çekip çevirme sıfatlarını ifade eder. Ayetteki 'Rabbî' ifadesi, Şuayb'ın Allah'ın her şeyi bildiği ve yönettiği inancını pekiştirir."}]},{"word":"أَعْلَمُ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"En iyi bilen, her şeyi kuşatan bilgiye sahip olan anlamındadır ve Allah'ın mutlak ve sınırsız ilmini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İlim (علم), bir şeyin hakikatini idrak etmek, onu olduğu gibi bilmektir. 'A'lem' (أعلم) ise 'en iyi bilen' anlamına gelen ism-i tafdildir ve Allah'ın ilminin mutlak ve sınırsız olduğunu gösterir. Ayetteki 'Rabbî a'lemu' ifadesi, Allah'ın kullarının tüm yaptıklarını en ince ayrıntısına kadar bildiğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"İlim, bir şeyin mahiyetini kavramak ve onu kuşatmaktır. Allah'ın ilmi, geçmişi, şimdiyi ve geleceği kapsayan, hiçbir şeyin gizli kalmadığı mutlak bir bilgidir. Şuayb'ın bu ifadeyi kullanması, kavminin gizli veya açık tüm eylemlerinin Allah tarafından bilindiğini ve karşılığının verileceğini ima eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"İlim kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'ın sıfatı olarak kullanılır ve O'nun her şeyi kuşatan, eksiksiz ve mutlak bilgisine işaret eder. 'A'lem' formu, bu bilginin üstünlüğünü ve diğer tüm bilgilerin ötesinde olduğunu vurgular. Ayetteki bağlamda, Allah'ın kullarının eylemlerini tam olarak bildiği ve buna göre hüküm vereceği mesajını taşır."}]},{"word":"تَعْمَلُونَ","root":"ع م ل","rootLatin":"a-m-l","meaning":"Yapmak, işlemek, eylemde bulunmak anlamındadır ve kavmin gerçekleştirdiği tüm fiilleri, davranışları ve eylemleri kapsar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Amel (عمل), bir işi kasıtlı olarak yapmak, fiilde bulunmaktır. İnsanların iradeleriyle gerçekleştirdikleri her türlü fiili ifade eder. Ayetteki 'ta'melûne' (تعملون) ifadesi, kavmin hem iyi hem de kötü niyetli tüm eylemlerini, gizli veya açık tüm davranışlarını kapsar ve bunların Allah tarafından bilindiğini belirtir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Amel, insanın kendi isteğiyle yaptığı her türlü fiildir. Bu fiillerin sonuçları ve karşılıkları vardır. Şuayb'ın bu kelimeyi kullanması, kavminin yaptıklarının Allah katında kayda geçtiğini ve bir gün hesaba çekileceklerini hatırlatır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Amel, bir maksat doğrultusunda yapılan iş ve fiildir. Kur'an'da genellikle insanın sorumluluk alanına giren eylemleri ifade eder. Ayetteki 'ta'melûne' ifadesi, kavmin tüm davranışlarının, inançlarının ve uygulamalarının Allah'ın bilgisi dahilinde olduğunu ve bunların karşılığının verileceğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","kader","hesap-mizan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Rabbim"},{"position":2,"surface":"ىٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen mebnî","gloss":"benim"},{"position":3,"surface":"أَعْلَمُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عِلْم","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"en iyi bilen"},{"position":4,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-ile"},{"position":4,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen mebnî","gloss":"şey"},{"position":5,"surface":"تَعْمَلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-م-ل","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمَل","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yapıyorsunuz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Şu'arâ Sûresi** · *26/188*
- **Şu'arâ Sûresi** · *26/188*