# Şuarâ Sûresi, 19. Âyet (26:19)

> وَفَعَلْتَ فَعْلَتَكَ ٱلَّتِى فَعَلْتَ وَأَنتَ مِنَ ٱلْكَـٰفِرِينَ

*Vefe'alte fa'leteke-lletî fe'alte veente mine-lkâfirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** "(Böyle iken) sen o yaptığın işi yaptın (adam öldürdün). Sen nankörlerdensin."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/26/19

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","musrikler","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"فَعَلْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ع-ل","rootLatin":"f-'-l","lemma":"فَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yaptın"},{"position":2,"surface":"فَعْلَتَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Merra","root":"ف-ع-ل","rootLatin":"f-'-l","lemma":"فَعْلَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yaptığını"},{"position":2,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":3,"surface":"ٱلَّتِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّتِى","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Sıfat olduğu için mebnî","gloss":"o ki"},{"position":4,"surface":"فَعَلْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ع-ل","rootLatin":"f-'-l","lemma":"فَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yaptın"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"أَنتَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"sen"},{"position":6,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":7,"surface":"ٱلْكَـٰفِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nankörlerden"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Şuarâ Suresi 19. ayet, Firavun'un Hz. Musa'ya yönelik sitemini ve suçlamasını içermektedir. Ayet, 'yapmak' fiilinin tekrarı ve 'kafir' kelimesinin kullanımıyla, Musa'nın eyleminin ve nankörlüğünün vurgulandığı bir dilbilimsel yapıya sahiptir. Özellikle 'fa'ale' fiilinin farklı türevleri, eylemin niteliğini ve sonuçlarını derinlemesine ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"فَعَلْتَ","root":"فعل","rootLatin":"f-'-l","meaning":"Firavun'un Musa'ya hitaben, onun gerçekleştirdiği eylemi ifade eden fiil.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fiil' (فعل) kelimesini, bir fâilden sâdır olan her türlü iş ve oluş olarak tanımlar. Ayetteki 'fe'alte' (فعلت) ifadesi, Musa'nın Firavun'un gözünde 'yapmaması gereken' bir eylemi, yani Kıptî'yi öldürmesini kastetmektedir. Bu, sadece bir eylem değil, aynı zamanda bir 'suç' veya 'hata' olarak algılanan bir fiildir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'fe'ale' (فعل) fiilinin Kur'an'da bazen 'işlemek' veya 'gerçekleştirmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Musa'nın 'yaptığı iş'i, yani Kıptî'yi öldürme eylemini mecazi olarak 'suç' veya 'hata' olarak nitelemektedir. Firavun, bu eylemi Musa'nın geçmişine ve kendisine olan borcuna aykırı bir davranış olarak sunar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'fiil' (فعل) kavramının Kur'an'da genellikle ahlaki bir boyut taşıdığını vurgular. Bu ayetteki 'fe'alte' (فعلت) fiili, Musa'nın eyleminin sadece fiziksel bir hareket olmadığını, aynı zamanda Firavun'un ahlaki ve sosyal düzenine karşı bir 'ihlal' olduğunu ima eder. Firavun, bu fiili 'nankörlük' bağlamında değerlendirir."}]},{"word":"فَعْلَتَكَ","root":"فعل","rootLatin":"f-'-l","meaning":"Musa'nın gerçekleştirdiği, Firavun tarafından kınanan o belirli eylemi ifade eden isim.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'fa'le' (فعلة) kelimesinin, bir fiilin tek bir defa vuku bulduğunu veya belirli bir fiili ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'fa'leteke' (فعلتك) ifadesi, Musa'nın 'o yaptığı işi', yani Kıptî'yi öldürme eylemini özel olarak vurgular. Bu, genel bir fiil değil, Firavun'un zihninde belirginleşmiş, tekil ve önemli bir eylemdir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'fa'le' (فعلة) kelimesinin 'bir defalık fiil' veya 'belirli bir fiil' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'fa'leteke' (فعلتك) ifadesi, Musa'nın 'o meşhur fiili'ni, yani Kıptî'yi öldürmesini kasteder. Bu kelime, eylemin niteliğini ve Firavun için taşıdığı olumsuz anlamı pekiştirir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'fa'le' (فعلة) gibi masdar-ı merre kalıplarının, fiilin bir kez vuku bulduğunu veya belirli bir olayı ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'fa'leteke' (فعلتك), Musa'nın 'o yaptığı işi', yani Kıptî'yi öldürme eylemini somutlaştırır ve Firavun'un zihninde bu eylemin ne kadar yer ettiğini gösterir."}]},{"word":"ٱلْكَـٰفِرِينَ","root":"كفر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Firavun'un Musa'yı nitelediği, 'nankörler' veya 'inkarcılar' anlamına gelen çoğul isim.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'küfr' (كفر) kelimesinin asıl anlamının 'örtmek' olduğunu ve bu bağlamda 'nimeti örtmek', yani 'nankörlük etmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-kâfirîn' (الكافرين) ifadesi, Firavun'un Musa'yı kendisine yapılan iyilikleri ve büyütülmesini 'örten', yani 'nankörlük eden' biri olarak görmesini ifade eder. Bu, dini bir inkardan ziyade, sosyal ve ahlaki bir nankörlüktür."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'küfr' (كفر) kelimesinin farklı bağlamlarda 'nankörlük' anlamında kullanıldığını açıklar. Firavun'un Musa'ya 'kâfirlerden' (الكافرين) demesi, onu kendisine ve ailesine karşı yapılan iyilikleri inkar eden, görmezden gelen ve bu iyiliklere karşı çıkan bir 'nankör' olarak suçlamasıdır. Bu, Firavun'un kendi bakış açısıyla Musa'yı yargılamasıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'küfr' (كفر) kavramının Kur'an'da sadece dini inkarı değil, aynı zamanda 'nimete karşı nankörlüğü' de ifade ettiğini vurgular. Bu ayette Firavun, Musa'yı kendisine yapılan iyiliklere karşı 'nankör' olmakla suçlar. Bu, Firavun'un kendi 'ilahlık' iddiası ve Musa'ya bahşettiği 'nimetler' çerçevesinde bir 'küfür' tanımıdır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'küfr' (كفر) kelimesinin 'nimeti örtmek' ve 'iyiliği inkar etmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-kâfirîn' (الكافرين) ifadesi, Firavun'un Musa'yı, kendisine verilen 'nimetleri' (büyütülme, barınma) inkar eden ve bu nimetlere karşı 'nankörlük' eden biri olarak görmesini yansıtır. Bu, Firavun'un Musa'ya yönelik kişisel bir suçlamasıdır."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Şu'arâ Sûresi** · *26/18-19*
- **Şu'arâ Sûresi** · *26/18-19*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *26/18-19*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *26/18-19*
- **Şu'arâ Sûresi** · *26/19*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *26/18-19*
- **Şu'arâ Sûresi** · *26/19*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *26/18-19*