# Şuarâ Sûresi, 22. Âyet (26:22)

> وَتِلْكَ نِعْمَةٌ تَمُنُّهَا عَلَىَّ أَنْ عَبَّدتَّ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ

*Vetilke ni'metun temunnuhâ ‘aleyye en ‘abbedte benî isrâ-îl(e)*

**Meal (Diyanet):** "Senin başıma kaktığın bu nimet (gerçekte) İsrailoğullarını köleleştirmen(in neticesi)dir."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/26/22

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","peygamberlik","rizik","kissa-gecmis-kavimler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"تِلْكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"تِلْكَ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"şu"},{"position":2,"surface":"نِعْمَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"نِعْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"nimet"},{"position":3,"surface":"تَمُنُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-ن-ن","rootLatin":"m-n-n","lemma":"مَنَّ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"minnet ediyorsun"},{"position":3,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu"},{"position":4,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَىٰ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":4,"surface":"يَّ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"benim"},{"position":5,"surface":"أَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Masdariyye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":6,"surface":"عَبَّدتَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبَّدَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"köleleştirdin"},{"position":7,"surface":"بَنِىٓ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ن-و","rootLatin":"b-n-w","lemma":"بَنِي","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"oğullarını"},{"position":8,"surface":"إِسْرَٰٓءِيلَ","pos":"isim","posDetail":"Alem İsim","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِسْرَائِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile mecrûr)","gloss":"İsrail"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Şuarâ Suresi'nin 22. ayeti, Hz. Musa'nın Firavun'a verdiği cevabı aktarır ve Firavun'un 'nimet' olarak gördüğü şeyi, İsrailoğullarını köleleştirmesine bağlar. Ayet, 'nimet', 'minnet etme/başa kakma' ve 'köleleştirme' gibi kavramlar üzerinden Firavun'un çarpık adalet anlayışını ve Hz. Musa'nın bu duruma eleştirel yaklaşımını dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"نِعْمَةٌ","root":"ن ع م","rootLatin":"n-a-m","meaning":"Bu ayette 'nimet', Firavun'un Hz. Musa'ya yaptığı bir iyilik olarak algıladığı, ancak aslında bir lütuf olmayan durumu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nimet' kelimesini 'Allah'tan gelen iyilik, lütuf ve ihsan' olarak tanımlar. Ancak bu ayette Firavun'un ağzından kullanıldığında, onun kendi yaptığı bir 'iyilik' olarak gördüğü, fakat aslında bir lütuf olmayan, hatta bir zulmün sonucu olan durumu ifade eder. Firavun, Hz. Musa'yı sarayında büyütmesini bir nimet olarak sunarken, bu nimetin temelinde İsrailoğullarına uyguladığı zulüm yatmaktadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'nimet' kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Firavun'un kendi bakış açısıyla bir 'lütuf' olarak sunduğu, ancak Hz. Musa'nın reddettiği bir durumu anlatır. Firavun'un bu 'nimeti' bir minnet vesilesi olarak görmesi, kelimenin mecazi bir ironiyle kullanıldığını gösterir."}]},{"word":"تَمُنُّهَا","root":"م ن ن","rootLatin":"m-n-n","meaning":"Bu kelime, Firavun'un Hz. Musa'ya yaptığı 'iyiliği' başa kakması, minnet etmesi ve bu iyiliği bir baskı aracı olarak kullanması anlamını taşır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'menn' kökünden türeyen 'temünnühâ' kelimesini 'birine yaptığı iyiliği hatırlatarak onu minnet altında bırakmak, başa kakmak' olarak açıklar. Ayette Firavun, Hz. Musa'ya sarayında büyütmesini bir 'nimet' olarak sunarken, aslında bu 'nimeti' bir baskı ve suçlama aracı olarak kullanmaktadır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'menn' kelimesinin hem 'lütuf ve ihsan' hem de 'yapılan iyiliği başa kakmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'temünnühâ' fiili, ikinci anlamı vurgular; Firavun'un Hz. Musa'ya yaptığı 'iyiliği' bir minnet borcu olarak hatırlatması ve bu yolla onu susturmaya çalışmasıdır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'menn' kökünün Kur'an'da genellikle olumsuz bir çağrışımla, yani 'yapılan iyiliği başa kakmak ve bu yolla karşı tarafı incitmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Firavun'un bu fiili kullanması, onun Hz. Musa'ya karşı üstünlük kurma ve onu psikolojik olarak etkileme çabasını gösterir."}]},{"word":"عَبَّدتَّ","root":"ع ب د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Bu kelime, Firavun'un İsrailoğullarını köleleştirmesi, onları kendi hizmetine koşması ve onlara zulmetmesi anlamını taşır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'abd' kökünden türeyen 'abbette' fiilini 'birini köle yapmak, hizmetine koşmak, boyunduruk altına almak' olarak açıklar. Ayette Firavun'un İsrailoğullarını köleleştirmesi, onların özgürlüklerini ellerinden alması ve onları ağır işlerde çalıştırması kastedilir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'abd' kelimesinin 'kul, köle' anlamının yanı sıra, 'itaat eden, boyun eğen' anlamlarına da geldiğini belirtir. 'Abbette' fiili ise, bu itaati zorla sağlamak, birilerini köle statüsüne indirmek demektir. Hz. Musa, Firavun'un 'nimeti' olarak sunduğu şeyi, İsrailoğullarına uyguladığı bu köleleştirme politikasıyla ilişkilendirerek onun ikiyüzlülüğünü ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'abd' kavramının Kur'an'da hem 'Allah'a kulluk' gibi olumlu bir anlamda hem de 'insanlara kölelik' gibi olumsuz bir anlamda kullanıldığını vurgular. Bu ayetteki 'abbette' fiili, Firavun'un İsrailoğullarını 'köleleştirme' eylemini ifade eder ve bu, Allah'a kulluk etmesi gereken insanların başka bir insana zorla kulluk ettirilmesi durumunu anlatır."}]},{"word":"بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ","root":"ب ن و / س ر و / ا ي ل","rootLatin":"b-n-w / s-r-w / e-y-l","meaning":"Bu ifade, Hz. Yakup'un soyundan gelen, Firavun tarafından köleleştirilen ve Hz. Musa'nın kurtarmakla görevlendirildiği topluluğu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Benî İsrâîl' ifadesinin 'İsrail'in oğulları' anlamına geldiğini ve İsrail'in Hz. Yakup'un lakabı olduğunu belirtir. Bu topluluk, Kur'an'da sıkça zikredilen ve peygamberler gönderilen bir kavimdir. Ayette, Firavun'un köleleştirdiği ve Hz. Musa'nın kurtarmak için mücadele ettiği bu özel topluluğa işaret edilir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Benî İsrâîl'in, Hz. Yakup'un soyundan gelen on iki kabileden oluşan bir topluluk olduğunu ve Kur'an'da onların tarihsel süreçteki konumlarına ve yaşadıkları olaylara sıkça atıfta bulunulduğunu açıklar. Bu ayette, Firavun'un zulmüne maruz kalan ve Hz. Musa'nın mücadelesinin merkezinde yer alan bu kavim vurgulanır."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Şu'arâ Sûresi** · *26/22*
- **Şu'arâ Sûresi** · *26/22*