# Şuarâ Sûresi, 5. Âyet (26:5)

> وَمَا يَأْتِيهِم مِّن ذِكْرٍ مِّنَ ٱلرَّحْمَـٰنِ مُحْدَثٍ إِلَّا كَانُوا۟ عَنْهُ مُعْرِضِينَ

*Vemâ ye/tîhim min żikrin mine-rrahmâni muhdeśin illâ kânû ‘anhu mu'ridîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Rahman'dan kendilerine gelen her yeni öğütten mutlaka yüz çevirirler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/26/5

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Rahman'dan gelen her yeni öğüde karşı insanların gösterdiği olumsuz tepkiyi, yani yüz çevirmeyi ele almaktadır. Ayette 'zikr'in 'muhdes' olması ve buna karşı 'i'rad' (yüz çevirme) kavramları öne çıkmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يَأْتِيهِم","root":"أ ت ى","rootLatin":"e-t-y","meaning":"Bu kelime, bir şeyin bir yere veya bir kimseye ulaşması, gelmesi anlamını taşır ve burada Rahman'dan gelen öğüdün insanlara ulaşmasını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'etâ' fiilini bir şeyin kolaylıkla gelmesi, ulaşması olarak tanımlar. Ayetteki 'yetehim' ifadesi, Rahman'dan gelen zikrin insanlara zahmetsizce, kolaylıkla ulaştığını, ancak buna rağmen yüz çevirdiklerini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'el-ityân'ı bir şeyin bir yere veya bir kimseye ulaşması, gelmesi olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, ilahi mesajın muhataplarına ulaştığını, ancak onların bu mesaja karşı kayıtsız kaldıklarını gösterir."}]},{"word":"ذِكْرٍ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Bu kelime, hatırlatma, öğüt, anma ve Kur'an gibi ilahi mesajları ifade eder; burada Rahman'dan gelen yeni bir öğüt anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'zikr' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'zikr', Allah'tan gelen öğüt, hatırlatma ve uyarı anlamındadır, yani Kur'an'ın kendisidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zikr'i hem kalple hem de dille hatırlama olarak tanımlar. Ayetteki 'zikr', Rahman'dan gelen ve insanlara hakikati hatırlatan, onları uyaran ilahi mesajı ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zikr' kavramının Kur'an'da genellikle 'hatırlatma', 'uyarı' ve 'vahiy' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'zikr', Allah'ın insanlara gönderdiği, onları doğru yola ileten ve geçmiş ümmetlerin akıbetlerini hatırlatan ilahi mesajdır."}]},{"word":"الرَّحْمَـٰنِ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Bu kelime, Allah'ın geniş ve kuşatıcı rahmetini ifade eden özel bir ismidir ve burada öğüdün kaynağının sonsuz merhamet sahibi olduğunu belirtir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'Rahman' isminin Allah'ın geniş rahmetini ifade ettiğini ve bu ismin sadece Allah'a mahsus olduğunu belirtir. Ayetteki 'min er-Rahman' ifadesi, gelen öğüdün kaynağının sonsuz merhamet sahibi Allah olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rahman' isminin Allah'ın rahmetinin genişliğini ve sürekliliğini ifade ettiğini açıklar. Bu ayette, öğüdün Rahman'dan gelmesi, bu öğüdün insanlara bir lütuf ve merhamet eseri olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rahman' isminin Kur'an'da Allah'ın en temel sıfatlarından biri olduğunu ve O'nun evrensel, kuşatıcı rahmetini temsil ettiğini belirtir. Ayetteki 'min er-Rahman' ifadesi, ilahi mesajın kaynağının, insanlığa karşı sonsuz şefkat ve merhamet sahibi olan Allah olduğunu vurgular."}]},{"word":"مُحْدَثٍ","root":"ح د ث","rootLatin":"h-d-s","meaning":"Bu kelime, yeni ortaya çıkan, sonradan olan, taze anlamlarına gelir ve burada Rahman'dan gelen öğüdün sürekli yenilenen, taze bir mesaj olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'muhdes' kelimesini 'yeni olan, sonradan meydana gelen' olarak açıklar. Ayetteki 'zikrin muhdes olması', her yeni gelen vahyin veya öğüdün, önceki mesajları tasdik etmekle birlikte, kendi zamanına özgü tazeliğini ve güncelliğini koruduğunu belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'muhdes' kelimesinin 'yeni ortaya çıkan, sonradan olan' anlamını vurgular. Ayetteki 'zikrin muhdes olması', Kur'an'ın her dönemde taze ve güncel bir mesaj olduğunu, eskimeyen bir öğüt olduğunu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hudûs' kökünden türeyen 'muhdes' kelimesinin, bir şeyin yokluktan varlığa çıkması, yeni bir durum kazanması anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'zikrin muhdes olması', ilahi mesajın sürekli yenilenen, taze ve canlı bir öğüt olduğunu, zamanın şartlarına göre yeni açılımlar sunduğunu gösterir."}]},{"word":"مُعْرِضِينَ","root":"ع ر ض","rootLatin":"a-r-d","meaning":"Bu kelime, yüz çevirenler, sırt dönenler, ilgisiz kalanlar anlamındadır ve burada Rahman'dan gelen öğüde karşı insanların olumsuz tepkisini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'i'rad' fiilini 'yüz çevirmek, sırt dönmek' olarak açıklar. Ayetteki 'mu'ridîn' ifadesi, insanların kendilerine gelen ilahi öğüde karşı isteksiz, kayıtsız ve reddedici bir tavır sergilediklerini belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'i'rad'ı bir şeyden yüz çevirmek, onu terk etmek olarak tanımlar. Ayetteki 'mu'ridîn', Rahman'dan gelen yeni öğütlere karşı insanların bilinçli bir şekilde ilgisiz kaldıklarını, onları kabul etmediklerini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'i'rad' kelimesinin bir şeyden yüz çevirme, ondan uzaklaşma anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'mu'ridîn' ifadesi, insanların ilahi mesajı dinlemeye, anlamaya ve uygulamaya yanaşmadıklarını, aksine ondan uzak durduklarını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","musrikler","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"Ve, değil"},{"position":1,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"يَأْتِي","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"hamza-t-y","lemma":"أَتَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"gelir"},{"position":2,"surface":"هِم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara"},{"position":3,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":4,"surface":"ذِكْرٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذِكْر","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"öğüt"},{"position":5,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":6,"surface":"ٱلرَّحْمَـٰنِ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَٰن","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rahman"},{"position":7,"surface":"مُحْدَثٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ح-د-ث","rootLatin":"h-d-th","lemma":"مُحْدَث","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin (ذِكْرٍ) sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"yeni, sonradan olma"},{"position":8,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisna","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"İstisna harfi olduğu için mebnî","gloss":"ancak, hariç"},{"position":9,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldular"},{"position":10,"surface":"عَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"hakkında, -den"},{"position":10,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":11,"surface":"مُعْرِضِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-ر-ض","rootLatin":"ayn-r-d","lemma":"مُعْرِض","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانُوا۟ fiilinin haberi olduğu için mansûb","gloss":"yüz çevirenler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *26. sure 5. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *26. sure 5. ayette*
- **TB. Kelime-i Mûseviyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *26/5*
- **Enbiyâ Sûresi** · *26/5*
- **TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *26/5*
- **TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *26/5*
- **Enbiyâ Sûresi** · *26/5*
- **Enbiyâ Sûresi** · *26/5*
- **TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *26/5*
- **Enbiyâ Sûresi** · *26/5*
- **TB. Kelime-i Mûseviyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *26/5*
- **TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *26/5*