# Şuarâ Sûresi, 69. Âyet (26:69)

> وَٱتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ إِبْرَٰهِيمَ

*Vetlu ‘aleyhim nebee ibrâhîm(e)*

**Meal (Diyanet):** Ey Muhammed! Onlara İbrahim'in haberini de oku.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/26/69

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Şuara Suresi'nin 69. ayeti, Hz. İbrahim'in kıssasının anlatılması emrini içermektedir. Ayet, 'tilavet etme' ve 'haber/kıssa' kavramları üzerinden bir peygamberin hayat hikayesinin aktarımının önemini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"وَٱتْلُ","root":"ت ل و","rootLatin":"t-l-v","meaning":"Bu kelime, bir şeyi okumak, takip etmek, ardı sıra gitmek ve anlatmak anlamlarını taşır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tilavet' kelimesinin 'takip etmek' anlamından geldiğini belirtir. Kur'an bağlamında ise, bir metni okurken harfleri ve anlamları takip ederek okumak demektir. Ayetteki 'utlu' emri, Hz. İbrahim'in kıssasını sadece okumakla kalmayıp, onun izinden giderek, olayları ve dersleri takip ederek anlatmayı ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tilavet' kelimesini 'kıraat' (okuma) ve 'haber verme' anlamında kullanır. Ayetteki 'utlu aleyhim' ifadesi, onlara İbrahim'in haberini, kıssasını oku ve anlat demektir. Bu, sadece lafızları değil, aynı zamanda olayın içeriğini ve mesajını da aktarmayı içerir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tilavet'in Kur'an'da sadece 'okuma' değil, aynı zamanda 'anlama' ve 'uygulama' boyutunu da içeren bir eylem olduğunu vurgular. Ayetteki emir, Hz. İbrahim'in kıssasını dinleyicilere sadece aktarmakla kalmayıp, onların bu kıssadan ders çıkarmalarını ve anlamalarını sağlamayı amaçlar."}]},{"word":"نَبَأَ","root":"ن ب أ","rootLatin":"n-b-ʾ","meaning":"Bu kelime, önemli, büyük ve doğru haber, kıssa veya olay anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nebe'' kelimesinin 'haber'den daha özel ve önemli olduğunu belirtir. 'Nebe'', büyük bir fayda içeren, doğru ve kesin haberdir. Ayetteki 'nebe' İbrahim', Hz. İbrahim'in hayatındaki önemli olayları, peygamberliğini ve mücadelesini içeren, ders alınması gereken büyük bir kıssayı ifade eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nebe'' kelimesini 'haber' olarak açıklar. Ancak Kur'an'daki kullanımıyla, bu haberin sıradan bir haberden ziyade, ibret alınması gereken, önemli bir olayı veya kıssayı ifade ettiğini ima eder. Hz. İbrahim'in kıssası, tevhid mücadelesi ve putlara karşı duruşu nedeniyle 'nebe'' olarak nitelendirilmiştir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'nebe'' kelimesinin 'haber'den farklı olarak, 'önemli, büyük ve doğruluğu kesinleşmiş haber' anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'nebe' İbrahim', Hz. İbrahim'in kıssasının sadece bir hikaye değil, aynı zamanda doğruluğu kesin, ibret verici ve büyük bir olaylar zinciri olduğunu vurgular."}]},{"word":"إِبْرَٰهِيمَ","root":"ب ر ه م","rootLatin":"b-r-h-m","meaning":"Bu kelime, Allah'ın dostu ve peygamberi olan Hz. İbrahim'in özel ismidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, İbrahim isminin Arapça kökenli olmadığını, ancak Kur'an'da sıkça zikredilen büyük peygamberlerden biri olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, bu kıssanın merkezinde yer alan şahsiyetin önemini ve onun örnek alınması gereken bir figür olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, İbrahim isminin 'eb-i rahim' (merhametli baba) veya 'eb-i ruhim' (yüce baba) gibi anlamlara gelebileceğine dair rivayetleri aktarır. Ayetteki 'İbrahim' kelimesi, onun peygamberlik misyonu, tevhid mücadelesi ve Allah'a olan bağlılığıyla anılan bir şahsiyet olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'İbrahim'in, tevhidin sembolü, Hanif dininin kurucusu ve Allah'ın dostu (Halilullah) olarak özel bir konuma sahip olduğunu belirtir. Ayette onun kıssasının anlatılması emri, bu sembolik değerin ve örnek kişiliğin Müslümanlar için taşıdığı önemi gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-ibrahim","tebligh"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱتْلُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ت-ل-و","rootLatin":"t-l-w","lemma":"تَلَا","form":"Fa'ala","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Sonundaki illet harfi hazfedildiği için meczûm","gloss":"anlat"},{"position":2,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":2,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":3,"surface":"نَبَأَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ب-أ","rootLatin":"n-b-hamza","lemma":"نَبَأ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kıssasını"},{"position":4,"surface":"إِبْرَٰهِيمَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِبْرَاهِيم","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile mecrûr)","gloss":"İbrahim'in"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Şuara sûresi 69-104. Âyetler*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Şuara sûresi 69-104. Âyetler*
- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** · *26/69*
- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** · *26/69*
- **Şu'arâ Sûresi** · *26/69*
- **Şu'arâ Sûresi** · *26/69*
- **Altı Peygamber - Hz.İbrahim (a.s) Halillullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *26/69*