# Şuarâ Sûresi, 76. Âyet (26:76)

> أَنتُمْ وَءَابَآؤُكُمُ ٱلْأَقْدَمُونَ

*Entum veâbâukumu-l-akdemûn(e)*

**Meal (Diyanet):** (75-76) İbrahim, şöyle dedi: "Sizin ve geçmiş atalarınızın taptığı şeyleri gördünüz mü?"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/26/76

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Şuara Suresi'nin 76. ayeti, Hz. İbrahim'in kavmine hitaben, onların ve atalarının taptığı putların anlamsızlığını ve Allah'ın tek gerçek ilah olduğunu vurguladığı bir diyalogun başlangıcıdır. Ayet, 'siz' ve 'atalarınız' kavramları üzerinden geçmişle bugünü karşılaştırarak, 'en eski' ataların bile bu yanlış inanç sistemine dahil olduğunu belirtir.","keyConcepts":[{"word":"أَنتُمْ","root":"أَنْتَ","rootLatin":"e-n-t","meaning":"Ayette, muhatap alınan topluluğu, yani Hz. İbrahim'in kavmini ifade eden zamirdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ente' (sen) zamirinin muhatabı işaret ettiğini ve çoğulunun 'entüm' olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, Hz. İbrahim'in doğrudan kavmine yönelttiği hitabı pekiştirir ve onların mevcut durumunu geçmişle ilişkilendirir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, zamirlerin, ismin tekrarından kaçınmak için kullanıldığını ve 'entüm'ün, muhatap olan cemaati ifade ettiğini açıklar. Ayette, Hz. İbrahim'in kavminin, atalarıyla birlikte putlara tapma eyleminin bir parçası olduğunu vurgular."}]},{"word":"ءَابَآؤُكُمُ","root":"أَبَو","rootLatin":"e-b-v","meaning":"Sizin atalarınız, babalarınız anlamına gelir ve geçmiş nesilleri ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'eb' kelimesinin baba anlamına geldiğini ve çoğulunun 'âbâ' olduğunu belirtir. Ayetteki 'âbâukum' ifadesi, Hz. İbrahim'in kavminin sadece kendilerinin değil, geçmiş nesillerinin de putlara taptığına dikkat çekerek, bu yanlış inancın köklülüğünü vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'eb' kelimesinin hem biyolojik babayı hem de bir şeyin kaynağı veya öncüsü olan kişiyi ifade ettiğini açıklar. Ayetteki 'âbâukum' ifadesi, kavmin atalarının, putperestliğin öncüleri ve bu inancın nesilden nesile aktarılmasının sorumluları olduğunu ima eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'âbâ' (atalar) kavramının genellikle geçmişin yanlış inançlarını ve geleneklerini temsil ettiğini belirtir. Bu ayette de 'âbâukum' ifadesi, Hz. İbrahim'in kavminin atalarından miras aldığı putperestliğin eleştirisi bağlamında kullanılır."}]},{"word":"ٱلْأَقْدَمُونَ","root":"قَدَمَ","rootLatin":"k-d-m","meaning":"En eskiler, en öncekiler anlamına gelir ve zaman bakımından çok geride olan nesilleri ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kadîm' kelimesinin eski anlamına geldiğini ve 'akdem'in ise 'daha eski' veya 'en eski' anlamında bir üstünlük sıfatı olduğunu belirtir. Ayetteki 'el-akdemûn' ifadesi, Hz. İbrahim'in kavminin atalarının sadece geçmiş nesiller değil, aynı zamanda çok eski zamanlardan beri bu yanlış inancı sürdürenler olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'akdem' kelimesinin 'kadem' kökünden türediğini ve bir şeyin zaman bakımından önceliğini ifade ettiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, Hz. İbrahim'in, kavminin putperestliğinin sadece yakın geçmişle sınırlı olmadığını, aksine çok eski atalardan gelen köklü bir sapkınlık olduğunu belirtmek içindir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kadem' kökünün 'öncelik, eskime' gibi anlamlar taşıdığını ve 'akdem'in bu önceliğin en üst derecesini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'el-akdemûn', Hz. İbrahim'in, kavminin atalarının putperestliğinin ne kadar eskiye dayandığını vurgulayarak, bu geleneğin sorgulanması gerektiğini ima eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","kufur-sirk","peygamberlik","kissa-ibrahim","dirilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَنتُمْ","pos":"isim","posDetail":"Müpteda Zamiri","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Müpteda olduğu için mebnî","gloss":"siz"},{"position":2,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":2,"surface":"ءَابَآؤُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ب-و","rootLatin":"a-b-w","lemma":"أَب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki kelimeye atfedildiği için merfû","gloss":"babalarınız"},{"position":2,"surface":"كُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُم","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"sizin"},{"position":3,"surface":"ٱلْأَقْدَمُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdil","root":"ق-د-م","rootLatin":"q-d-m","lemma":"أَقْدَم","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"en eskiler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Şuara sûresi 69-104. Âyetler*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Şuara sûresi 69-104. Âyetler*
- **Şu'arâ Sûresi** · *26/76*
- **Şu'arâ Sûresi** · *26/76*