# Şuarâ Sûresi, 78. Âyet (26:78)

> ٱلَّذِى خَلَقَنِى فَهُوَ يَهْدِينِ

*Elleżî ḣalekanî fehuve yehdîn(i)*

**Meal (Diyanet):** "O, beni yaratan ve bana doğru yolu gösterendir."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/26/78

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, İbrahim peygamberin Allah'ın yaratıcılık ve hidayet edicilik vasıflarını vurguladığı bir duayı içermektedir. Ayet, Allah'ın varlıkları yaratma ve onlara doğru yolu gösterme kudretini temel kavramlar üzerinden ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"خَلَقَنِي","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Beni yarattı, var etti.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'halk' kelimesinin 'bir şeyi takdir etmek ve onu yoktan var etmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'خَلَقَنِي' ifadesi, Allah'ın İbrahim'i ve tüm varlıkları önceden takdir ettiği bir düzen içinde, yoktan var etme fiilini vurgular. Bu, Allah'ın mutlak yaratıcılık kudretini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'halk' kelimesini 'icad etmek, meydana getirmek' olarak açıklar. Ayetteki 'خَلَقَنِي' ifadesi, İbrahim'in varoluşunun doğrudan Allah'ın yaratma fiiliyle gerçekleştiğini, başka bir gücün bu yaratmada payı olmadığını mecazi bir dille değil, doğrudan bir gerçeklikle ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'halk' kavramının Kur'an'da 'yoktan var etme' ve 'bir şeyi belirli bir ölçüye göre şekillendirme' anlamlarını taşıdığını belirtir. 'خَلَقَنِي' ifadesi, İbrahim'in sadece var edilmekle kalmayıp, belirli bir düzen ve amaç doğrultusunda yaratıldığını, bu yaratılışın rastgele olmadığını vurgular."}]},{"word":"يَهْدِينِ","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Bana doğru yolu gösterir, hidayet eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hidayet' kelimesini 'lütuf ve incelikle doğru yola iletmek' olarak tanımlar. Ayetteki 'يَهْدِينِ' ifadesi, Allah'ın İbrahim'e sadece varlık vermekle kalmayıp, aynı zamanda onu doğru inanca ve yaşama yönlendiren ilahi rehberliğini ifade eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hidayet' kelimesini 'doğru yolu göstermek, yol göstermek' olarak açıklar. Ayetteki 'يَهْدِينِ' ifadesi, İbrahim'in Allah'a olan imanının ve doğru yolu bulmasının Allah'ın bir lütfu ve yönlendirmesi olduğunu, kendi çabasıyla değil, ilahi bir iradeyle gerçekleştiğini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hidayet' kavramının Kur'an'da 'doğru yolu bulma, doğru yola iletme, rehberlik etme' gibi geniş anlamlar taşıdığını belirtir. 'يَهْدِينِ' ifadesi, Allah'ın İbrahim'e hem maddi hem de manevi anlamda rehberlik ettiğini, onu sapkınlıktan koruyup hakka yönelttiğini gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","yaratilis","hidayet-dalalet","rizik","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"الذي","rootLatin":"allaḏī","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnîdir. Mahallen merfûdur, mübteda konumundadır.","gloss":"o kimse ki"},{"position":2,"surface":"خَلَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ ل ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için fetha üzere mebnîdir.","gloss":"yarattı"},{"position":2,"surface":"نِى","pos":"harf","posDetail":"Nûn-u Vikaye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Fiil ile zamir arasına giren koruma harfidir.","gloss":"beni (koruma harfi)"},{"position":2,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker|Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muttasıl zamir olduğu için mebnîdir. Mahallen mansûbdur, mef'ûlün bih konumundadır.","gloss":"beni"},{"position":3,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnîdir.","gloss":"o halde"},{"position":3,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Münfasıl zamir olduğu için mebnîdir. Mahallen merfûdur, mübteda konumundadır.","gloss":"O"},{"position":4,"surface":"يَهْدِي","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه د ى","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için takdirî damme ile merfûdur.","gloss":"hidayet eder"},{"position":4,"surface":"نِ","pos":"harf","posDetail":"Nûn-u Vikaye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Fiil ile zamir arasına giren koruma harfidir.","gloss":"beni (koruma harfi)"},{"position":4,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker|Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muttasıl zamir olduğu için mebnîdir. Mahallen mansûbdur, mef'ûlün bih konumundadır.","gloss":"beni"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Şuara sûresi 69-104. Âyetler*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Şuara sûresi 69-104. Âyetler*
- **Şu'arâ Sûresi** · *26/78*
- **Şu'arâ Sûresi** · *26/78*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *26/78*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *26/78*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *26/78*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *26/78*