# Neml Sûresi, 15. Âyet (27:15)

> وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا دَاوُۥدَ وَسُلَيْمَـٰنَ عِلْمًا ۖ وَقَالَا ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى فَضَّلَنَا عَلَىٰ كَثِيرٍ مِّنْ عِبَادِهِ ٱلْمُؤْمِنِينَ

*Velekad âteynâ dâvûde vesuleymâne ‘ilmâ(en)(s) vekâlâ-lhamdu li(A)llâhi-lleżî faddalenâ ‘alâ keśîrin min ‘ibâdihi-lmu/minîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Andolsun! Biz Davud'a ve Süleyman'a ilim verdik. Onlar, "Hamd, bizi mü'min kullarının birçoğundan üstün kılan Allah'a mahsustur" dediler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/27/15

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Neml Suresi'nin 15. ayeti, Davud ve Süleyman peygamberlere verilen ilmi ve onların bu ilme karşılık Allah'a hamd etmelerini konu edinir. Ayet, ilmin Allah'tan bir lütuf olduğunu ve bu lütfun şükürle karşılanması gerektiğini vurgular. Anahtar kavramlar, ilim, hamd ve fazilet gibi temel dini ve ahlaki değerleri içermektedir.","keyConcepts":[{"word":"ءَاتَيْنَا","root":"ء ت ي","rootLatin":"e-t-y","meaning":"Vermek, ihsan etmek, ulaştırmak anlamlarına gelir ve burada Allah'ın Davud ve Süleyman'a ilim bahşetmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'îtâ'' kelimesinin 'vermek' anlamına geldiğini ve genellikle bir şeyi karşılıksız olarak bahşetmek için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'âtenâ' ifadesi, Allah'ın Davud ve Süleyman'a ilmi bir lütuf olarak verdiğini, onların bunu kendi çabalarıyla kazanmadığını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'îtâ'' fiilinin Kur'an'da 'vermek' ve 'ulaştırmak' anlamlarında kullanıldığını ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın ilmi Davud ve Süleyman'a doğrudan ulaştırması, yani onlara vahiy ve ilham yoluyla bahşetmesi anlamındadır."}]},{"word":"عِلْمًا","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Bilgi, idrak, marifet anlamına gelir ve burada Davud ve Süleyman'a verilen özel ilahi bilgiyi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ilm' kelimesini bir şeyin hakikatini idrak etmek olarak tanımlar. Ayetteki 'ilmen' ifadesi, Davud ve Süleyman'a verilen bilginin sadece dünyevi bir bilgi olmadığını, aynı zamanda hikmet, hüküm ve peygamberlik ilmini de kapsayan özel bir ilahi lütuf olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'ilm' kavramının sadece teorik bilgiyi değil, aynı zamanda pratik hikmeti ve doğru kararlar verme yeteneğini de içerdiğini belirtir. Davud ve Süleyman'a verilen ilim, onların hem peygamberlik görevlerini yerine getirmelerini hem de adil hükümler vermelerini sağlayan kapsamlı bir bilgiydi."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ilm'i bir şeyin hakikatini olduğu gibi bilmek olarak açıklar. Ayetteki 'ilmen' kelimesi, Davud ve Süleyman'a verilen bilginin, Allah'ın kudretini, hikmetini ve evrenin sırlarını anlamalarına olanak tanıyan derin ve doğru bir bilgi olduğunu vurgular."}]},{"word":"ٱلْحَمْدُ","root":"ح م د","rootLatin":"h-m-d","meaning":"Övgü, şükür ve yüceltme anlamına gelir ve burada Davud ve Süleyman'ın Allah'a duydukları minneti ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hamd'ı, bir nimet karşısında yapılan övgü olarak tanımlar ve bunun sadece Allah'a mahsus olduğunu belirtir. Ayetteki 'el-hamdu lillâh' ifadesi, Davud ve Süleyman'ın kendilerine verilen ilim ve üstünlük nimetine karşılık Allah'a tam bir teslimiyet ve şükranla yöneldiklerini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hamd'ın, bir iyilik veya güzellik karşısında yapılan övgü olduğunu ve bu övgünün kalpten gelmesi gerektiğini ifade eder. Davud ve Süleyman'ın 'el-hamdu lillâh' demeleri, Allah'ın kendilerine bahşettiği fazileti idrak ettiklerini ve bu nimete layıkıyla şükrettiklerini gösterir."}]},{"word":"فَضَّلَنَا","root":"ف ض ل","rootLatin":"f-d-l","meaning":"Üstün kılmak, faziletli kılmak anlamına gelir ve burada Allah'ın Davud ve Süleyman'ı diğer kullarından daha üstün kıldığını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fadl' kelimesini, bir şeyin diğerinden daha fazla veya daha iyi olması durumu olarak açıklar. Ayetteki 'faddalenâ' ifadesi, Allah'ın Davud ve Süleyman'a ilim ve peygamberlik gibi özel lütuflar vererek onları diğer mümin kullarından manevi ve ilmi açıdan üstün kıldığını belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tafdîl'in, bir şeyi diğerine tercih etmek, ona üstünlük vermek anlamına geldiğini ifade eder. Bu ayetteki 'faddalenâ' kelimesi, Allah'ın Davud ve Süleyman'ı seçerek onlara özel bir makam ve ilim bahşettiğini, bunun da onların şükretmelerini gerektiren büyük bir nimet olduğunu vurgular."}]},{"word":"ٱلْمُؤْمِنِينَ","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"İman edenler, inananlar anlamına gelir ve burada Allah'a iman eden kulları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'îmân'ı, kalben tasdik ve güven olarak tanımlar. 'Mü'minîn' ise bu tasdiki gerçekleştiren kişilerdir. Ayetteki 'ibâdihil-mu'minîn' ifadesi, Davud ve Süleyman'ın üstünlüğünün, Allah'a iman eden diğer kullar arasında olduğunu, yani onların da iman ehli olduklarını ancak özel bir faziletle donatıldıklarını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'mü'min' kavramının Kur'an'da sadece inanmayı değil, aynı zamanda Allah'a güvenmeyi, O'nun vaatlerine sadık kalmayı ve O'nun emirlerine uymayı da içerdiğini belirtir. Davud ve Süleyman'ın diğer müminlerden üstün kılınması, onların bu iman ve teslimiyetin zirvesinde olmalarıyla ilişkilidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-suleyman-davud","ilim-hikmet","sukur","peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstînâf + Harf-i Kasem + Harf-i Tahkîk","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"Andolsun ki"},{"position":2,"surface":"ءَاتَيْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"a-t-y","lemma":"إِيتَاء","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"verdik"},{"position":3,"surface":"دَاوُۥدَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"دَاوُد","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Davud'a"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"سُلَيْمَـٰنَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"سُلَيْمَان","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"Süleyman'a"},{"position":5,"surface":"عِلْمًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عِلْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ilim"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"قَالَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":7,"surface":"ٱلْحَمْدُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-م-د","rootLatin":"h-m-d","lemma":"حَمْد","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Hamd"},{"position":8,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":8,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"الله","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":9,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"الَّذِي","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"ki o"},{"position":10,"surface":"فَضَّلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ض-ل","rootLatin":"f-d-l","lemma":"تَفْضِيل","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"üstün kıldı"},{"position":10,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bizi"},{"position":11,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":12,"surface":"كَثِيرٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ك-ث-ر","rootLatin":"k-s-r","lemma":"كَثِير","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"çoğundan"},{"position":13,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":14,"surface":"عِبَادِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبْد","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kullarından"},{"position":14,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":15,"surface":"ٱلْمُؤْمِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"mümin"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/15*
- **Sebe' Sûresi** · *27/15*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/15*
- **Sebe' Sûresi** · *27/15*
- **Kelime-i Dâvûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *27/15*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/15*
- **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/15*
- **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/15*
- **Kelime-i Dâvûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *27/15*
- **Kelime-i Dâvûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *27/15*
- **Kelime-i Dâvûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *27/15*
- **Kelime-i Dâvûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *27/15*