# Neml Sûresi, 24. Âyet (27:24)

> وَجَدتُّهَا وَقَوْمَهَا يَسْجُدُونَ لِلشَّمْسِ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيْطَـٰنُ أَعْمَـٰلَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ ٱلسَّبِيلِ فَهُمْ لَا يَهْتَدُونَ

*Vecedtuhâ vekavmehâ yescudûne lişşemsi min dûni(A)llâhi vezeyyene lehumu-şşeytânu a'mâlehum fesaddehum ‘ani-ssebîli fehum lâ yehtedûn(e)*

**Meal (Diyanet):** "Onun ve kavminin, Allah'ı bırakıp güneşe taptıklarını gördüm. Şeytan, onlara yaptıklarını süslü göstermiş ve böylece onları yoldan çıkarmış. Bu yüzden de onlar doğru yolu bulamıyorlar."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/27/24

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Neml Suresi'nin 24. ayeti, Sebe Melikesi ve kavminin güneşe secde etmesini, şeytanın bu amelleri onlara süslemesini ve doğru yoldan alıkoymasını ele almaktadır. Ayet, şirk, sapkınlık ve şeytanın insan üzerindeki etkisini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"يَسْجُدُونَ","root":"س ج د","rootLatin":"s-c-d","meaning":"Sebe kavminin Allah'ı bırakıp güneşe tapınma eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Secde, alçakgönüllülük ve boyun eğme ile birlikte başı yere koymaktır. Şeriatta ise, Allah'a ibadet maksadıyla alnı yere koymaktır. Ayetteki 'yescudûne li'ş-şemsi' ifadesi, güneşe karşı yapılan bir ibadet ve tazim eylemini, yani şirki belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Secde, bir şeye karşı tevazu göstermek ve ona boyun eğmektir. Burada güneşe secde etmek, ona tapınmak ve onu ilah edinmek anlamındadır ki, bu da Allah'tan başkasına ibadet etmenin mecazıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Secde kavramı, Kur'an'da mutlak teslimiyet ve boyun eğmenin en üst düzeydeki ifadesidir. Allah'tan başkasına secde etmek, O'nun mutlak otoritesini reddetmek ve şirke düşmek anlamına gelir. Sebe kavminin güneşe secde etmesi, onların tevhid inancından saparak putperestliğe yöneldiğini gösterir."}]},{"word":"ٱلشَّمْسِ","root":"ش م س","rootLatin":"ş-m-s","meaning":"Sebe kavminin Allah yerine ibadet ettiği gök cismidir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şems, bilinen gök cismidir. Ayetteki kullanımı, Sebe kavminin bu gök cismine tapınmasını, onu ilahlaştırmasını ve ona ibadet etmesini ifade eder. Bu, tevhidin zıddı olan bir inanç biçimidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şems, gündüzün ışık kaynağı olan yıldızdır. Kur'an'da genellikle Allah'ın kudretinin bir delili olarak zikredilirken, bu ayette olduğu gibi bazı kavimlerin ona tapınma nesnesi olarak kullanıldığı da belirtilir. Bu durum, onların hakikatten sapmasını vurgular."}]},{"word":"زَيَّنَ","root":"ز ي ن","rootLatin":"z-y-n","meaning":"Şeytanın Sebe kavmine kötü amellerini güzel gösterme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zeyyene, bir şeyi güzel göstermek, süslemek demektir. Şeytanın amelleri süslemesi, çirkin ve kötü olan şeyleri insanlara hoş ve cazip göstermesidir. Bu ayette, güneşe secde etme gibi şirk içeren bir amelin şeytan tarafından Sebe kavmine güzel gösterildiğini belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Zeyyene fiili, bir şeyi olduğundan farklı, daha iyi veya daha çekici göstermek anlamındadır. Şeytanın bu fiili, insanları doğru yoldan saptırmak için kullandığı bir hiledir. Sebe kavminin şirk amelleri, şeytanın bu süslemesi sayesinde onlara doğru ve güzel görünmüştür."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Zeyyene fiili, Kur'an'da genellikle şeytanın veya nefsin insanlara günahları ve sapkınlıkları cazip göstermesi bağlamında kullanılır. Bu ayette, şeytanın Sebe kavminin şirk amellerini onlara süsleyerek, onları hakikatten uzaklaştırdığına işaret eder. Bu, şeytanın aldatma yöntemlerinden biridir."}]},{"word":"أَعْمَـٰلَهُمْ","root":"ع م ل","rootLatin":"a-m-l","meaning":"Sebe kavminin güneşe secde etme gibi kötü fiillerini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Amel, iradeye dayalı olarak yapılan her türlü fiildir. Ayetteki 'a'mâlehüm' ifadesi, Sebe kavminin güneşe secde etme gibi şirk içeren fiillerini kapsar. Şeytan bu kötü amelleri onlara güzel göstermiştir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Amel, bir maksat ve kasıtla yapılan her türlü eylemdir. Burada Sebe kavminin amelleri, onların inanç sistemlerinin bir parçası olarak güneşe tapınma fiilleridir. Şeytanın bu amelleri süslemesi, onların bu yanlış eylemlerini meşru ve doğru görmelerine neden olmuştur."}]},{"word":"فَصَدَّهُمْ","root":"ص د د","rootLatin":"s-d-d","meaning":"Şeytanın Sebe kavmini doğru yoldan alıkoyma eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sadde, bir şeyi engellemek, alıkoymak demektir. Ayetteki 'fesaddehum ani's-sebîl' ifadesi, şeytanın Sebe kavmini doğru yoldan, yani tevhid ve Allah'a ibadet yolundan engellediğini ve saptırdığını belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sadd, bir şeyi men etmek, geri çevirmek veya bir yerden alıkoymaktır. Şeytanın insanları 'sebîl'den (yoldan) alıkoyması, onları hakikatten uzaklaştırıp sapkınlığa sürüklemesidir. Bu ayette, şeytanın Sebe kavmini tevhid yolundan alıkoyduğunu açıkça ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Sadd kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'ın yolundan alıkoyma, engelleme ve saptırma anlamında kullanılır. Şeytanın bu fiili, insanları doğru inanç ve amellerden uzaklaştırarak, onları kendi hedeflerine ulaşmaktan mahrum bırakma çabasıdır. Sebe kavmi örneğinde, şeytanın bu engellemesi onların hidayete ermesini engellemiştir."}]},{"word":"يَهْتَدُونَ","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Sebe kavminin doğru yolu bulamamasını, hidayete erememesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hidayet, lütuf ve incelikle doğru yola iletmek demektir. Ayetteki 'lâ yehtedûne' ifadesi, şeytanın aldatması ve amelleri süslemesi sonucunda Sebe kavminin doğru yolu bulamadığını, hakikate ulaşamadığını ve dolayısıyla hidayete eremediğini belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Yehtedûne, doğru yolu bulmak, rehberlik edilmek anlamındadır. Burada olumsuzluk edatıyla kullanılması, Sebe kavminin şeytanın etkisiyle doğru yolu bulma yeteneğini kaybettiğini, sapkınlık içinde kaldığını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Hidayet, Kur'an'da Allah'ın insanlara doğru yolu göstermesi ve onların bu yolu takip etmesidir. 'Lâ yehtedûne' ifadesi, Sebe kavminin şeytanın etkisiyle bu ilahi rehberlikten mahrum kaldığını ve kendi iradeleriyle doğru yolu seçemediklerini vurgular. Bu, onların sapkınlıklarının bir sonucudur."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","seytan-vesvese","hidayet-dalalet","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَجَدتُّهَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"buldum","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":1,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":2,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":2,"surface":"قَوْمَهَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki kelimeye atfedildiği için mansûb","gloss":"kavmini","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":3,"surface":"يَسْجُدُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ج-د","rootLatin":"s-j-d","lemma":"سَجَدَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"secde ediyorlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":4,"surface":"لِلشَّمْسِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"ٱلشَّمْسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-م-س","rootLatin":"sh-m-s","lemma":"شَمْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"güneşe","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"دُونِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ن","rootLatin":"d-w-n","lemma":"دُون","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dışında","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":7,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":8,"surface":"زَيَّنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ز-ي-ن","rootLatin":"z-y-n","lemma":"زَيَّنَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"süsledi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":9,"surface":"لَهُمُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":9,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُم","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlara","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":10,"surface":"ٱلشَّيْطَـٰنُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ط-ن","rootLatin":"sh-t-n","lemma":"شَيْطَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"şeytan","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":11,"surface":"أَعْمَـٰلَهُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-م-ل","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمَل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"amellerini","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":11,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُم","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":12,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":12,"surface":"صَدَّهُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-د-د","rootLatin":"s-d-d","lemma":"صَدَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"alıkoydu","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":12,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُم","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onları","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":13,"surface":"عَنِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":14,"surface":"ٱلسَّبِيلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ب-ل","rootLatin":"s-b-l","lemma":"سَبِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yoldan","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":15,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"bu yüzden","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":15,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Müfret Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُم","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":16,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":17,"surface":"يَهْتَدُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"اِهْتَدَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"doğru yolu bulamazlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Vecedtuhâ"},{"position":2,"translit":"vekavmehâ"},{"position":3,"translit":"yescudûne"},{"position":4,"translit":"lişşemsi"},{"position":5,"translit":"min"},{"position":6,"translit":"dûni"},{"position":7,"translit":"(A)llâhi"},{"position":8,"translit":"vezeyyene"},{"position":9,"translit":"lehumu"},{"position":10,"translit":"şşeytânu"},{"position":11,"translit":"a'mâlehum"},{"position":12,"translit":"fesaddehum"},{"position":13,"translit":"‘ani"},{"position":14,"translit":"ssebîli"},{"position":15,"translit":"fehum"},{"position":16,"translit":"lâ"},{"position":17,"translit":"yehtedûn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *27/24*
- **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/24*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *27/24*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *27/24*
- **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/24*
- **Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *27/24*
- **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *24. Âyet*
- **Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *27/24*
- **Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *27/24*
- **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *24. Âyet*
- **Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *27/24*