# Neml Sûresi, 45. Âyet (27:45)

> وَلَقَدْ أَرْسَلْنَآ إِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَـٰلِحًا أَنِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ فَإِذَا هُمْ فَرِيقَانِ يَخْتَصِمُونَ

*Velekad erselnâ ilâ śemûde eḣâhum sâlihan eni-'budû(A)llâhe fe-iżâ hum ferîkâni yaḣtesimûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Andolsun biz, "Allah'a kulluk edin" diye (uyarması için) Semud kavmine, kardeşleri Salih'i peygamber olarak göndermiştik. Bir de ne görsün, onlar birbiriyle çekişen iki grup olmuşlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/27/45

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Neml Suresi 45. ayet, Semud kavmine gönderilen Salih peygamberin tebliğini ve kavmin bu tebliğe karşı gösterdiği tepkiyi dilbilimsel bir derinlikle sunmaktadır. Ayet, 'gönderme', 'kulluk etme' ve 'çekişme' gibi temel kavramlar üzerinden peygamberlik misyonunun ve toplumsal ayrışmanın dinamiklerini ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"أَرْسَلْنَآ","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah'ın bir elçi göndermesi, peygamberlik vazifesiyle görevlendirmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'irsâl' kelimesini bir şeyi serbest bırakmak, salıvermek ve özellikle bir elçiyi bir vazife ile göndermek olarak açıklar. Ayetteki 'erselnâ' ifadesi, Allah'ın Salih'i Semud kavmine, belirli bir mesajı tebliğ etmek üzere görevlendirmesini ifade eder, bu da peygamberlik misyonunun temelini oluşturur."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'erselnâ' fiilinin mecazi olarak 'birini bir iş için görevlendirmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Burada Salih'in, Semud kavmine Allah'ın emrini iletmek üzere gönderilmesi, bu mecazi anlamın somut bir örneğidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'risâlet' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. 'Erselnâ' fiili, Allah'ın insanlığa rehberlik etme iradesinin bir tezahürü olarak, peygamberlerin ilahi mesajı iletmek üzere gönderilmesini ifade eder. Salih'in gönderilmesi, bu ilahi rehberlik zincirinin bir halkasıdır."}]},{"word":"ٱعْبُدُوا۟","root":"ع ب د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Allah'a itaat etmek, boyun eğmek ve O'na kulluk etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ubûdet'i (kulluk) alçakgönüllülük ve boyun eğme olarak tanımlar. 'İ'budû' emri, Semud kavminden Allah'a karşı tam bir teslimiyet ve itaat göstermelerini, O'nun emirlerine uymalarını talep etmektedir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'abd' kelimesinin kökeninde 'boyun eğme' ve 'hizmet etme' anlamlarının yattığını belirtir. Ayetteki 'i'budû' emri, Salih'in kavmine Allah'a karşı tam bir teslimiyetle ibadet etmelerini ve O'nun hükümlerine boyun eğmelerini öğütlediğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'abd' ve 'ibadet' kavramlarının Kur'an'da Allah'a karşı mutlak itaat ve teslimiyet anlamını taşıdığını vurgular. Salih'in 'Allah'a kulluk ediniz' çağrısı, tevhidin temelini oluşturan, Allah'tan başkasına tapınmamayı ve O'nun otoritesini tanımayı ifade eder."}]},{"word":"فَرِيقَانِ","root":"ف ر ق","rootLatin":"f-r-q","meaning":"Bir bütünün ayrıldığı iki grup veya zümre.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fark' kelimesinin bir şeyi diğerinden ayırmak, bölmek anlamına geldiğini belirtir. 'Ferîkân' ifadesi, Salih'in tebliği karşısında Semud kavminin inananlar ve inanmayanlar olarak iki zıt gruba ayrıldığını açıkça ortaya koyar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'fark'ın bir şeyi diğerinden ayırmak ve belirginleştirmek olduğunu ifade eder. Ayetteki 'ferîkân' kelimesi, Salih'in mesajının toplumu iki farklı görüşe sahip, belirgin zümreye böldüğünü gösterir."}]},{"word":"يَخْتَصِمُونَ","root":"خ ص م","rootLatin":"h-s-m","meaning":"Birbirleriyle çekişmek, tartışmak, düşmanlık etmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hasm' kelimesinin düşmanlık ve çekişme anlamına geldiğini belirtir. 'Yahtasımûn' fiili, Semud kavminin ikiye ayrılan gruplarının, Salih'in tebliği konusunda şiddetli bir şekilde tartıştıklarını ve birbirlerine karşı çıktıklarını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ihtisâm'ın karşılıklı olarak çekişmek ve düşmanlık etmek olduğunu açıklar. Ayetteki bu fiil, Salih'in mesajının Semud kavmi içinde sadece bir ayrılığa değil, aynı zamanda bu ayrılık temelinde şiddetli bir fikir ayrılığına ve çatışmaya yol açtığını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hasm' kökünün Kur'an'da genellikle hak ile batıl arasındaki mücadeleyi ve karşıt görüşlerin çatışmasını ifade ettiğini belirtir. 'Yahtasımûn' fiili, Semud kavmindeki iki grubun, Salih'in getirdiği hakikat karşısında birbirleriyle şiddetli bir şekilde tartıştıklarını ve mücadele ettiklerini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-diger-peygamberler","tebligh","tevhid","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"لَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkik","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَقَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"andolsun ki","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"أَرْسَلْنَآ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"أَرْسَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gönderdik","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e, -a","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"ثَمُودَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ث-م-د","rootLatin":"th-m-d","lemma":"ثَمُود","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile mecrûr)","gloss":"Semud'a","irabMarker":"gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"أَخَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-خ-و","rootLatin":"a-kh-w","lemma":"أَخ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (esmâ-i hamse'den olduğu için elif ile mansûb)","gloss":"kardeş","irabMarker":"elif ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":6,"surface":"صَـٰلِحًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","lemma":"صَالِح","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"Salih'i","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Bedel"},{"position":7,"surface":"أَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Masdariyye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":8,"surface":"ٱعْبُدُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبَدَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"kulluk edin","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":9,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'a","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb"},{"position":10,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"hemen","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":10,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müfâcee","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"bir de ne göresin","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":11,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":12,"surface":"فَرِيقَانِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ر-ق","rootLatin":"f-r-q","lemma":"فَرِيق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû (elif ile merfû)","gloss":"iki zümre","irabMarker":"elif ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":13,"surface":"يَخْتَصِمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ص-م","rootLatin":"kh-s-m","lemma":"اِخْتَصَمَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû (nûn ile merfû)","gloss":"çekişiyorlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Velekad"},{"position":2,"translit":"erselnâ"},{"position":3,"translit":"ilâ"},{"position":4,"translit":"śemûde"},{"position":5,"translit":"eḣâhum"},{"position":6,"translit":"sâlihan"},{"position":7,"translit":"eni"},{"position":8,"translit":"'budû(A)"},{"position":9,"translit":"llâhe"},{"position":10,"translit":"fe-iżâ"},{"position":11,"translit":"hum"},{"position":12,"translit":"ferîkâni"},{"position":13,"translit":"yaḣtesimûn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/45*
- **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/45*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *Neml, 27-62*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *Neml, 27-62*
- **Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *27/45*
