# Neml Sûresi, 60. Âyet (27:60)

> أَمَّنْ خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ وَأَنزَلَ لَكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً فَأَنۢبَتْنَا بِهِۦ حَدَآئِقَ ذَاتَ بَهْجَةٍ مَّا كَانَ لَكُمْ أَن تُنۢبِتُوا۟ شَجَرَهَآ ۗ أَءِلَـٰهٌ مَّعَ ٱللَّهِ ۚ بَلْ هُمْ قَوْمٌ يَعْدِلُونَ

*Emmen ḣaleka-ssemâvâti vel-arda ve enzele lekum mine-ssemâ-i mâen feenbetnâ bihi hadâ-ika żâte behcetin mâ kâne lekum en tunbitû şecerahâ(k) e-ilâhun me'a(A)llâh(i)(c) bel hum kavmun ya'dilûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Yahut gökleri ve yeri yaratan ve size gökten yağmur indirip, onunla, ağaçlarını sizin yetiştiremeyeceğiniz gönül alıcı güzel bahçeler meydana getiren mi? Allah ile birlikte başka ilah mı var!? Hayır, onlar (Allah'a) eş tutan bir kavimdir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/27/60

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Neml Suresi 60. ayet, Allah'ın yaratma ve rızık verme kudretini vurgulayarak O'nun birliğini ispatlamayı amaçlar. Ayet, göklerin ve yerin yaratılışı, suyun indirilmesi ve bahçelerin bitirilmesi gibi temel fiiller üzerinden ilahi kudreti ve eşsizliği ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"خَلَقَ","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Yoktan var etmek, bir şeyi belirli bir ölçü ve düzene göre meydana getirmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'halk' kelimesini 'takdir etmek, ölçüye göre yapmak' ve 'yoktan var etmek' olarak iki ana anlamda açıklar. Ayetteki 'خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ' ifadesi, Allah'ın gökleri ve yeri, önceden bir örneği olmaksızın, belirli bir düzen ve ölçüyle yoktan var etme kudretini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'halk'ı 'bir şeyi misalsiz olarak icat etmek' şeklinde tanımlar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın gökleri ve yeri, hiçbir benzeri ve örneği olmaksızın, kendi iradesiyle ve benzersiz bir şekilde yaratmasını vurgular."}]},{"word":"أَنزَلَ","root":"ن ز ل","rootLatin":"n-z-l","meaning":"Yukarıdan aşağıya indirmek, bir şeyi yüksek bir yerden alçak bir yere ulaştırmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'inzâl' fiilini 'yukarıdan aşağıya indirmek' olarak açıklar. Ayetteki 'وَأَنزَلَ لَكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً' ifadesi, Allah'ın gökten yağmur suyunu, canlıların faydalanması için yeryüzüne indirmesini, yani rızık ve hayat kaynağı olarak göndermesini ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'inzâl'in maddi ve manevi inişleri kapsadığını belirtir. Ayetteki bağlamda, 'su'yun gökten indirilmesi, Allah'ın kudretinin ve lütfunun somut bir göstergesi olarak, hayatın devamlılığı için gerekli olan yağmurun yeryüzüne ulaştırılmasını anlatır."}]},{"word":"فَأَنۢبَتْنَا","root":"ن ب ت","rootLatin":"n-b-t","meaning":"Bitirmek, yerden çıkarmak, büyütmek.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'enbete' fiilini 'bitirmek, yerden çıkarmak' olarak açıklar. Ayetteki 'فَأَنۢبَتْنَا بِهِۦ حَدَآئِقَ' ifadesi, Allah'ın indirdiği su vasıtasıyla, cansız topraktan canlı bitkileri ve bahçeleri yeşertme, büyütme kudretini mecazi bir anlatımla vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nebt' kökünün Kur'an'da genellikle Allah'ın yaratıcı gücünün ve rızık vericiliğinin bir göstergesi olarak kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'فَأَنۢبَتْنَا' fiili, suyun sadece bir araç olduğunu, asıl bitirici gücün Allah'a ait olduğunu ve bu sayede 'bahçelerin' (حدائق) meydana geldiğini ifade eder."}]},{"word":"حَدَآئِقَ","root":"ح د ق","rootLatin":"h-d-q","meaning":"Etrafı çevrili, duvarlarla veya çitlerle kuşatılmış bahçeler.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'hadîka' kelimesini 'etrafı duvarla çevrili bahçe' olarak tanımlar. Ayetteki 'حَدَآئِقَ ذَاتَ بَهْجَةٍ' ifadesi, Allah'ın kudretiyle meydana gelen bu bahçelerin sadece bitkilerden ibaret olmadığını, aynı zamanda estetik bir güzelliğe ve düzenlemeye sahip olduğunu, yani özel olarak tanzim edilmiş yerler olduğunu belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hadîka'nın 'etrafı çevrili, içinde ağaçlar ve hurmalıklar bulunan bahçe' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki kullanım, Allah'ın indirdiği su ile oluşan bu bahçelerin, insanlara hem rızık hem de görsel bir zevk sunan, özenle yaratılmış mekanlar olduğunu vurgular."}]},{"word":"بَهْجَةٍ","root":"ب ه ج","rootLatin":"b-h-j","meaning":"Güzellik, neşe veren görünüm, göz alıcı parlaklık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'behce'yi 'bir şeyin güzelliği ve parlaklığı' olarak açıklar. Ayetteki 'حَدَآئِقَ ذَاتَ بَهْجَةٍ' ifadesi, Allah'ın yarattığı bahçelerin sadece bitkisel bir varlık değil, aynı zamanda insan ruhuna huzur ve sevinç veren, göz kamaştırıcı bir estetiğe sahip olduğunu belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'behce'nin 'gözü ve gönlü okşayan güzellik, sevinç veren parlaklık' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, bu kelime, Allah'ın kudretiyle yeşeren bahçelerin sadece faydalı değil, aynı zamanda insanı hayran bırakan, estetik açıdan da mükemmel olduğunu vurgular."}]},{"word":"يَعْدِلُونَ","root":"ع د ل","rootLatin":"a-d-l","meaning":"Eşit tutmak, denk saymak, haktan sapmak, başka bir şeye yönelmek.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yâ'dilûn' fiilini 'Allah'a ortak koşmak, O'na denk tutmak' olarak açıklar. Ayetteki 'بَلْ هُمْ قَوْمٌ يَعْدِلُونَ' ifadesi, müşriklerin Allah'ın yaratma ve rızık verme kudretine rağmen, başka varlıkları O'na denk tutarak şirk koşmalarını, yani haktan sapmalarını eleştirir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'adl' kelimesinin 'bir şeyi başka bir şeye denk tutmak' ve 'haktan sapmak' gibi anlamlara geldiğini belirtir. Ayetteki 'yâ'dilûn' fiili, müşriklerin, Allah'ın eşsiz kudretine rağmen, O'nunla birlikte başka ilahlar edinerek, onları Allah'a denk görme ve böylece doğru yoldan sapma eylemlerini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","yaratilis","tabiat-ayetleri","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَمَّنْ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi + İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمَّنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstifham harfi mebnîdir, ism-i mevsûl mübteda mahalli ref'dir.","gloss":"Yoksa kim"},{"position":2,"surface":"خَلَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnîdir.","gloss":"yarattı"},{"position":3,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûbtur, cemi müennes salim olduğu için kesra ile mansûbtur.","gloss":"gökleri"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnîdir.","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"ٱلْأَرْضَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"ʾ-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb isme atfedildiği için mansûbtur.","gloss":"yeri"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnîdir.","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"أَنزَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"أَنزَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnîdir.","gloss":"indirdi"},{"position":6,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer + Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûrdur.","gloss":"sizin için"},{"position":7,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnîdir.","gloss":"-den"},{"position":8,"surface":"ٱلسَّمَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûrdur.","gloss":"gökten"},{"position":9,"surface":"مَآءًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ه","rootLatin":"m-w-h","lemma":"مَاء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûbtur.","gloss":"su"},{"position":10,"surface":"فَأَنۢبَتْنَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnîdir.","gloss":"böylece"},{"position":10,"surface":"أَنۢبَتْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ب-ت","rootLatin":"n-b-t","lemma":"أَنبَتَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnîdir.","gloss":"bitirdik"},{"position":11,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer + Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûrdur.","gloss":"onunla"},{"position":12,"surface":"حَدَآئِقَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-د-ق","rootLatin":"ḥ-d-q","lemma":"حَدِيقَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûbtur, gayr-i munsarif olduğu için fetha ile mansûbtur.","gloss":"bahçeler"},{"position":13,"surface":"ذَاتَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ذ-و-ت","rootLatin":"ḏ-w-t","lemma":"ذَات","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûbtur.","gloss":"sahip"},{"position":14,"surface":"بَهْجَةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ب-ه-ج","rootLatin":"b-h-j","lemma":"بَهْجَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûrdur.","gloss":"güzellik"},{"position":15,"surface":"مَّا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnîdir.","gloss":"değil"},{"position":16,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Nâkıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnîdir.","gloss":"idi"},{"position":17,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer + Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûrdur.","gloss":"sizin için"},{"position":18,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Nasb Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnîdir.","gloss":"-mek"},{"position":19,"surface":"تُنۢبِتُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ب-ت","rootLatin":"n-b-t","lemma":"أَنبَتَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb harfi 'en'den sonra geldiği için mansûbtur, nun harfinin düşmesiyle mansûbtur.","gloss":"bitirmeniz"},{"position":20,"surface":"شَجَرَهَآ","pos":"isim","posDetail":"İsim + Muttasıl Zamir","root":"ش-ج-ر","rootLatin":"ş-j-r","lemma":"شَجَرَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûbtur.","gloss":"onun ağacını"},{"position":21,"surface":"أَءِلَـٰهٌۭ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnîdir.","gloss":"mi"},{"position":21,"surface":"إِلَـٰهٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"إِلَٰه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfûdur.","gloss":"tanrı"},{"position":22,"surface":"مَّعَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"م-ع-ي","rootLatin":"m-ʿ-y","lemma":"مَعَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûbtur.","gloss":"ile birlikte"},{"position":23,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ء-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûrdur.","gloss":"Allah"},{"position":24,"surface":"بَلْ","pos":"harf","posDetail":"İdrab Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnîdir.","gloss":"bilakis"},{"position":25,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfûdur.","gloss":"onlar"},{"position":26,"surface":"قَوْمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfûdur.","gloss":"bir kavimdir"},{"position":27,"surface":"يَعْدِلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-د-ل","rootLatin":"ʿ-d-l","lemma":"عَدَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfûdur, nunun sabit kalmasıyla merfûdur.","gloss":"sapıyorlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/60*
- **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/60*
- **Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *27/60*
- **Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *27/60*
- **Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *27/60*
- **Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *27/60*