# Neml Sûresi, 67. Âyet (27:67)

> وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ أَءِذَا كُنَّا تُرَٰبًا وَءَابَآؤُنَآ أَئِنَّا لَمُخْرَجُونَ

*Vekâle-lleżîne keferû e-iżâ kunnâ turâben ve âbâunâ e-innâ lemuḣracûn(e)*

**Meal (Diyanet):** İnkar edenler dediler ki: "Biz ve babalarımız toprak olmuş iken mi, gerçekten bizler mi (diriltilip) çıkarılacağız?"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/27/67

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Neml Suresi'nin 67. ayeti, inkarcıların öldükten sonra dirilişi ve yeniden yaratılışı inkar etmelerini konu edinmektedir. Ayet, 'küfür', 'toprak olma' ve 'çıkarılma' gibi kavramlar üzerinden bu inkarın temel argümanlarını ve mantıksızlığını ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"كَفَرُوا۟","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"İnkar edenler, gerçeği örtenler anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"K-f-r kökü, bir şeyi örtmek, gizlemek anlamına gelir. Dini bağlamda ise, Allah'ın nimetlerini veya hakikati örtmek, inkar etmek demektir. Ayetteki 'kefaru' fiili, diriliş gerçeğini örtbas eden, onu kabul etmeyen kişileri ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"K-f-r kelimesi, 'örtmek' anlamından türemiştir. Burada, Allah'ın kudretini ve ahiret inancını örtbas eden, gizleyen, dolayısıyla inkar eden kimseler kastedilmektedir. Onlar, dirilişin imkansız olduğunu iddia ederek bu gerçeği örtmeye çalışmışlardır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Küfr, Kur'an'da sadece bir inançsızlık durumu değil, aynı zamanda Allah'ın lütuflarına karşı nankörlük ve hakikati bile bile reddetme eylemi olarak ele alınır. Bu ayetteki 'kefaru' ifadesi, dirilişin apaçık delillerine rağmen onu reddedenlerin tavrını yansıtır."}]},{"word":"تُرَٰبًا","root":"ت ر ب","rootLatin":"t-r-b","meaning":"Toprak haline gelmek, çürüyüp toprağa karışmak demektir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"T-r-b kelimesi, toprağı ifade eder. Ayetteki 'türâben' ifadesi, insanların öldükten sonra bedenlerinin çürüyüp toprağa dönüşmesini, yani varlıklarının fiziksel olarak sona ermesini anlatır. İnkar edenler, bu durumu dirilişin imkansızlığına delil olarak sunmuşlardır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"T-r-b, yerin yüzeyindeki gevşek madde olan topraktır. İnsanların 'türâben' olması, bedenlerinin dağılıp toprağa karışması, yok olması anlamına gelir. Bu, onların dirilişi aklen imkansız görmelerinin temel dayanağıdır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'türâb' kelimesi, genellikle insanın yaratılış maddesi ve ölümden sonraki akıbeti olarak geçer. Bu ayette, bedenin çürüyüp toprağa karışması, yeniden dirilişin mantıksızlığını vurgulamak için inkarcılar tarafından kullanılan bir argümandır."}]},{"word":"لَمُخْرَجُونَ","root":"خ ر ج","rootLatin":"h-r-c","meaning":"Yeniden çıkarılmak, diriltilmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"H-r-c kökü, bir yerden dışarı çıkmak, ortaya çıkmak demektir. 'Muhrecûn' ise, çıkarılanlar, dışarıya çıkarılanlar anlamına gelir. Ayetteki bağlamda, öldükten sonra topraktan yeniden diriltilip ortaya çıkarılmayı ifade eder. İnkar edenler, bu durumu şaşkınlıkla ve inkarla karşılamışlardır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"H-r-c kelimesi, bir şeyin gizli olduğu yerden açığa çıkmasıdır. 'Muhrecûn' formu, pasif bir eylemi ifade eder; yani kendiliğinden değil, bir güç tarafından çıkarılmayı. Burada, Allah'ın kudretiyle ölülerin kabirlerinden çıkarılıp diriltilmesi kastedilmektedir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"H-r-c, bir şeyin bir yerden ayrılması ve görünür hale gelmesidir. 'Muhrecûn' kelimesi, diriliş bağlamında, toprağa karışmış bedenlerin yeniden bir araya getirilerek hayata döndürülmesi ve mahşer yerine çıkarılması anlamını taşır. İnkar edenler, bu olayı imkansız görmüşlerdir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dirilis","musrikler","kufur-sirk","kiyamet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fâil olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"كَفَرُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkar ettiler"},{"position":4,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"mı, mi"},{"position":4,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mahallen mansûb","gloss":"olduğu zaman"},{"position":5,"surface":"كُنَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"olduk"},{"position":5,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Kâne'nin ismi olduğu için mahallen merfû","gloss":"biz"},{"position":6,"surface":"تُرَٰبًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ت-ر-ب","rootLatin":"t-r-b","lemma":"تُرَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"toprak"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"ءَابَآؤُنَآ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ب-و","rootLatin":"a-b-w","lemma":"أَب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"babalarımız"},{"position":7,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":8,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"mı, mi"},{"position":8,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"muhakkak ki"},{"position":8,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"biz"},{"position":9,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lâm-ı İbtidâ)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"elbette"},{"position":9,"surface":"مُخْرَجُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"kh-r-j","lemma":"مُخْرَج","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"çıkarılacak olanlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/67*
- **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/67*
- **Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *27/67*
- **Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *27/67*
- **Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *27/67*
- **Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *27/67*