# Neml Sûresi, 78. Âyet (27:78)

> إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِى بَيْنَهُم بِحُكْمِهِۦ ۚ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْعَلِيمُ

*İnne rabbeke yakdî beynehum bihukmih(i)(c) vehuve-l'azîzu-l'alîm(u)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz senin Rabbin, onların arasında hükmünü verecektir. O, mutlak güç sahibidir, hakkıyla bilendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/27/78

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Neml Suresi 78. ayet, Allah'ın insanlar arasındaki yargılayıcılığını, O'nun mutlak gücünü ve her şeyi kuşatan ilmini vurgulamaktadır. Ayet, 'hüküm', 'aziz' ve 'alim' kavramları üzerinden ilahi adaletin ve kudretin temel niteliklerini ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"رَبَّكَ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Ayette, evreni ve insanları yaratan, terbiye eden, yöneten ve sahip olan yüce varlık anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesinin aslen 'terbiye etmek, bir şeyi kemale erdirmek' anlamından geldiğini belirtir. Allah için kullanıldığında, yaratma, rızık verme, terbiye etme ve sahip olma gibi tüm ilahi sıfatları kapsar. Ayetteki 'Rabbin' ifadesi, Allah'ın kulları üzerindeki mutlak otoritesini ve onları yönetme hakkını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'da 'sahip, efendi, terbiye eden' anlamlarını taşıdığını ve özellikle Allah'ın yaratıcı ve yönetici rolünü ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'Rabbin' ifadesi, Allah'ın insanlar arasındaki meselelerde nihai hükmü verecek olan mutlak otorite olduğunu gösterir."}]},{"word":"يَقْضِى","root":"ق ض ى","rootLatin":"k-d-y","meaning":"Ayette, Allah'ın insanlar arasında adaletle hüküm vermesi, yargılaması ve nihai kararı açıklaması anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kadâ' fiilinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını, bunlardan birinin 'hüküm vermek, yargılamak' olduğunu belirtir. Bu ayette 'yakdî' fiili, Allah'ın insanlar arasındaki ihtilafları kendi ilahi hükmüyle çözeceğini, nihai kararı vereceğini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kadâ' fiilinin 'emretmek, hükmetmek' anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'yakdî beynehum' ifadesi, Allah'ın insanlar arasında adil bir şekilde karar vereceğini, onların anlaşmazlıklarını nihai olarak çözeceğini mecazi bir anlatımla ortaya koyar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'kadâ' fiilinin 'bir işi bitirmek, tamamlamak, hükmetmek' gibi geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın insanlar arasındaki meseleleri kesin bir karara bağlayacağını, adaleti tesis edeceğini ifade eder."}]},{"word":"بِحُكْمِهِۦ","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Ayette, Allah'ın mutlak ve adil yargısı, hikmetli kararı ve ilahi kanunu anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hükm' kelimesinin 'engellemek, men etmek' kökünden geldiğini ve 'hikmet' ile ilişkili olduğunu belirtir. Hüküm, bir şeyi doğru ve yerli yerine koymak, adaleti sağlamak demektir. Ayetteki 'bihukmihî' ifadesi, Allah'ın yargısının mutlak adalet ve hikmet üzere olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hükm' kelimesinin 'adaletle karar vermek, bir şeyi sağlamlaştırmak' anlamlarına geldiğini ifade eder. Allah'ın hükmü, şaşmaz, eksiksiz ve en doğru karardır. Ayette, Allah'ın insanlar arasındaki meseleleri kendi ilahi ve adil hükmüyle çözeceği belirtilir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hükm' kavramının Kur'an'da 'yargı, karar, hikmet, kanun' gibi geniş anlamlar taşıdığını belirtir. Bu ayette, Allah'ın insanlar arasındaki ihtilafları çözecek olan nihai ve adil kararını ifade eder, bu kararın hikmetli ve doğru olduğunu vurgular."}]},{"word":"ٱلْعَزِيزُ","root":"ع ز ز","rootLatin":"'-z-z","meaning":"Ayette, Allah'ın mutlak güç sahibi, yenilmez, üstün ve her şeye galip olan sıfatı anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'Azîz' isminin 'galip, yenilmez, eşi benzeri olmayan' anlamlarına geldiğini belirtir. Allah'ın 'Azîz' olması, O'nun hükmünün karşı konulamaz ve mutlak olduğunu, kimsenin O'na üstün gelemeyeceğini ifade eder. Ayette, Allah'ın hükmünün arkasındaki gücü vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Azîz' isminin 'güçlü, şerefli, erişilmez' anlamlarını taşıdığını ve Allah'ın bu sıfatının O'nun mutlak kudretini ve yüceliğini gösterdiğini açıklar. Ayette, Allah'ın hükmünün, O'nun yenilmez gücüyle desteklendiğini ve kesin olduğunu belirtir."}]},{"word":"ٱلْعَلِيمُ","root":"ع ل م","rootLatin":"'-l-m","meaning":"Ayette, Allah'ın her şeyi bilen, ilmiyle her şeyi kuşatan ve hiçbir şeyin O'na gizli kalmadığı sıfatı anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ilim' kelimesinin 'bir şeyin hakikatini idrak etmek' olduğunu belirtir. 'Alîm' ise, her şeyi en ince ayrıntısına kadar bilen demektir. Ayette, Allah'ın insanlar arasındaki meseleleri hükme bağlarken, her şeyi tam ve eksiksiz bir bilgiyle bildiğini, dolayısıyla hükmünün mutlak doğru olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Alîm' isminin Kur'an'da Allah'ın en temel sıfatlarından biri olduğunu ve O'nun her şeyi kuşatan, sınırsız bilgisine işaret ettiğini belirtir. Bu ayette, Allah'ın insanlar arasındaki hükmünün, O'nun her şeyi bilmesinden kaynaklanan mutlak bir adalet ve doğruluk taşıdığını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["adalet","tevhid","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":2,"surface":"رَبَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Rab"},{"position":2,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":3,"surface":"يَقْضِي","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ض-ي","rootLatin":"q-d-y","lemma":"قَضَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"hükmeder"},{"position":4,"surface":"بَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْنَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"arasında"},{"position":4,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":5,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":5,"surface":"حُكْمِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حُكْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hükmü"},{"position":5,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"O"},{"position":7,"surface":"ٱلْعَزِيزُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ز-ز","rootLatin":"ʿ-z-z","lemma":"عَزِيز","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"üstün, güçlü"},{"position":8,"surface":"ٱلْعَلِيمُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"bilen"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/78*
- **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/78*