# Neml Sûresi, 84. Âyet (27:84)

> حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءُو قَالَ أَكَذَّبْتُم بِـَٔايَـٰتِى وَلَمْ تُحِيطُوا۟ بِهَا عِلْمًا أَمَّاذَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ

*Hattâ iżâ câû kâle ekeżżebtum bi-âyâtî velem tuhîtû bihâ ‘ilmen emmâżâ kuntum ta'melûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Hesap yerine geldiklerinde Allah şöyle der: "Siz benim ayetlerimi, onları ilmen kavramamışken yalanladınız öyle mi? Yoksa ne yapıyordunuz ki?!"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/27/84

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Neml Suresi 84. ayet, kıyamet gününde inkarcıların sorgulanmasını konu edinir. Ayet, Allah'ın ayetlerini yalanlama ve ilimle kuşatmama eylemlerini vurgulayarak, bu eylemlerin sonuçlarına dikkat çeker. Anahtar kavramlar, yalanlama, ilimle kuşatma ve amel etme fiilleri etrafında şekillenir.","keyConcepts":[{"word":"جَاءُو","root":"ج ي أ","rootLatin":"c-y-e","meaning":"Gelmek, varmak, ulaşmak anlamında olup, burada kıyamet günü hesap vermek üzere Allah'ın huzuruna gelmeyi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"C-y-e kökü, bir şeyin bir yere ulaşması veya bir durumun meydana gelmesi anlamındadır. Ayetteki 'geldikleri zaman' ifadesi, hesap vermek üzere toplanma anını ve ilahi huzura varışı belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"C-y-e, bir şeyin bir yerden başka bir yere intikal etmesi veya bir olayın vuku bulmasıdır. Burada, inkarcıların ahiretteki duruşma yerine gelmeleri kastedilmektedir."}]},{"word":"أَكَذَّبْتُم","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Yalanlamak, doğru kabul etmemek, inkâr etmek anlamında olup, burada Allah'ın ayetlerini ve peygamberlerin getirdiklerini yalanlamayı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"K-z-b kökü, bir sözün veya haberin hilafına inanmak, onu doğru kabul etmemektir. Ayetteki 'ayetlerimi yalanladınız mı?' ifadesi, ilahi mesajın reddedilmesini sorgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"K-z-b, bir şeyin hakikatine aykırı beyanda bulunmak veya bir şeyi doğru kabul etmemektir. Burada, Allah'ın ayetlerinin doğruluğuna inanmamak ve onları inkâr etmek anlamında kullanılmıştır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"K-z-b kavramı Kur'an'da sadece sözlü yalanı değil, aynı zamanda hakikati reddetmeyi ve ilahi mesajı inkâr etmeyi de kapsar. Ayetteki kullanım, ilahi ayetlere karşı takınılan inkarcı tavrı vurgular."}]},{"word":"بِـَٔايَـٰتِى","root":"ء ي ي","rootLatin":"e-y-y","meaning":"Delil, işaret, mucize, ibret ve Allah'ın kelamı anlamlarına gelir; burada Allah'ın gönderdiği vahiyleri ve evrendeki kudret delillerini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Âyet kelimesi, Allah'ın kudretine ve birliğine işaret eden deliller, mucizeler ve Kur'an ayetleri için kullanılır. Bu ayette, hem vahyedilen metinleri hem de evrendeki yaratılış delillerini kapsar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âyet, bir şeyin varlığına delalet eden açık alamet ve nişandır. Allah'ın ayetleri ise, ya peygamberler aracılığıyla gönderilen mucizelerdir ya da Kur'an'daki vahiylerdir veya evrendeki yaratılış harikalarıdır. Ayetteki bağlam, bu üç anlamı da içerebilir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Âyet kelimesi, Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahiptir. Allah'ın varlığını ve birliğini gösteren her türlü delil, mucize ve Kur'an'ın her bir cümlesi 'ayet' olarak adlandırılır. Burada, inkarcıların yalanladığı ilahi mesajın bütününü ifade eder."}]},{"word":"تُحِيطُوا۟","root":"ح و ط","rootLatin":"h-v-t","meaning":"Kuşatmak, ihata etmek, tam olarak kavramak ve bilgi sahibi olmak anlamında olup, burada Allah'ın ayetlerini ilimle tam olarak kavrayamamayı ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"H-v-t kökü, bir şeyi çepeçevre kuşatmak, etrafını sarmak demektir. 'İlimle kuşatmak', bir şeyi tam olarak anlamak, tüm yönleriyle kavramak anlamına gelir. Ayetteki 'ilimle kuşatmadığınız halde' ifadesi, yeterli bilgiye sahip olmadan inkâr etmeyi eleştirir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İhata, bir şeyi her yönden kuşatmak ve tam olarak kavramaktır. 'İlimle ihata', bir konuyu derinlemesine bilmek ve hiçbir yönünü eksik bırakmamaktır. Ayette, inkarcıların ayetleri yeterince araştırmadan ve anlamadan yalanladıkları vurgulanır."}]},{"word":"عِلْمًا","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Bilgi, ilim, idrak etme ve öğrenme anlamında olup, burada Allah'ın ayetlerini anlama ve kavrama yeteneğini ifade eder.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"A-l-m kökü, bir şeyi bilmek, idrak etmek ve hakikatine vakıf olmaktır. Ayetteki 'ilimle kuşatmadığınız halde' ifadesi, ayetlerin içeriğini ve delillerini yeterince araştırmadan ve anlamadan yapılan inkârı eleştirir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"İlim, bir şeyin hakikatini olduğu gibi idrak etmektir. Kur'an'da ilim, hem dünyevi hem de uhrevi bilgiyi kapsar. Burada, Allah'ın ayetlerinin derinliğini ve hikmetini kavrayacak düzeyde bilgiye sahip olmamayı ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İlim kavramı Kur'an'da sadece teorik bilgiyi değil, aynı zamanda derin bir anlayışı ve idraki de ifade eder. Ayetteki 'ilimle kuşatmama' durumu, ayetlerin sadece yüzeyde kalmayıp, derinlemesine incelenmesi gerektiğini ima eder."}]},{"word":"تَعْمَلُونَ","root":"ع م ل","rootLatin":"a-m-l","meaning":"Yapmak, işlemek, eylemde bulunmak anlamında olup, burada inkarcıların dünya hayatında yaptıkları kötü amelleri ve Allah'ın ayetlerine karşı takındıkları tavrı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"A-m-l kökü, bir fiili icra etmek, bir işi yapmaktır. Kur'an'da genellikle iyi veya kötü fiilleri ifade etmek için kullanılır. Ayetteki 'yaptığınız neydi?' sorusu, inkarcıların dünya hayatındaki eylemlerinin sorgulanmasını içerir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Amel, bir iradeye dayalı olarak yapılan her türlü fiildir. Bu ayette, inkarcıların Allah'ın ayetlerini yalanlamanın ötesinde, dünya hayatında ne tür fiiller işlediklerinin sorgulanması söz konusudur."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hesap-mizan","ahiret-mukafat","dirilis","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Hattâ"},{"position":2,"translit":"iżâ"},{"position":3,"translit":"câû"},{"position":4,"translit":"kâle"},{"position":5,"translit":"ekeżżebtum"},{"position":6,"translit":"bi-âyâtî"},{"position":7,"translit":"velem"},{"position":8,"translit":"tuhîtû"},{"position":9,"translit":"bihâ"},{"position":10,"translit":"‘ilmen"},{"position":11,"translit":"emmâżâ"},{"position":12,"translit":"kuntum"},{"position":13,"translit":"ta'melûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"حَتَّىٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَتَّى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"hatta, -e kadar","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":2,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"جَآءُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ا","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":4,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":5,"surface":"أَكَذَّبْتُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yalanladınız mı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":6,"surface":"بِـَٔايَـٰتِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"آيَاتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ي-ي","rootLatin":"ʾ-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ayetler","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"ي","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":7,"surface":"وَلَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":7,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edat","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Cezm edatı"},{"position":8,"surface":"تُحِيطُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-و-ط","rootLatin":"ḥ-w-ṭ","lemma":"أَحَاطَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı 'lem'den sonra geldiği için meczûm","gloss":"kuşatmadınız","irabMarker":"nûnun hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":9,"surface":"بِهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":9,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":10,"surface":"عِلْمًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عِلْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"bilgi olarak","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":11,"surface":"أَمَّاذَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yoksa","gorev":"Atıf harfi"},{"position":11,"surface":"مَاذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَاذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İstifham ismi olduğu için mebnî","gloss":"ne","binaDurumu":"Mebnî (ism-i istifhâm)"},{"position":12,"surface":"كُنتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiniz","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":13,"surface":"تَعْمَلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-م-ل","rootLatin":"ʿ-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"yapıyorsunuz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Neml suresi 80-85. ayetler*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Neml suresi 80-85. âyetler*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Neml suresi 80-85. âyetler*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Neml suresi 80-85. ayetler*
- **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/84*
- **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/84*