# Neml Sûresi, 88. Âyet (27:88)

> وَتَرَى ٱلْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَهِىَ تَمُرُّ مَرَّ ٱلسَّحَابِ ۚ صُنْعَ ٱللَّهِ ٱلَّذِىٓ أَتْقَنَ كُلَّ شَىْءٍ ۚ إِنَّهُۥ خَبِيرٌۢ بِمَا تَفْعَلُونَ

*Veterâ-lcibâle tahsebuhâ câmideten vehiye temurru merra-ssehâb(i)(c) sun'a(A)llâhi-lleżî etkane kulle şey-/(in)(c) innehu ḣabîrun bimâ tef'alûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Dağları görürsün, onları hareketsiz sanırsın. Halbuki onlar bulutların geçişi gibi hareket ederler. Bunu, her şeyi sağlam ve yerli yerince yapan Allah yapmıştır. Şüphesiz O, yaptıklarınızdan hakkıyla haberdardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/27/88

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Neml Suresi'nin 88. ayeti, dağların hareketliliği ve Allah'ın yaratmadaki mükemmelliği üzerine odaklanmaktadır. Ayet, gözle görünenin ötesindeki hakikati ve Allah'ın her şeyi kusursuzca yaratan ve her şeyden haberdar olan sıfatlarını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْجِبَالَ","root":"ج ب ل","rootLatin":"c-b-l","meaning":"Ayette, yeryüzünün sabit ve hareketsiz görünen büyük kütleleri olan dağları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cebel' kelimesini yeryüzündeki büyük ve yüksek kütleler olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, dağların görünüşte sabit duruşuna rağmen aslında hareket halinde olduğuna işaret ederek, Allah'ın kudretini ve yaratılışındaki inceliği vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'cebel' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının genellikle sağlamlık ve sabitlik anlamı taşıdığını belirtir. Ancak bu ayette, dağların 'donmuş gibi' görünmesine rağmen 'bulutlar gibi geçmesi' ifadesiyle, bu sabitlik algısının mecazi bir yanılgı olduğuna dikkat çekilir."}]},{"word":"جَامِدَةً","root":"ج م د","rootLatin":"c-m-d","meaning":"Ayette, dağların dışarıdan bakıldığında hareketsiz, donmuş ve sabit duruşunu ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'câmid' kelimesini 'hareketsiz, donmuş, yerinde duran' olarak açıklar. Ayetteki 'tahsebuhâ câmideten' ifadesi, dağların gözlemciye sabit görünmesini, ancak bu görünüşün yanıltıcı olduğunu belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cemd' kökünün 'donmak, katılaşmak, hareket etmemek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'câmideten' kelimesi, dağların dışarıdan algılanan hareketsizliğini, ancak bu algının kozmik hareketlilik karşısındaki sınırlılığını ifade eder."}]},{"word":"تَمُرُّ","root":"م ر ر","rootLatin":"m-r-r","meaning":"Ayette, dağların bulutlar gibi hareket etmesini, geçip gitmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'mürûr' kelimesinin 'geçmek, akıp gitmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'temurru merras-sehâb' ifadesi, dağların görünüşteki sabitliğine rağmen, Allah'ın kudretiyle bulutlar gibi sürekli bir hareket içinde olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'mürûr' kelimesinin bir yerden başka bir yere geçişi ifade ettiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, dağların yeryüzü hareketleri veya kıyamet anındaki hareketliliği gibi farklı yorumlara açık olmakla birlikte, genel olarak sürekli bir geçiş ve hareket halinde olduklarını belirtir."}]},{"word":"صُنْعَ","root":"ص ن ع","rootLatin":"s-n-'-","meaning":"Ayette, Allah'ın yaratma ve yapma fiilinin mükemmelliğini, kusursuzluğunu ve sanatını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sun'' kelimesinin 'bir şeyi güzel ve sağlam bir şekilde yapmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'sun'allâhi' ifadesi, dağların hareketindeki bu şaşırtıcı gerçeğin, Allah'ın her şeyi kusursuz ve hikmetle yaratan sanatının bir eseri olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'sun'' kelimesinin 'itkan ve ihsan ile yapılan iş' olduğunu ifade eder. Ayetteki bağlamda, dağların hareketindeki bu ilahi düzenin, Allah'ın yaratmadaki mükemmelliğini ve her şeyi en sağlam şekilde yapma kudretini gösterdiğini belirtir."}]},{"word":"أَتْقَنَ","root":"ت ق ن","rootLatin":"t-q-n","meaning":"Ayette, Allah'ın her şeyi sağlam, kusursuz ve mükemmel bir şekilde yarattığını ifade eder.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'itkan' kelimesinin 'bir şeyi sağlam, kusursuz ve eksiksiz yapmak' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'ellezî etkane kulle şey'in' ifadesi, Allah'ın yaratılışındaki mükemmelliği ve her şeyi en sağlam temeller üzerine kurduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'itkan' kavramının Allah'ın yaratılışındaki düzeni, sağlamlığı ve kusursuzluğu ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, dağların hareketindeki ilahi düzenin, Allah'ın her şeyi en mükemmel şekilde yaratan sıfatının bir göstergesi olduğu vurgulanır."}]},{"word":"خَبِيرٌۢ","root":"خ ب ر","rootLatin":"h-b-r","meaning":"Ayette, Allah'ın her şeyden, özellikle de kullarının yaptıklarından tam anlamıyla haberdar olduğunu ifade eden sıfatıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'habîr' kelimesini 'bir şeyin iç yüzünü, gizli yönlerini bilen, her şeyden haberdar olan' olarak tanımlar. Ayetteki 'İnnehû habîrun bimâ tef'alûn' ifadesi, Allah'ın sadece yaratılışın mükemmelliğini bilmekle kalmayıp, aynı zamanda kullarının tüm eylemlerinden de tam anlamıyla haberdar olduğunu belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'habîr' isminin Allah'ın ilminin derinliğini ve her şeyi kuşatıcılığını ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Allah'ın dağların hareketindeki sırrı bilmesi gibi, insanların yaptıklarının da en ince ayrıntısına kadar bilgisi dahilinde olduğunu vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/88*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmet Avni Konuk · *27/88*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmet Avni Konuk · *27/88*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmet Avni Konuk · *27/88*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *27/88*
- **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/88*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmet Avni Konuk · *27/88*
- **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/88*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 16** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/88*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 16** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/88*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/88*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/88*