# Neml Sûresi, 92. Âyet (27:92)

> وَأَنْ أَتْلُوَا۟ ٱلْقُرْءَانَ ۖ فَمَنِ ٱهْتَدَىٰ فَإِنَّمَا يَهْتَدِى لِنَفْسِهِۦ ۖ وَمَن ضَلَّ فَقُلْ إِنَّمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلْمُنذِرِينَ

*Veen etluve-lkur-ân(e)(s) femeni-htedâ fe-innemâ yehtedî linefsih(i)(s) vemen dalle fekul innemâ enâ mine-lmunżirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** (91-92) De ki: "Bana ancak, bu beldenin (Mekke'nin); onu mukaddes kılan ve her şey kendisine ait olan Rabbine kulluk yapmam emredildi. Yine bana, müslümanlardan olmam ve Kur'an'ı okumam emredildi." Artık kim doğru yola girerse yalnız kendisi için girer. Kim de doğru yoldan saparsa, de ki: "Ben ancak uyarıcılardanım."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/27/92

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Neml Suresi 92. ayet, Kur'an tilaveti, hidayet ve dalalet kavramları üzerinden bireysel sorumluluğu ve peygamberin uyarıcı rolünü vurgular. Ayet, bu temel kavramlar aracılığıyla insanın kendi eylemlerinin sonuçlarına katlanacağını ve ilahi rehberliğin önemini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"أَتْلُوَا۟","root":"ت ل و","rootLatin":"t-l-v","meaning":"Kur'an'ı okumak, takip etmek ve ona uymak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"T-L-V kökü, bir şeyi diğerinin arkasından getirmek, takip etmek anlamına gelir. Kur'an bağlamında ise, onu okumak, lafızlarını takip etmek ve manalarını düşünerek amel etmek demektir. Ayetteki 'etlüve' fiili, sadece okumayı değil, aynı zamanda Kur'an'ın hükümlerine uymayı ve onu rehber edinmeyi de içerir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tilavet' kelimesini 'okumak' ve 'takip etmek' olarak açıklar. Ayetteki 'en etlüve' ifadesi, peygamberin Kur'an'ı hem lafzen okumakla hem de onun getirdiği mesajı insanlara ulaştırmakla görevli olduğunu mecazi olarak ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, tilavet kavramının sadece fonetik bir okuma eylemi olmadığını, aynı zamanda okunan metnin anlamını idrak etme ve ona göre yaşama boyutunu da içerdiğini belirtir. Neml 92'deki kullanım, peygamberin Kur'an'ı hem okuma hem de onunla amel etme yükümlülüğünü vurgular."}]},{"word":"ٱلْقُرْءَانَ","root":"ق ر أ","rootLatin":"k-r-ʾ","meaning":"Allah tarafından vahyedilen, okunan ve toplanan ilahi kitaptır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"K-R-ʾ kökü, 'toplamak' ve 'okumak' anlamlarına gelir. Kur'an, hem sure ve ayetleri toplayan bir kitap olması hem de okunması gereken bir metin olması sebebiyle bu ismi almıştır. Ayetteki 'el-Kur'an' ifadesi, peygamberin tilavet etmekle emrolunduğu, Allah'ın kelamını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'ın sadece bir metin olmadığını, aynı zamanda ilahi bir mesaj ve rehberlik kaynağı olduğunu vurgular. 'El-Kur'an' kelimesi, İslam'ın temelini oluşturan, okunması ve üzerinde düşünülmesi gereken kutsal metni ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, Kur'an'ın 'okunan' anlamına geldiğini ve Allah'ın kelamının toplanmış hali olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, peygamberin tebliğ etmekle yükümlü olduğu ilahi vahyi işaret eder."}]},{"word":"ٱهْتَدَىٰ","root":"ه د ى","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Doğru yolu bulmak, hidayete ermek ve rehberlik almak demektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"H-D-Y kökü, 'yol göstermek' ve 'doğru yolu bulmak' anlamlarına gelir. 'İhtedâ' fiili, kişinin kendi çabasıyla veya Allah'ın yardımıyla doğru yolu bulmasıdır. Ayetteki 'femen ihtedâ', kim Kur'an'ın rehberliğiyle doğru yolu bulursa anlamındadır ve bu hidayetin kişisel bir kazanım olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, hidayet kavramının Kur'an'da merkezi bir rol oynadığını ve Allah'ın insanlara doğru yolu göstermesiyle gerçekleşen bir süreç olduğunu belirtir. Ayetteki 'ihtedâ', bireyin bu ilahi rehberliği kabul edip ona uyması sonucunda elde ettiği doğru yolu ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Halebî, 'ihtedâ' fiilinin, kişinin doğru yolu araması ve bulması çabasını içerdiğini açıklar. Neml 92'deki bağlamda, Kur'an'ı okuyup ona uyan kişinin kendi lehine bir hidayet elde edeceğini belirtir."}]},{"word":"ضَلَّ","root":"ض ل ل","rootLatin":"d-l-l","meaning":"Doğru yoldan sapmak, şaşırmak ve kaybolmak demektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"D-L-L kökü, 'doğru yoldan ayrılmak', 'şaşırmak' ve 'kaybolmak' anlamlarına gelir. Ayetteki 'men dalle', kim doğru yoldan sapar, şaşırır ve hidayeti reddederse anlamındadır. Bu, hidayetin zıttı olarak kişinin kendi seçimiyle yanlış yola girmesini ifade eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'dalle' kelimesini 'haktan sapmak' ve 'şaşırmak' olarak açıklar. Neml 92'deki kullanımı, Kur'an'ın rehberliğini kabul etmeyip kendi heva ve heveslerine uyan kişinin durumunu tasvir eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'dalal' kavramının, doğru yoldan uzaklaşma ve hakikatten sapma olduğunu belirtir. Ayetteki 'men dalle' ifadesi, bu sapmanın sonuçlarının da kişinin kendisine ait olacağını vurgular."}]},{"word":"ٱلْمُنذِرِينَ","root":"ن ذ ر","rootLatin":"n-z-r","meaning":"Uyarıcılar, korkutanlar ve kötü sonuçlara karşı ikaz edenlerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"N-Z-R kökü, 'korkutmak', 'uyarmak' ve 'bir şeyin kötü sonucunu bildirmek' anlamlarına gelir. 'Münzirîn' ise, bu uyarı görevini üstlenen kişilerdir. Ayetteki 'ene minel-münzirîn' ifadesi, peygamberin görevinin sadece insanları uyarmak ve onlara hakikati bildirmek olduğunu, hidayet veya dalaletin sonucunun ise kişiye ait olduğunu belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'münzir' kelimesini 'korkutan' ve 'uyaran' olarak açıklar. Peygamberin 'münzirîn'den olması, onun insanları Allah'ın azabına karşı uyaran ve onlara doğru yolu gösteren bir elçi olduğunu mecazi olarak ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'inzâr'ın, bir şeyin kötü sonucunu önceden haber vermek olduğunu belirtir. Neml 92'deki 'el-münzirîn' ifadesi, peygamberin insanları ahiret azabına karşı uyaran ve onlara ilahi mesajı tebliğ eden rolünü vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","hidayet-dalalet","tebligh","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَنْ","pos":"harf","posDetail":"Nasb Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Muzari fiili nasb eden edat","gloss":"ki"},{"position":2,"surface":"أَتْلُوَا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ت-ل-و","rootLatin":"t-l-w","lemma":"تَلَا","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'أَنْ'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"okuyayım"},{"position":3,"surface":"ٱلْقُرْءَانَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ر-أ","rootLatin":"q-r-hamza","lemma":"قُرْآن","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"'أَتْلُوَا۟' fiilinin mef'ûlün bih'i olduğu için mansûb","gloss":"Kur'an'ı"},{"position":4,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":4,"surface":"مَنِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i şart olduğu için mebnî","gloss":"kim"},{"position":5,"surface":"ٱهْتَدَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"اِهْتَدَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"doğru yolu bulursa"},{"position":6,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":6,"surface":"إِنَّمَا","pos":"harf","posDetail":"Hasr Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّمَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":7,"surface":"يَهْتَدِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"اِهْتَدَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"doğru yolu bulur"},{"position":8,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":8,"surface":"نَفْسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefsi"},{"position":8,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i şart olduğu için mebnî","gloss":"kim"},{"position":10,"surface":"ضَلَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ض-ل-ل","rootLatin":"d-l-l","lemma":"ضَلَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sapıtırsa"},{"position":11,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":11,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"de ki"},{"position":12,"surface":"إِنَّمَآ","pos":"harf","posDetail":"Hasr Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّمَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":13,"surface":"أَنَا۠","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Münfasıl zamir olduğu için mebnî","gloss":"ben"},{"position":14,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":15,"surface":"ٱلْمُنذِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-ذ-ر","rootLatin":"n-dh-r","lemma":"مُنْذِر","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"uyaranlardan"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/92*
- **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *27/92*
- **Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *27/92*
- **Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *27/92*