# Kasas Sûresi, 10. Âyet (28:10) > وَأَصْبَحَ فُؤَادُ أُمِّ مُوسَىٰ فَـٰرِغًا ۖ إِن كَادَتْ لَتُبْدِى بِهِۦ لَوْلَآ أَن رَّبَطْنَا عَلَىٰ قَلْبِهَا لِتَكُونَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ *Veasbeha fu-âdu ummi mûsâ fâriġâ(an)(s) in kâdet letubdî bihi levlâ en rabetnâ ‘alâ kalbihâ litekûne mine-lmu/minîn(e)* **Meal (Diyanet):** Musa'nın anasının kalbi bomboş kaldı. Eğer biz (çocuğu ile ilgili sözümüze) inancını koruması için kalbine güç vermeseydik, neredeyse bunu açıklayacaktı. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/28/10 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Kasas Suresi 10. ayet, Hz. Musa'nın annesinin yaşadığı derin üzüntü ve Allah'ın kalbine verdiği sabır ve iman gücünü dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, 'fuad', 'farığ', 'kâdet', 'tebdî' ve 'rabatnâ' gibi anahtar kavramlar üzerinden annenin psikolojik durumunu ve ilahi müdahaleyi tasvir eder.","keyConcepts":[{"word":"فُؤَادُ","root":"ف-أ-د","rootLatin":"f-'-d","meaning":"Hz. Musa'nın annesinin kalbi, gönlü, hislerinin merkezi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fuâd (فؤاد), kalbin (قلب) iç kısmıdır ve genellikle şiddetli heyecan ve korku anlarında kalbin bu kısmının hareketliliğine işaret eder. Ayetteki 'fuâd' kelimesi, Musa'nın annesinin yaşadığı derin endişe ve çalkantılı duygusal durumu vurgular, zira kalbin en hassas ve duyarlı bölgesidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Fuâd (فؤاد), kalbin (قلب) bir başka ismidir ve genellikle idrak, anlayış ve hislerin merkezi olarak kullanılır. Ayetteki 'fuâd' kelimesi, annenin sadece fiziksel kalbini değil, aynı zamanda tüm idrak ve duygusal dünyasının oğluna odaklandığını, başka hiçbir şeyi düşünemediğini ifade eder."}]},{"word":"فَـٰرِغًا","root":"ف-ر-غ","rootLatin":"f-r-ğ","meaning":"Hz. Musa'nın annesinin kalbinin, oğlundan başka her şeyden boşalmış olması durumu.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fâriğ (فارغ), boş, içinde hiçbir şey bulunmayan demektir. Ayetteki 'fâriğâ' kelimesi, Musa'nın annesinin kalbinin oğlunun sevgisi ve endişesi dışında her türlü düşünce, sabır ve metanetten arınmış olduğunu, adeta bomboş kaldığını ifade eder. Bu, onun yaşadığı şok ve üzüntünün şiddetini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Fâriğ (فارغ), mecazi olarak 'aklı başka bir şeyle meşgul olmayan, sadece bir şeye odaklanmış' anlamında kullanılır. Musa'nın annesinin 'fuâdı fâriğ' olması, onun zihninin ve kalbinin tamamen oğluna yöneldiğini, başka hiçbir şeyi düşünemediğini ve bu durumun onu neredeyse açığa vuracak hale getirdiğini belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'boşluk' kavramı, bazen bir şeyin yokluğunu değil, bir şeyin aşırı derecede varlığı nedeniyle diğer her şeyin dışlanmasını ifade edebilir. Musa'nın annesinin kalbinin 'fâriğ' olması, oğluna duyduğu sevgi ve endişenin o kadar yoğun olduğunu ki, diğer tüm düşüncelerin ve duyguların bu yoğunluk karşısında boşaldığını gösterir."}]},{"word":"كَادَتْ","root":"ك-و-د","rootLatin":"k-v-d","meaning":"Neredeyse, az kalsın, bir şeyin gerçekleşmeye çok yaklaştığını ifade eden fiil.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Kâde (كاد) fiili, bir şeyin gerçekleşmeye çok yaklaştığını, ancak tam olarak gerçekleşmediğini ifade eden 'yaklaşma fiillerinden'dir. Ayetteki 'in kâdet letübdî bihî' ifadesi, Musa'nın annesinin sırrı açığa vurma eşiğine geldiğini, ancak ilahi bir müdahale ile bundan alıkonulduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Kâde (كاد) fiili, bir eylemin gerçekleşme ihtimalinin çok yüksek olduğunu, ancak bir engelle karşılaşıp tamamlanmadığını belirtir. Musa'nın annesi için kullanıldığında, onun duygusal yoğunluğunun ve endişesinin, neredeyse oğlunun kimliğini ifşa etmesine yol açacağını, ancak Allah'ın kalbine sabır vermesiyle bu durumun engellendiğini anlatır."}]},{"word":"لَتُبْدِىَ","root":"ب-د-و","rootLatin":"b-d-v","meaning":"Açığa vurmak, ifşa etmek, gizli olanı ortaya çıkarmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbdâ' (إبداء), bir şeyi gizlilikten çıkarıp açığa vurmak, görünür hale getirmektir. Ayetteki 'letübdî bihî' ifadesi, Musa'nın annesinin, oğluna duyduğu aşırı sevgi ve endişe nedeniyle, onun kendi çocuğu olduğunu Firavun'un sarayında ifşa etmeye çok yaklaştığını, bu sırrı saklamakta zorlandığını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"B-d-v kökünden türeyen 'ibdâ'' kelimesi, bir şeyin iç yüzünü, gizli yönünü dışa vurmak anlamını taşır. Musa'nın annesinin durumunda, bu, onun içindeki annelik şefkatinin ve endişesinin dışa vurularak, oğlunun kimliğini açığa çıkarma tehlikesini ifade eder."}]},{"word":"رَبَطْنَا","root":"ر-ب-ط","rootLatin":"r-b-t","meaning":"Sağlamlaştırmak, pekiştirmek, sabır ve metanet vermek.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Rabatnâ (ربطنا), kalbi sağlamlaştırmak, sabır ve metanet vermek anlamındadır. Ayetteki 'rabatnâ alâ kalbihâ' ifadesi, Allah'ın Musa'nın annesinin kalbine sabır, güç ve dayanıklılık verdiğini, böylece onun yaşadığı büyük imtihan karşısında metanetini koruyabildiğini ve sırrı ifşa etmekten alıkonulduğunu belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rabt (ربط), bir şeyi bağlamak, sağlamlaştırmak demektir. Kalp için kullanıldığında, kalbi sabır ve sebatla güçlendirmek, onu sarsılmaktan korumak anlamına gelir. Allah'ın Musa'nın annesinin kalbini 'rabt' etmesi, ona ilahi bir güç ve güven vererek, zor anında imanını ve metanetini korumasını sağlamıştır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'kalbin bağlanması' (rabt alâ'l-kalb) ifadesi, genellikle ilahi bir müdahale ile kişinin zor durumlar karşısında sarsılmaz bir iman ve sabır kazanmasını ifade eder. Musa'nın annesinin kalbinin bağlanması, onun ilahi takdire güvenerek, oğlunun geleceği hakkındaki endişelerini bastırmasına ve imanını korumasına yardımcı olmuştur."}]}]} ## Tefsir {"topics":["kissa-musa","tevekkul","iman","imtihan-bela"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَصْبَحَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"أَصْبَحَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldu, sabahladı"},{"position":2,"surface":"فُؤَادُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ء-د","rootLatin":"f-'-d","lemma":"فُؤَاد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"أَصْبَحَ fiilinin ismi olduğu için merfû","gloss":"gönlü"},{"position":3,"surface":"أُمِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-م-م","rootLatin":"u-m-m","lemma":"أُمّ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"annesi"},{"position":4,"surface":"مُوسَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مُوسَىٰ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (takdirî)","gloss":"Musa'nın"},{"position":5,"surface":"فَـٰرِغًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ف-ر-غ","rootLatin":"f-r-g","lemma":"فَارِغ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"أَصْبَحَ fiilinin haberi olduğu için mansûb","gloss":"bomboş"},{"position":6,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahfif","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"neredeyse"},{"position":7,"surface":"كَادَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-د","rootLatin":"k-w-d","lemma":"كَادَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"az kalsın"},{"position":8,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":8,"surface":"تُبْدِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-د-و","rootLatin":"b-d-w","lemma":"أَبْدَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû (takdirî)","gloss":"açığa vuracaktı"},{"position":9,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":9,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onu"},{"position":10,"surface":"لَوْلَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer olmasaydı"},{"position":11,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Masdariyye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":12,"surface":"رَبَطْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ب-ط","rootLatin":"r-b-t","lemma":"رَبَطَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"pekiştirmeseydik"},{"position":13,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":14,"surface":"قَلْبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ل-ب","rootLatin":"q-l-b","lemma":"قَلْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kalbini"},{"position":14,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":15,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":15,"surface":"تَكُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Harf-i cer (lâm-ı ta'lil) ve gizli 'en' ile mansûb","gloss":"olması"},{"position":16,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":17,"surface":"ٱلْمُؤْمِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"müminlerden"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/10* - **TB. Kelime-i Mûseviyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/10* - **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/10* - **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/10* - **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/10*