# Kasas Sûresi, 22. Âyet (28:22)

> وَلَمَّا تَوَجَّهَ تِلْقَآءَ مَدْيَنَ قَالَ عَسَىٰ رَبِّىٓ أَن يَهْدِيَنِى سَوَآءَ ٱلسَّبِيلِ

*Velemmâ teveccehe tilkâe medyene kâle ‘asâ rabbî en yehdiyenî sevâe-ssebîl(i)*

**Meal (Diyanet):** (Şehirden çıkıp) Medyen'e doğru yöneldiğinde, "Umarım Rabbim beni doğru yola iletir" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/28/22

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. Musa'nın Medyen'e yönelişini ve bu yolculukta Allah'tan doğru yolu bulma ümidini dile getirmesini anlatır. Anahtar kavramlar, yönelme, ümit etme ve doğru yolun rehberliği etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"تَوَجَّهَ","root":"وجه","rootLatin":"v-c-h","meaning":"Bir yöne doğru dönmek, yönelmek, kastetmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'vech' kökünün asıl anlamının 'yüz' olduğunu ve bundan türeyen 'tevecüh'ün bir şeye doğru yüzünü çevirmek, yönelmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'teveccehe' fiili, Hz. Musa'nın fiziksel olarak Medyen'e doğru hareket etmesini ve o yöne azmetmesini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'teveccehe' fiilini 'kasade' (kastetti, yöneldi) olarak açıklar. Bu, sadece fiziksel bir hareket değil, aynı zamanda bir niyet ve azimle belirli bir hedefe doğru ilerlemeyi de içerir. Hz. Musa'nın Medyen'e doğru bilinçli bir yönelişini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'vech' kavramının Kur'an'da sadece fiziksel yüzü değil, aynı zamanda bir şeyin özünü, yönünü ve amacını da ifade ettiğini belirtir. 'Teveccehe' fiili, Hz. Musa'nın Medyen'e doğru sadece coğrafi bir yönelişini değil, aynı zamanda bu yolculuğun ardındaki ilahi takdiri ve amacını da ima eder."}]},{"word":"مَدْيَنَ","root":"مدن","rootLatin":"m-d-n","meaning":"Hz. Şuayb'ın kavminin yaşadığı şehir ve bölge adı.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, Medyen'in Hz. Şuayb'ın gönderildiği kavmin yaşadığı yer olduğunu ve bu ismin Kur'an'da özel bir coğrafi ve tarihi bağlamda kullanıldığını belirtir. Hz. Musa'nın buraya yönelmesi, onun için yeni bir hayatın ve ilahi takdirin başlangıcıdır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, Medyen'i bir şehir ve kavim adı olarak tanımlar. Bu kelimenin kökeni 'medeniyet' ile ilgili olsa da, Kur'an'da özel bir isim olarak kullanıldığını ve Hz. Musa'nın sığındığı, yeni bir başlangıç yaptığı yer olduğunu ifade eder."}]},{"word":"عَسَىٰ","root":"عسى","rootLatin":"a-s-y","meaning":"Ummak, dilemek, belki de olur anlamında bir fiil.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'asâ' kelimesinin Kur'an'da Allah'tan geldiğinde kesinlik, kullardan geldiğinde ise ümit ve dilek ifade ettiğini belirtir. Hz. Musa'nın bu ifadesi, Allah'ın kendisine doğru yolu göstereceğine dair güçlü bir ümidini ve tevekkülünü yansıtır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'asâ'nın 'teraccî' (ümit etme) ve 'tavakkû' (bekleme) anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, Hz. Musa'nın içinde bulunduğu zor durumda Allah'ın yardımına ve rehberliğine olan derin inancını ve beklentisini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'asâ' edatının Kur'an'daki kullanımının genellikle olumlu bir beklentiyi ve Allah'ın rahmetine olan güveni ifade ettiğini vurgular. Hz. Musa'nın bu sözü, onun Allah'a olan teslimiyetini ve O'ndan gelecek yardıma olan itimadını ortaya koyar."}]},{"word":"يَهْدِيَنِى","root":"هدى","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Bana doğru yolu göstermesi, rehberlik etmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hidayet'in 'lütuf ve incelikle doğru yola iletmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yehdiyenî' fiili, Hz. Musa'nın Medyen'e doğru yolculuğunda hem fiziksel olarak doğru istikameti bulma hem de manevi olarak Allah'ın rızasına uygun bir yol izleme arayışını ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hidayet'in 'delalet' (yol gösterme) ve 'irşad' (doğruya yönlendirme) anlamlarını içerdiğini açıklar. Hz. Musa'nın duası, Allah'tan hem dünyevi yolculuğunda güvenli bir istikamet hem de ahirete yönelik doğru bir yaşam biçimi için rehberlik talebini yansıtır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hidayet' kavramının Kur'an'da sadece yol göstermekle kalmayıp, aynı zamanda Allah'ın insanı doğru inanca ve salih amellere yönlendirmesi anlamını taşıdığını belirtir. Hz. Musa'nın bu dileği, onun Allah'ın rehberliğine olan mutlak ihtiyacını ve O'nun iradesine teslimiyetini gösterir."}]},{"word":"سَوَآءَ ٱلسَّبِيلِ","root":"سوى","rootLatin":"s-v-y","meaning":"Doğru, düzgün, orta ve en uygun yol.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sevâü's-sebîl' ifadesini 'orta yol, doğru yol' olarak açıklar. Bu, sapmadan, aşırılıklardan uzak, güvenli ve hedefe ulaştıran yolu ifade eder. Hz. Musa'nın bu dileği, hem fiziksel olarak Medyen'e ulaşacak en uygun yolu hem de hayatının geri kalanında izleyeceği doğru ve dengeli yolu kapsar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sevâ'' kelimesinin 'eşitlik, denge, orta nokta' anlamlarına geldiğini ve 'sevâü's-sebîl'in de 'en doğru, en dengeli ve en uygun yol' olduğunu belirtir. Hz. Musa'nın bu ifadesi, Allah'tan hem maddi hem de manevi anlamda en hayırlı ve güvenli yolu bulma arzusunu dile getirir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'sevâü's-sebîl'in 'orta ve adil yol' anlamına geldiğini ve bu yolun hem dünya işlerinde hem de dinî konularda aşırılıklardan uzak, dengeli bir tutumu ifade ettiğini açıklar. Hz. Musa'nın bu duası, onun Allah'tan hem fiziksel yolculuğunda hem de hayat yolculuğunda istikamet ve denge talebini gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevekkul","dua","hidayet-dalalet","kissa-musa"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Şart Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Şart Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ne zaman ki, -dığında"},{"position":2,"surface":"تَوَجَّهَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ج-ه","rootLatin":"w-j-h","lemma":"تَوَجَّهَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yöneldi"},{"position":3,"surface":"تِلْقَآءَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ل-ق-ي","rootLatin":"l-q-y","lemma":"تِلْقَاء","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı mekan olduğu için mansûb","gloss":"doğru, yönüne"},{"position":4,"surface":"مَدْيَنَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"م-د-ي-ن","rootLatin":"m-d-y-n","lemma":"مَدْيَن","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile mecrûr)","gloss":"Medyen"},{"position":5,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":6,"surface":"عَسَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Nakıs Fiil","root":"ع-س-و","rootLatin":"'-s-w","lemma":"عَسَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"umulur ki"},{"position":7,"surface":"رَبِّىٓ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"عَسَى fiilinin ismi olduğu için merfû (takdiri damme ile)","gloss":"Rabbim"},{"position":7,"surface":"ىٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"benim"},{"position":8,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Nasb Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":9,"surface":"يَهْدِيَنِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"يَهْدِي","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَن nasb edatından sonra geldiği için mansûb","gloss":"bana yol göstersin"},{"position":9,"surface":"نِى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"bana"},{"position":10,"surface":"سَوَآءَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-و-ي","rootLatin":"s-w-y","lemma":"سَوَاء","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"doğru, ortası"},{"position":11,"surface":"ٱلسَّبِيلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ب-ل","rootLatin":"s-b-l","lemma":"سَبِيل","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"yol"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/22*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/21-28*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/21-22*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/21-28*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/22*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/22*
- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/22*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/21-28*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/21-22*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/21-28*
- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *22. Âyette*
- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *22. Âyette*