# Kasas Sûresi, 25. Âyet (28:25)

> فَجَآءَتْهُ إِحْدَىٰهُمَا تَمْشِى عَلَى ٱسْتِحْيَآءٍ قَالَتْ إِنَّ أَبِى يَدْعُوكَ لِيَجْزِيَكَ أَجْرَ مَا سَقَيْتَ لَنَا ۚ فَلَمَّا جَآءَهُۥ وَقَصَّ عَلَيْهِ ٱلْقَصَصَ قَالَ لَا تَخَفْ ۖ نَجَوْتَ مِنَ ٱلْقَوْمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ

*Fecâet-hu ihdâhumâ temşî ‘alâ-stihyâ-in kâlet inne ebî yed'ûke liyecziyeke ecra mâ sekayte lenâ(c) felemmâ câehu vekassa ‘aleyhi-lkasasa kâle lâ teḣaf(s) necevte mine-lkavmi-zzâlimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Nihayet kızlardan biri utana utana yürüyerek ona gelip, "Bizim için koyunlarımızı sulamanın ücretini vermek üzere babam seni çağırıyor" dedi. Musa, onun (Şu'ayb'ın) yanına gelip başından geçenleri ona anlatınca Şu'ayb, "Korkma, o zalim kavimden kurtuldun" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/28/25

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kasas Suresi 25. ayet, Hz. Musa'nın Medyen'e varışını ve orada karşılaştığı olayları anlatırken, 'utangaçlık', 'çağırmak', 'karşılık vermek/ödüllendirmek', 'kurtulmak' ve 'zalimler' gibi temel kavramlar üzerinden toplumsal ilişkileri, ilahi takdiri ve ahlaki değerleri vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱسْتِحْيَآءٍ","root":"ح ي ي","rootLatin":"h-y-y","meaning":"Utanma, çekinme, haya etme anlamında olup, kadının Hz. Musa'ya yaklaşımındaki edep ve iffeti ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Haya (الحياء), nefsin çirkin şeylerden çekinmesi ve utanmasıdır. Ayetteki 'istihyâ' (استحياء) ise, bu haya duygusunun tezahürü olarak, kadının yürüyüşündeki edep ve vakar halini anlatır; bu, iffetin ve mahremiyet bilincinin bir göstergesidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Haya (الحياء), nefsin kınanmaktan veya ayıplanmaktan dolayı duyduğu sıkıntı ve çekinme halidir. 'İstihyâ' (استحياء) ise, bu duygunun bir eylem veya davranışa yansımasıdır. Ayetteki kullanımı, kadının toplumsal normlara uygun, iffetli ve saygılı bir tavır sergilediğini belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da haya kavramı, genellikle ahlaki bir erdem olarak ele alınır ve kişinin Allah'a karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmesini, aynı zamanda toplumsal ilişkilerde edep ve iffeti korumasını ifade eder. Bu ayetteki 'istihyâ', kadının masumiyetini ve ahlaki temizliğini vurgulayan bir niteliktir."}]},{"word":"يَدْعُوكَ","root":"د ع و","rootLatin":"d-'-v","meaning":"Çağırmak, davet etmek anlamında olup, babanın Hz. Musa'yı yanına çağırmasını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Da'v (الدعوة), birini bir yere veya bir işe çağırmaktır. Ayetteki 'yed'ûke' (يدعوك), babanın Hz. Musa'yı, kendisiyle konuşmak ve ona ikramda bulunmak üzere yanına çağırdığını belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Da'v (الدعوة), birini bir şeye davet etmek veya çağırmaktır. Burada 'yed'ûke', babanın Hz. Musa'yı, yaptığı iyiliğin karşılığını vermek üzere huzuruna çağırması anlamındadır, bu da bir tür onurlandırma ve teşekkür davetidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Da'v (الدعوة), birini bir amaca yönelik olarak çağırmaktır. Ayetteki 'yed'ûke', babanın Hz. Musa'yı, kızlarına yaptığı yardımın karşılığını ödemek gibi belirli bir amaçla çağırdığını gösterir."}]},{"word":"لِيَجْزِيَكَ","root":"ج ز ي","rootLatin":"c-z-y","meaning":"Karşılık vermek, ödüllendirmek, bir iyiliğin veya kötülüğün bedelini ödemek anlamında olup, babanın Hz. Musa'ya yaptığı yardımın karşılığını vereceğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ceza (الجزاء), bir fiilin karşılığıdır; iyilik için iyilik, kötülük için kötülük olabilir. Ayetteki 'liyecziyeke' (ليجزيك), babanın Hz. Musa'ya, kızlarına yaptığı sulama yardımının karşılığı olarak bir ödül veya ücret vereceğini ifade eder, bu da bir şükran ve adalet eylemidir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Ceza (الجزاء), bir fiilin neticesi veya karşılığıdır. Burada 'liyecziyeke', babanın Hz. Musa'ya, yaptığı hayırlı işin karşılığını, yani ücretini veya mükafatını ödemek üzere çağırdığını gösterir. Bu, iyiliğe iyilikle karşılık verme prensibini yansıtır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Ceza kavramı Kur'an'da hem olumlu (mükafat) hem de olumsuz (ceza) anlamlarda kullanılır. Bu ayetteki 'liyecziyeke', olumlu bir karşılık, yani Hz. Musa'nın emeğinin ve yardımseverliğinin takdir edilerek ödüllendirilmesi anlamındadır."}]},{"word":"نَجَوْتَ","root":"ن ج و","rootLatin":"n-c-v","meaning":"Kurtulmak, selamete ermek, tehlikeden uzaklaşmak anlamında olup, Hz. Musa'nın Mısır'daki zulümden ve tehlikeden kurtulduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Necât (النجاة), bir şeyden kurtulmak ve selamete çıkmaktır. Ayetteki 'necevt' (نجوت), Hz. Musa'nın Firavun'un zulmünden ve Mısır'daki tehlikeli durumdan emniyete kavuştuğunu, güvende olduğunu belirtir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Necât (النجاة), bir sıkıntıdan veya tehlikeden kurtulup emniyete ulaşmaktır. Burada 'necevt', Hz. Musa'nın Mısır'daki zalim kavmin şerrinden ve takibinden kurtularak Medyen'de güvenli bir sığınak bulduğunu ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Necât (النجاة), bir beladan veya musibetten kurtulmaktır. Ayetteki 'necevt', Hz. Musa'nın Mısır'dan kaçışının ardından, Medyen'de kendisine söylenen bu sözle, artık tehlikenin geride kaldığına ve güvende olduğuna dair bir teminat verildiğini gösterir."}]},{"word":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Zulmedenler, haksızlık edenler anlamında olup, Firavun ve kavminin işlediği haksızlıkları ve baskıyı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulüm (الظلم), bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak veya haddi aşmaktır. 'Zâlimîn' (الظالمين) ise, bu haddi aşan, başkalarının haklarına tecavüz eden kimselerdir. Ayetteki 'el-kavmi'z-zâlimîn', Firavun ve onun İsrailoğulları'na uyguladığı baskı ve haksızlıkları yapan topluluğu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Zulüm, Kur'an'da sadece başkalarına haksızlık etmekle kalmaz, aynı zamanda Allah'ın koyduğu sınırları aşmak ve O'na karşı gelmek anlamını da taşır. Bu ayetteki 'zâlimîn', hem toplumsal düzeyde haksızlık yapan hem de ilahi emirlere karşı gelen Firavun ve kavmini niteler."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Zulüm kelimesi, Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahiptir; haksızlık, baskı, şirk ve günah işleme gibi anlamları içerir. 'el-kavmi'z-zâlimîn' ifadesi, Firavun'un yönetimindeki toplumun, hem insanlara karşı hem de Allah'a karşı işlediği büyük günahları ve adaletsizlikleri vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","edep-haya","adalet","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"جَآءَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-أ","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":1,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen","gloss":"ona"},{"position":2,"surface":"إِحْدَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Aded","root":"و-ح-د","rootLatin":"w-h-d","lemma":"إِحْدَى","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"biri"},{"position":2,"surface":"هُمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen","gloss":"ikisinin"},{"position":3,"surface":"تَمْشِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-ش-ي","rootLatin":"m-sh-y","lemma":"مَشَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yürüyor"},{"position":4,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":5,"surface":"ٱسْتِحْيَآءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ي-ي","rootLatin":"h-y-y","lemma":"اِسْتِحْيَاء","form":"İstif'âl","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"utanma"},{"position":6,"surface":"قَالَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":7,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"muhakkak ki"},{"position":8,"surface":"أَبِى","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ب-و","rootLatin":"ʾ-b-w","lemma":"أَب","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"babam"},{"position":9,"surface":"يَدْعُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-ʿ-w","lemma":"دَعَا","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"çağırıyor"},{"position":9,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen","gloss":"seni"},{"position":10,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":10,"surface":"يَجْزِيَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ز-ي","rootLatin":"j-z-y","lemma":"جَزَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Harf-i cer (lâm-ı ta'lil) ile mansûb","gloss":"ödüllendirsin"},{"position":10,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen","gloss":"seni"},{"position":11,"surface":"أَجْرَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"أ-ج-ر","rootLatin":"ʾ-j-r","lemma":"أَجْر","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ücretini"},{"position":12,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Masdariye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şey"},{"position":13,"surface":"سَقَيْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-ق-ي","rootLatin":"s-q-y","lemma":"سَقَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"suladın"},{"position":14,"surface":"لَنَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":14,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen","gloss":"bizim"},{"position":15,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"لَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"olunca"},{"position":16,"surface":"جَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-أ","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":16,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen","gloss":"ona"},{"position":17,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"قَصَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-ص-ص","rootLatin":"q-ṣ-ṣ","lemma":"قَصَّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"anlattı"},{"position":18,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":18,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen","gloss":"ona"},{"position":19,"surface":"ٱلْقَصَصَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-ص-ص","rootLatin":"q-ṣ-ṣ","lemma":"قَصَص","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kıssayı"},{"position":20,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":21,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nehiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yapma"},{"position":22,"surface":"تَخَفْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-و-ف","rootLatin":"kh-w-f","lemma":"خَافَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy lâmı ile meczûm","gloss":"korkma"},{"position":23,"surface":"نَجَوْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ج-و","rootLatin":"n-j-w","lemma":"نَجَا","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kurtuldun"},{"position":24,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":25,"surface":"ٱلْقَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kavimden"},{"position":26,"surface":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"ẓ-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"zalimler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/25*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/21-28*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/25-28*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/21-28*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/25*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/21-28*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/25-28*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/21-28*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/25*
- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/25*