# Kasas Sûresi, 31. Âyet (28:31)

> وَأَنْ أَلْقِ عَصَاكَ ۖ فَلَمَّا رَءَاهَا تَهْتَزُّ كَأَنَّهَا جَآنٌّ وَلَّىٰ مُدْبِرًا وَلَمْ يُعَقِّبْ ۚ يَـٰمُوسَىٰٓ أَقْبِلْ وَلَا تَخَفْ ۖ إِنَّكَ مِنَ ٱلْـَٔامِنِينَ

*Veen elki ‘asâk(e)(s) felemmâ raâhâ tehtezzu keennehâ cânnun vellâ mudbiran velem yu'akkib(c) yâ mûsâ akbil velâ teḣaf(s) inneke mine-l-âminîn(e)*

**Meal (Diyanet):** "Değneğini (yere) at." (Musa, değneğini attı). Onu bir yılanmış gibi süratle hareket eder görünce, arkasına bakmadan dönüp kaçtı. (Bu sefer şöyle seslenildi:) "Ey Musa! Beri gel, korkma. Çünkü sen güvenlikte olanlardansın."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/28/31

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. Musa'nın asasının yılana dönüşmesi ve bu mucize karşısındaki tepkisini anlatır. Dilbilimsel olarak, 'alka' (atmak), 'ihtizaz' (titremek/hareket etmek), 'can' (yılan) ve 'akbele' (yönelmek/gelmek) gibi fiiller ve isimler, olayın dramatikliğini ve Hz. Musa'nın psikolojik durumunu vurgular.","keyConcepts":[{"word":"أَلْقِ","root":"ل ق ي","rootLatin":"l-q-y","meaning":"Bir şeyi fırlatmak, atmak, bırakmak anlamında kullanılır ve burada Hz. Musa'ya asasını yere atması emredilmiştir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'el-İlkâ''yı bir şeyi bir yerden başka bir yere bırakmak veya atmak olarak tanımlar. Ayetteki 'el-kı asâke' ifadesi, Hz. Musa'ya asasını yere bırakma emrini ifade eder ve bu eylem, mucizenin başlangıcıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'el-İlkâ'' fiilinin mecazi kullanımlarına da değinir, ancak bu ayetteki kullanımı doğrudan ve somut bir eylemi, yani asanın yere atılmasını ifade eder. Bu, ilahi bir emrin yerine getirilmesidir."}]},{"word":"تَهْتَزُّ","root":"ه ز ز","rootLatin":"h-z-z","meaning":"Bir şeyin şiddetli bir şekilde sallanması, titremesi veya hareket etmesi anlamına gelir ve burada asanın yılana dönüşürken gösterdiği hızlı ve canlı hareketi ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'el-İhtizâz' kelimesini bir şeyin şiddetli bir şekilde sallanması ve hareket etmesi olarak açıklar. Ayetteki 'tehtezzü' ifadesi, asanın yılana dönüşürken gösterdiği canlı ve korkutucu hareketi tasvir eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'el-Hezz' kökünün hızlı ve sürekli hareketi ifade ettiğini belirtir. 'Tehtezzü' kelimesi, asanın bir yılan gibi kıvrılıp hareket etmesini, yani canlılık kazanmasını vurgular."}]},{"word":"جَآنٌّ","root":"ج ن ن","rootLatin":"j-n-n","meaning":"Küçük, hızlı hareket eden ve genellikle korkutucu olan yılan türünü ifade eder; burada asanın yılana dönüşmüş halini tasvir eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'el-Cânn' kelimesini 'gizli, örtülü' anlamından türeterek, hızlı hareket eden ve gözden kaybolabilen küçük yılan türü olarak açıklar. Ayetteki 'ke ennehâ cânnün' ifadesi, asanın yılana dönüşerek kazandığı hızı ve korkutuculuğu betimler."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'cânn' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının, genellikle insan gözünden gizli olan, hızlı ve ani hareket eden varlıkları ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, asanın yılana dönüşerek kazandığı bu 'gizli' ve 'hızlı' nitelik, Hz. Musa'nın korkusunu pekiştirir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'cânn' kelimesini 'ince ve hızlı yılan' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, asanın dönüşüm sonrası kazandığı bu özelliklerle Hz. Musa'nın dehşetini vurgular."}]},{"word":"وَلَّىٰ","root":"و ل ي","rootLatin":"w-l-y","meaning":"Bir şeyden yüz çevirmek, arkasını dönmek ve uzaklaşmak anlamına gelir; burada Hz. Musa'nın korkuyla asadan uzaklaşmasını ifade eder.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tevellî' fiilini bir şeyden yüz çevirmek, arkasını dönmek ve uzaklaşmak olarak açıklar. Ayetteki 'vellâ müdbiran' ifadesi, Hz. Musa'nın asanın yılana dönüşmesi karşısında duyduğu korkuyla hızla geri dönüp kaçmasını tasvir eder."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'el-velâye' kökünün bir şeyden uzaklaşma ve yüz çevirme anlamlarını içerdiğini belirtir. Bu ayetteki 'vellâ' fiili, Hz. Musa'nın ani ve korku dolu tepkisini, yani olay yerinden uzaklaşmasını anlatır."}]},{"word":"أَقْبِلْ","root":"ق ب ل","rootLatin":"q-b-l","meaning":"Bir şeye doğru yönelmek, gelmek veya yaklaşmak anlamına gelir; burada Hz. Musa'ya geri dönmesi ve korkmaması emredilmiştir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'el-İkbâl' kelimesini bir şeye doğru yönelmek, gelmek ve yüzünü ona çevirmek olarak tanımlar. Ayetteki 'akbil' emri, Hz. Musa'ya korkusunu yenerek geri dönmesi ve ilahi çağrıya icabet etmesi gerektiğini bildirir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ikbâl'in Kur'an'da genellikle bir şeye doğru yönelme, kabul etme ve yaklaşma anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, Hz. Musa'ya ilahi emre uyarak geri dönmesi ve korkuyu bırakması çağrısı yapılır."}]},{"word":"تَخَفْ","root":"خ و ف","rootLatin":"h-w-f","meaning":"Korkmak, endişelenmek anlamına gelir; burada Hz. Musa'ya ilahi güvence verilerek korkmaması emredilmiştir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'el-Havf' kelimesini bir şeyden duyulan endişe ve korku olarak açıklar. Ayetteki 'velâ tehaf' ifadesi, Hz. Musa'nın yaşadığı korkunun giderilmesi ve ilahi koruma altında olduğunun bildirilmesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'havf' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'a karşı duyulan saygılı korku veya dünyevi tehlikelerden duyulan endişe olarak kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'velâ tehaf', Hz. Musa'nın yaşadığı doğal insani korkunun ilahi güvence ile ortadan kaldırılmasını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","peygamberlik","gayb"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Mastariyye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Fiil-i muzâriyi nasb eden edat","gloss":"ki"},{"position":2,"surface":"أَلْقِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ل-ق-ي","rootLatin":"l-q-y","lemma":"أَلْقَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî, ancak sonundaki illet harfi hazfedildiği için meczûm hükmündedir.","gloss":"at"},{"position":3,"surface":"عَصَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ص-و","rootLatin":"'-s-w","lemma":"عَصَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"değnek"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":4,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi","gloss":"bunun üzerine"},{"position":4,"surface":"لَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Şart Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart edatı olduğu için mebnî","gloss":"ne zaman ki"},{"position":5,"surface":"رَءَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ء-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رَأَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gördü"},{"position":5,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":6,"surface":"تَهْتَزُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه-ز-ز","rootLatin":"h-z-z","lemma":"اِهْتَزَّ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"sallanıyor"},{"position":7,"surface":"كَأَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَأَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i teşbih ve nasb olduğu için mebnî","gloss":"sanki"},{"position":7,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"كَأَنَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"o"},{"position":8,"surface":"جَآنٌّۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"j-n-n","lemma":"جَانّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"كَأَنَّ'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"yılan"},{"position":9,"surface":"وَلَّىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ل-ي","rootLatin":"w-l-y","lemma":"وَلَّى","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"döndü"},{"position":10,"surface":"مُدْبِرًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"د-ب-ر","rootLatin":"d-b-r","lemma":"مُدْبِر","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"arkasını dönerek"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Fiil-i muzâriyi cezm eden edat","gloss":"yapmadı"},{"position":12,"surface":"يُعَقِّبْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ق-ب","rootLatin":"'-q-b","lemma":"عَقَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"لَمْ ile cezm edildiği için meczûm","gloss":"arkasına bakmadı"},{"position":13,"surface":"يَـٰ","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nidâ harfi olduğu için mebnî","gloss":"ey"},{"position":13,"surface":"مُوسَىٰٓ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مُوسَى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Münâdâ olduğu için merfû (lafzen takdirî damme ile)","gloss":"Musa"},{"position":14,"surface":"أَقْبِلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"أَقْبَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"gel"},{"position":15,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Fiil-i muzâriyi cezm eden nehiy harfi","gloss":"yapma"},{"position":16,"surface":"تَخَفْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-و-ف","rootLatin":"kh-w-f","lemma":"خَافَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"لَا ile cezm edildiği için meczûm","gloss":"korkma"},{"position":17,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i te'kid ve nasb olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":17,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"إِنَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"sen"},{"position":18,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":19,"surface":"ٱلْـَٔامِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"أ-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمِن","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"güvende olanlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *28/31*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *28/31*
- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/31*
- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/31*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *28/31*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *28/31*
- **Ramazan ve Oruç** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/31*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/31*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/31*
- **Ramazan ve Oruç** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/31*