# Kasas Sûresi, 33. Âyet (28:33)

> قَالَ رَبِّ إِنِّى قَتَلْتُ مِنْهُمْ نَفْسًا فَأَخَافُ أَن يَقْتُلُونِ

*Kâle rabbi innî kateltu minhum nefsen feeḣâfu en yaktulûn(i)*

**Meal (Diyanet):** Musa, şöyle dedi: "Ey Rabbim! Şüphesiz ben onlardan birisini öldürdüm. Onların da beni öldürmelerinden korkuyorum."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/28/33

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kasas Suresi 33. ayet, Hz. Musa'nın Firavun'a gitmeden önceki endişelerini dile getirdiği bir bölümdür. Ayet, cinayet, korku ve can kavramları etrafında şekillenerek, Musa'nın geçmişteki eylemi ve geleceğe dair kaygılarını dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"قَتَلْتُ","root":"ق ت ل","rootLatin":"k-t-l","meaning":"Hz. Musa'nın geçmişte bir kişiyi öldürme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'katl' kelimesini 'canı bedenden ayırmak' olarak tanımlar ve bu eylemin kasıtlı veya kasıtsız olabileceğini belirtir. Ayetteki 'kateltu' ifadesi, Musa'nın kendi eliyle gerçekleştirdiği bir eylemi, yani bir cana kıymayı açıkça ortaya koyar. (el-Müfredât, s. 407)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'katl' kelimesinin Kur'an'daki kullanımlarını incelerken, bu fiilin doğrudan bir cana kastetme anlamını taşıdığını vurgular. Musa'nın ifadesi, kendi eyleminin bir sonucu olarak bir canın yok olduğunu belirtir. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 115)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'katl' kavramının Kur'an'daki ahlaki ve hukuki boyutunu ele alır. Bu ayetteki 'kateltu' ifadesi, Musa'nın geçmişteki bir eyleminin vicdani yükünü ve bunun gelecekteki olası sonuçlarına dair endişesini yansıtır. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 205)"}]},{"word":"نَفْسًا","root":"ن ف س","rootLatin":"n-f-s","meaning":"Öldürülen kişiyi, yani bir canı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nefs' kelimesinin Kur'an'da 'can', 'ruh' ve 'kişi' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayette 'nefsen' ifadesi, Musa'nın öldürdüğü belirli bir kişiyi, yani bir canı işaret eder. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 332)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'nefs' kelimesinin temel anlamının 'varlık', 'öz' ve 'can' olduğunu açıklar. Ayetteki 'nefsen' kelimesi, Musa'nın eyleminin doğrudan bir insan hayatına yönelik olduğunu vurgular. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 5, s. 104)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'nefs' kelimesinin Kur'an'daki geniş anlam yelpazesini incelerken, bu bağlamda 'insan bireyi' veya 'canlı varlık' anlamının öne çıktığını belirtir. Musa'nın 'bir nefse kıydım' ifadesi, öldürülenin bir insan olduğunu açıkça ortaya koyar. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 312)"}]},{"word":"فَأَخَافُ","root":"خ و ف","rootLatin":"h-v-f","meaning":"Hz. Musa'nın geçmişteki eylemi nedeniyle gelecekte karşılaşmaktan çekindiği durumu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'havf' kelimesini 'istenmeyen bir şeyin meydana gelme beklentisiyle duyulan endişe' olarak tanımlar. Musa'nın 'fe-ehâfu' ifadesi, geçmişteki cinayetinin intikamının alınmasından duyduğu derin kaygıyı yansıtır. (el-Müfredât, s. 297)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'havf'ı 'kalbin bir şeye karşı duyduğu endişe ve tedirginlik' olarak açıklar. Musa'nın bu kelimeyi kullanması, Firavun ve kavminin kendisini öldürme ihtimaline karşı hissettiği içsel korkuyu ve güvensizliği gösterir. (el-Külliyyât, s. 427)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'havf' kavramının Kur'an'da hem dünyevi tehlikelere karşı duyulan korkuyu hem de Allah'a karşı duyulan saygılı korkuyu ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'fe-ehâfu', Musa'nın dünyevi bir tehlikeye, yani kendi hayatına yönelik bir tehdide karşı duyduğu doğal insani korkuyu vurgular. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 145)"}]},{"word":"يَقْتُلُونِ","root":"ق ت ل","rootLatin":"k-t-l","meaning":"Firavun ve kavminin Hz. Musa'yı öldürme ihtimalini ifade eder.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'katl' fiilinin bu formunun, çoğul bir özne tarafından gerçekleştirilecek bir eylemi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'yaktulûnî' ifadesi, Firavun ve adamlarının Musa'yı öldürme niyetini veya potansiyel eylemini gösterir. (Umdetü'l-Huffâz, c. 3, s. 132)"},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"es-Sicistânî, 'katl' kelimesinin 'can almak' anlamında kullanıldığını ve bu fiilin geleceğe yönelik bir tehdidi ifade ettiğini belirtir. Musa'nın bu kelimeyi kullanması, geçmişteki eyleminin bir sonucu olarak kendisinin de öldürülebileceği endişesini dile getirir. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 256)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'katl' fiilinin bu çekiminin, bir grubun bir kişiye yönelik ölümcül eylemini ifade ettiğini açıklar. Musa'nın 'yaktulûnî' ifadesi, Firavun'un kavminin kendisinden intikam alma ve onu öldürme ihtimaline dair somut bir korkuyu yansıtır. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 210)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق و ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfi (ya) hazfedilmiş, munâdâ olduğu için mansûb mahallen, izafetle mecrûr","gloss":"Rabbim"},{"position":3,"surface":"إِنِّى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz ben"},{"position":3,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb mahallen","gloss":"ben"},{"position":4,"surface":"قَتَلْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق ت ل","rootLatin":"q-t-l","lemma":"قَتَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"öldürdüm"},{"position":5,"surface":"مِنْهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":5,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen","gloss":"onlar"},{"position":6,"surface":"نَفْسًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن ف س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir can"},{"position":7,"surface":"فَأَخَافُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"bu yüzden"},{"position":7,"surface":"أَخَافُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ و ف","rootLatin":"ḫ-w-f","lemma":"خَافَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"korkarım"},{"position":8,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":9,"surface":"يَقْتُلُونِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق ت ل","rootLatin":"q-t-l","lemma":"قَتَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından (أَن) sonra geldiği için mansûb, nûn-u ref'in hazfiyle","gloss":"beni öldürürler"},{"position":9,"surface":"نِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen","gloss":"beni"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/33*
- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/33*
