# Kasas Sûresi, 39. Âyet (28:39)

> وَٱسْتَكْبَرَ هُوَ وَجُنُودُهُۥ فِى ٱلْأَرْضِ بِغَيْرِ ٱلْحَقِّ وَظَنُّوٓا۟ أَنَّهُمْ إِلَيْنَا لَا يُرْجَعُونَ

*Vestekbera huve vecunûduhu fî-l-ardi biġayri-lhakki vezannû ennehum ileynâ lâ yurce'ûn(e)*

**Meal (Diyanet):** O ve askerleri yeryüzünde haksız yere büyüklük tasladılar ve gerçekten bize döndürülmeyeceklerini sandılar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/28/39

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kasas Suresi 39. ayet, Firavun ve ordusunun yeryüzündeki kibir ve haksızlığını, aynı zamanda ahiret inancından yoksunluklarını vurgular. Ayet, 'istikbar' ve 'zann' kavramları üzerinden ilahi adaletin kaçınılmazlığını ve inkarcıların yanılgısını ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"وَٱسْتَكْبَرَ","root":"ك ب ر","rootLatin":"k-b-r","meaning":"Firavun ve ordusunun yeryüzünde haksız yere büyüklük taslaması, kibirlenmesi ve üstünlük iddia etmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'k-b-r' kökünden türeyen 'istikbar'ı, kişinin kendisini başkalarından büyük görmesi, kibirlenmesi olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, Firavun'un ilahi hakikat karşısında kendini büyük görmesi ve bu büyüklüğü haksız yere yeryüzünde uygulamasıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'istikbar'ı 'tekebbür' (büyüklük taslama) olarak yorumlar. Ayetteki bağlamda, Firavun'un Allah'ın otoritesini tanımayarak ve kendi gücüne güvenerek yeryüzünde zulmetmesini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'k-b-r' kökünün Kur'an'daki temel anlamının 'büyük olmak' olduğunu ve 'istikbar'ın ise bu büyüklüğü haksız yere iddia etmek, kibirlenmek anlamına geldiğini belirtir. Firavun'un 'istikbar'ı, Allah'ın mutlak büyüklüğüne karşı kendi nefsini yüceltme çabasıdır."}]},{"word":"جُنُودُهُۥ","root":"ج ن د","rootLatin":"c-n-d","meaning":"Firavun'un emrindeki askerler, ordusu ve destekçileri.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'cünd' kelimesini 'asker topluluğu' olarak açıklar. Ayetteki 'cünûdühû' ifadesi, Firavun'un gücünü oluşturan, onun zulmüne ortak olan ve emirlerine itaat eden askerî kuvveti ve destekçilerini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'cünd' kelimesinin 'topluluk, ordu' anlamına geldiğini belirtir. Ayette, Firavun'un haksız büyüklük taslamasında ona eşlik eden, onunla birlikte hareket eden ve gücünü pekiştiren askerî gücü vurgulanır."}]},{"word":"ٱلْأَرْضِ","root":"أ ر ض","rootLatin":"e-r-d","meaning":"Firavun'un hüküm sürdüğü, zulmünü icra ettiği yeryüzü, memleket.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'arz' kelimesinin bilinen yeryüzü anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Firavun'un kendi hakimiyet alanı olarak gördüğü ve üzerinde haksız yere kibirlendiği coğrafi alanı ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'arz'ın 'yeryüzü' anlamına geldiğini ve Kur'an'da hem genel yeryüzü hem de belirli bir bölge için kullanıldığını ifade eder. Bu ayette, Firavun'un hükümranlık sahası olan Mısır toprakları kastedilmektedir."}]},{"word":"ٱلْحَقِّ","root":"ح ق ق","rootLatin":"h-k-k","meaning":"Adalet, doğruluk, gerçeklik; Allah'ın koyduğu ilahi düzen ve hükümler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'hakk' kelimesinin 'doğruluk, adalet, sabit ve gerçek olan şey' gibi geniş anlamlara geldiğini belirtir. Ayetteki 'bi-gayri'l-hakk' ifadesi, Firavun'un büyüklük taslamasının ilahi adalete, hakikate ve doğruya aykırı olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hakk'ı 'doğruluk ve adalet' olarak yorumlar. Firavun'un 'haksız yere' büyüklük taslaması, onun eylemlerinin ilahi yasalara ve evrensel adalet prensiplerine aykırı olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hakk' kavramının Kur'an'da 'mutlak gerçeklik, ilahi hakikat ve adalet' anlamlarını taşıdığını ifade eder. Firavun'un 'haksız' büyüklüğü, bu ilahi hakikati ve adaleti inkar etmesinden kaynaklanır."}]},{"word":"وَظَنُّوٓا۟","root":"ظ ن ن","rootLatin":"z-n-n","meaning":"Firavun ve askerlerinin, kıyamet ve ahiret inancından yoksun olarak, Allah'a döndürülmeyeceklerini sanmaları, zannetmeleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'zann' kelimesinin hem kesin bilgiye yakın bir kanaati hem de şüpheye dayalı bir tahmini ifade edebileceğini belirtir. Bu ayetteki 'zann', Firavun ve ordusunun ahirete dair kesin olmayan, yanlış ve inkara dayalı bir kanaate sahip olmalarını ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'zann'ın bazen 'yakîn' (kesin bilgi) bazen de 'şek' (şüphe) anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'zann', Firavun'un ahiretin varlığına dair şüpheci ve inkarcı bir tavırla, kendilerinin hesaba çekilmeyeceklerini düşünmeleridir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zann'ın Kur'an'da genellikle olumsuz bağlamda, gerçeğe aykırı veya şüpheye dayalı bir inancı ifade ettiğini belirtir. Firavun'un 'zann'ı, ahiret gerçeğini göz ardı eden, yanlış bir varsayıma dayanır."}]},{"word":"يُرْجَعُونَ","root":"ر ج ع","rootLatin":"r-c-a","meaning":"Firavun ve askerlerinin, öldükten sonra Allah'a döndürülüp hesaba çekilecekleri gerçeği.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'rücû'' kelimesini 'geri dönmek' olarak açıklar. Ayetteki 'lâ yurce'ûn' ifadesi, Firavun ve ordusunun, öldükten sonra Allah'a geri dönüp yaptıklarının hesabını vermeyecekleri yönündeki yanlış inançlarını belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'r-c-a' kökünün 'geri dönmek' anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle ahirette Allah'a dönüşü ifade ettiğini belirtir. Firavun'un 'döndürülmeyeceklerini sanmaları', ahiret inancından yoksunluklarını ve hesap verme sorumluluğunu reddetmelerini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'rücû''nun 'bir halden başka bir hale dönmek' veya 'bir yere geri dönmek' olduğunu ifade eder. Ayetteki bağlamda, ölümden sonra dirilerek Allah'ın huzuruna dönme ve hesap verme anlamındadır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kibir-hased","musrikler","dirilis","kissa-musa"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱسْتَكْبَرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"اِسْتِكْبَار","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"büyüklük tasladı"},{"position":2,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Müfred Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî zamir olduğu için mebnî, 'istekbera' fiilinin fâili olduğu için mahallen merfû'","gloss":"o"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"جُنُودُ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Teksir","root":"ج-ن-د","rootLatin":"j-n-d","lemma":"جُنْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki zamire atfedildiği için merfû'","gloss":"askerleri"},{"position":3,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":4,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":5,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yerde"},{"position":6,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":6,"surface":"غَيْرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ر","rootLatin":"gh-y-r","lemma":"غَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dışında"},{"position":7,"surface":"ٱلْحَقِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"ḥ-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"hakkın"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"ظَنُّوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ظ-ن-ن","rootLatin":"ẓ-n-n","lemma":"ظَنّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sandılar"},{"position":9,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz ki"},{"position":9,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Enne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onlar"},{"position":10,"surface":"إِلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"e doğru"},{"position":10,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"bize"},{"position":11,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":12,"surface":"يُرْجَعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ج-ع","rootLatin":"r-j-ʿ","lemma":"رُجُوع","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû'","gloss":"döndürülmezler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/39*
- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/39*